Çanakkale’de 81 İlin Bedeli: Hangi Şehir Kaç Şehit Verdi?
Çanakkale Savaşı’nda Türkiye’nin 81 ilinden gelen askerlerin verdiği büyük fedakârlık, şehit sayılarına da yansıdı. Her şehirden can veren Mehmetçiklerle örülen bu destan, milletin ortak kaderini temsil ediyor.
Editor
Çanakkale’de 81 İlin Bedeli: Hangi Şehir Kaç Şehit Verdi?
ŞEHİTLER ÖLMEZ / TÜRKİYE
Çanakkale Savaşı, yalnızca askeri bir zafer değil; milletin topyekûn fedakârlıkla yazdığı bir destandır. Anadolu’nun dört bir yanından gelen Mehmetçikler, aynı idealle cephede buluştu. Kimileri memleketine hiç dönemedi, kimilerinin ismi ise mezar taşı dahi olmayan birer hatıraya dönüştü. Bu büyük mücadelede, Türkiye’nin 81 ilinden de şehit verildi.
Milletin Ortak Yazgısı: Fedakârlık
Çanakkale Cephesi’nde hayatını kaybeden askerlerin memleketlerine baktığımızda, vatan savunmasının ne denli bütüncül bir karakter taşıdığı açıkça görülür. Balıkesir, 2.761 şehitle en çok kayıp veren illerden biri olurken; Kastamonu 2.226, Konya 2.453, Manisa 2.116, Denizli 2.045, Afyon 1.660, Ankara 1.723, Bursa ise 2.703 şehitle bu destana adını altın harflerle yazdırmıştır.
Öte yandan Artvin, Ağrı, Kars, Muş gibi doğudaki bazı iller çok az sayıda şehit vermiştir. Bu durum, dönemin askeri lojistik yapısı ve seferberlik politikalarıyla ilgilidir. Ancak sayılar ne olursa olsun, her şehirden gelen can, milletin ortak kaderini örmüştür.
Bir Köyden Geriye Hiç Kimse Kalmadı
Tarihi belgelerde bazı köylerin cepheye gönderdikleri tüm erkek nüfusunu kaybettiği, dolayısıyla köylerin bir süre sonra kadınlar ve çocuklarla baş başa kaldığı belirtilmektedir. Çanakkale’nin ruhu, yalnızca toprağa düşen askerlerde değil; geride bıraktıkları yüreklerde de yaşar.
Şehitler Listesi Unutulmasın Diye
Bugün Çanakkale Savaşı’nda hangi il kaç şehit verdi sorusu, yalnızca istatistiksel bir veri değil, bir hafıza meselesidir. Genç kuşakların bu mücadeleyi rakamlardan ibaret görmemesi, her bir sayının ardında bir insan, bir aile, bir hikâye olduğunu bilmesi gerekir.
Bu vesileyle, illere göre şehit sayıları kamuoyuyla yeniden paylaşılmalı; okullarda, müzelerde ve anma programlarında bu bilgiler daha görünür hale getirilmelidir.
Çanakkale yalnızca bir zaferin değil, bir milletin “birlik olma” iradesinin timsalidir. Ve bu irade, bugün de geçmişte olduğu gibi ancak “şehitlerine sahip çıkan bir millet” ile ayakta kalabilir.
