İtalya’dan Baykar-Leonardo ortaklığına AB ve NATO şartlı onay
İtalya hükümeti, Baykar ile Leonardo’nun İHA üretimi için kuracağı ortak girişime AB ve NATO çizgisi şartıyla onay verdi.
Editor2
Ahmet Taş | Şehitler Ölmez
ROMA, İTALYA — İtalya hükümeti, Leonardo ile Baykar arasında insansız hava aracı üretimi için kurulacak ortak girişime, faaliyetlerin AB ve NATO çizgisiyle uyumlu ülkelerle sınırlı olması şartıyla onay verdi.
BBC Türkçe’nin Övgü Pınar imzalı haberine göre, İtalyan savunma ve havacılık şirketi Leonardo ile Türkiye merkezli Baykar arasında geçen yıl varılan ortak girişim anlaşması Roma yönetimi tarafından şartlı olarak kabul edildi. Ortak girişimin ana hedefi “yeni nesil insansız hava sistemleri” üretmek olacak. Leonardo ve Baykar’ın projede yüzde 50’şer paya sahip olması planlanıyor.
İtalya hükümetinden şartlı onay geldi
İtalyan Il Messaggero gazetesinin aktardığına göre, 16 Haziran’da yapılan bakanlar kurulu toplantısında Leonardo ile Baykar arasında İHA üretimi için ortak girişim kurulması şartlı olarak onaylandı.
İtalya Başbakanlığı sözcüsü de haberi BBC Türkçe’ye teyit etti. Roma yönetiminin onayı, iki şirketin Avrupa savunma sanayii içinde dikkat çeken işbirliğini bir adım ileri taşıdı.
Ancak onay sınırsız bir yetki anlamına gelmiyor. İtalya hükümeti, ortak girişim kapsamında yapılacak işbirliklerinin ve ortak üretilecek insansız hava araçlarının satışlarının Avrupa Birliği ve NATO politikalarıyla uyumlu ülkelerle sınırlı olması şartını getirdi.
Bu şart, projenin yalnızca ticari bir savunma sanayii yatırımı olarak değil, aynı zamanda İtalya’nın güvenlik ve dış politika öncelikleri çerçevesinde değerlendirildiğini gösteriyor.
‘Golden Power’ yetkisi devreye girdi
İtalya hükümeti, stratejik sektörlerdeki satış, birleşme ve ortaklık anlaşmalarına müdahale edebilmesini sağlayan “Golden Power” düzenlemesini bu süreçte kullandı.
“Altın güç” olarak da bilinen bu mekanizma, İtalya’nın ulusal güvenlik ve stratejik çıkarlarını korumak amacıyla savunma, enerji, teknoloji, telekomünikasyon ve kritik altyapı gibi alanlarda hükümete özel denetim yetkisi veriyor.
Leonardo’nun en büyük sermayedarının İtalya Maliye Bakanlığı olması da kararın stratejik önemini artırıyor. Şirket, İtalya’nın en büyük savunma ve havacılık kuruluşu olarak devlet kontrolündeki kritik şirketlerden biri kabul ediliyor.
Hükümetin ortak girişimi “şartlar ve gereklilikler” çerçevesinde onaylaması, Roma’nın Baykar ile işbirliğini desteklediğini ancak bu işbirliğini siyasi ve güvenlik sınırları içinde tutmak istediğini ortaya koyuyor.
AB ve NATO çizgisi şartı öne çıktı
Il Messaggero’ya bilgi veren kaynaklara göre, İtalyan hükümeti Altın Güç yetkisini kullanarak uluslararası geliştirme faaliyetlerinin yalnızca AB ve NATO politikalarıyla uyumlu ülkelere yönlendirilmesi şartını koydu.
Bu ifade, ortak girişimin üreteceği sistemlerin hangi ülkelere satılabileceği ya da hangi pazarlarda geliştirilebileceği konusunda siyasi bir çerçeve çiziyor.
Savunma sanayii ürünleri, özellikle de insansız hava sistemleri, yalnızca ticari ürünler olarak görülmüyor. Bu sistemlerin ihracatı; müttefiklik ilişkileri, ambargo rejimleri, bölgesel çatışmalar, insan hakları kaygıları ve askeri denge gibi birçok unsurla birlikte değerlendiriliyor.
İtalya’nın getirdiği şart, ortak girişimin Avrupa savunma ekosistemi içinde kalmasını ve NATO müttefiklik çizgisiyle çelişmeyecek pazarlara yönelmesini hedefliyor.
Gizli İHA teknolojisi için ek tedbirler
Haberde, İtalyan istihbaratının yeni ortak girişim için gerekli olan gizli bilgi ve teknolojilerin korunması amacıyla ek şartlar getirdiği de belirtildi.
Bu unsur, projenin yalnızca üretim ve satış boyutuyla değil, teknoloji transferi ve bilgi güvenliği açısından da yakından takip edildiğini gösteriyor. İHA teknolojileri; sensörler, haberleşme sistemleri, yapay zekâ destekli görev planlama, elektronik harp dayanıklılığı, otonomi, mühimmat entegrasyonu ve veri güvenliği gibi hassas alanlar içeriyor.
Bu nedenle ortak girişimde hangi teknolojilerin paylaşılacağı, hangi bilgilerin gizli kalacağı ve üretim süreçlerinin nasıl denetleneceği kritik önem taşıyor.
İtalya’nın şartlı onayı, Baykar’ın Avrupa pazarına erişimini kolaylaştırabilecek bir adım olsa da teknoloji güvenliği bakımından Roma’nın sıkı denetim uygulayacağını gösteriyor.
LBA Systems ortak girişimi nasıl şekillendi?
Leonardo ile Baykar, LBA Systems adlı ortak girişim için mutabakat zaptını Mart 2025’te imzalamıştı. Projenin detayları daha sonra Roma’da düzenlenen basın toplantısında kamuoyuna açıklanmıştı.
Toplantıya Leonardo’nun o dönemki CEO’su ve Genel Müdürü Roberto Cingolani, Baykar Genel Müdürü Haluk Bayraktar ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar katılmıştı.
Ortak girişimin İtalya merkezli olması, üretimin ise hem İtalya’da hem de Türkiye’de yapılması planlanıyor. Yarı yarıya ortaklık modeliyle kurulan yapıda Leonardo ve Baykar’ın yüzde 50’şer paya sahip olması öngörülüyor.
Bu model, iki şirketin farklı güçlü yönlerini bir araya getirmeyi amaçlıyor. Leonardo, Avrupa savunma ve havacılık pazarındaki kurumsal ağı, sistem entegrasyonu ve teknolojik altyapısıyla öne çıkarken; Baykar, son yıllarda geliştirdiği insansız hava araçları ve ihracat başarısıyla dikkat çekiyor.
Avrupa İHA pazarı için stratejik hamle
Anlaşma duyurulduğunda Leonardo’dan yapılan açıklamada, önümüzdeki 10 yıl içinde insansız savaş uçakları, silahlı gözetleme dronları ve derin darbe dronlarını kapsayan Avrupa pazarının 100 milyar dolar değerine ulaşmasının beklendiği belirtilmişti.
Bu tahmin, Avrupa savunma sanayiinde insansız sistemlere verilen önemin giderek arttığını gösteriyor. Ukrayna savaşı, Karadeniz güvenliği, Orta Doğu’daki çatışmalar ve NATO’nun savunma planlaması, İHA teknolojilerini Avrupa ülkeleri için daha merkezi hale getirdi.
Baykar-Leonardo ortaklığı bu nedenle yalnızca iki şirket arasında yapılan ticari bir anlaşma değil; Avrupa’nın insansız hava aracı kapasitesini güçlendirme arayışının da parçası olarak değerlendiriliyor.
Baykar açısından ortak girişim, Avrupa pazarına daha kurumsal ve doğrudan erişim imkânı sağlayabilir. Leonardo açısından ise Baykar’ın sahada denenmiş İHA tecrübesi, Avrupa’daki yeni nesil insansız sistem projelerine hız kazandırabilir.
Savunma sanayiinde siyasi denge arayışı
İtalya’nın şartlı onayı, savunma sanayii işbirliklerinde siyasi denge arayışının ne kadar belirleyici olduğunu bir kez daha gösterdi.
Bir yandan Roma, Baykar ile ortak üretim yoluyla Avrupa İHA pazarındaki rekabet gücünü artırmayı hedefliyor. Diğer yandan, bu işbirliğinin AB ve NATO politikalarıyla uyumlu kalmasını zorunlu tutarak güvenlik risklerini sınırlamak istiyor.
Il Messaggero’nun haberine göre, Savunma Bakanı Guido Crosetto’nun anlaşmanın onaylanması için özellikle çaba gösterdiği belirtildi. Gazete, kararın ardından İtalya’nın Türkiye ile ortak İHA üretimi sürecine başladığı yorumunu yaptı.
Bu süreç, Türkiye’nin savunma sanayii ihracatındaki yükselişi ile Avrupa’nın yeni nesil İHA arayışını aynı başlıkta buluşturuyor. Ancak İtalya’nın koyduğu şartlar, ortaklığın siyasi ve stratejik sınırlarının Roma tarafından yakından denetleneceğini ortaya koyuyor.
Baykar-Leonardo ortak girişimi, önümüzdeki dönemde yalnızca üretim kapasitesiyle değil; ihracat izinleri, teknoloji paylaşımı, pazar seçimi ve NATO-AB savunma politikalarıyla uyumu bakımından da dikkatle izlenecek.
