Savaşın gölgesinde Ukrayna’da Yaşam, son sürat devam ediyor!
Ukrayna’da savaş hayatı durdurmadı; pazarlar, kafeler, kuaförler, iş yerleri ve devlet kurumları olağan düzenini korumaya çalışıyor.
Editor2
Ahmet Taş | Şehitler Ölmez
UKRAYNA — Ukrayna’da savaş, hayatın her alanında hissedilse de sokaklarda, pazarlarda, iş yerlerinde ve evlerde günlük yaşam şaşırtıcı bir dirençle devam ediyor.
Dışarıdan bakıldığında savaşın bir ülkenin bütün sosyal düzenini durdurduğu düşünülebilir. Ancak Ukrayna sokaklarında görülen manzara daha farklıdır. İnsanlar savaşın varlığını inkâr etmiyor; fakat onunla yaşamayı öğrenmiş görünüyor. Sirenler çalıyor, resmi kurumlar ve bankalar güvenlik gerekçesiyle geçici olarak kapılarını kapatıyor, saldırı tehlikesi geçince yeniden açılıyor. Buna rağmen şehirlerin gündelik ritmi tamamen durmuyor.
Sokakta kadınlar, yaşlılar ve çocuklar daha görünür
Ukrayna sokaklarında bugün en çok yaşlı insanlar, çocuklar, genç kadınlar ve 10-17 yaş arası genç erkekler göze çarpıyor. Daha ileri yaştaki erkeklerin bir kısmı cephede ülkesini savunuyor, bir kısmı ise farklı görevlerle savaş düzeninin içinde yer alıyor. Bu nedenle sosyal hayatın görünür yükünü büyük ölçüde kadınlar, yaşlılar ve gençler taşıyor.
Kadınlar yalnızca ev hayatını değil, şehirlerin sosyal ve ekonomik düzenini de ayakta tutuyor. Pazarda satış yapan, temizlik işine giden, kuaförde çalışan, markette görev alan, resmi kurumlarda hizmet veren çok sayıda kadın görmek mümkün. Günlük hayatın sürekliliğinde kadın emeği çok belirgin bir yerde duruyor.
Ukrayna’da yaşlı insanların da hayattan kopmadığı görülüyor. 70-80 yaşındaki insanların çalışması, alışveriş yapması, kendi ihtiyacını karşılaması, pazara gitmesi veya küçük işlerle hayatını sürdürmesi sıradan bir manzara. Kimse bir köşeye çekilip ölümü beklemiyor. İnsanlar yaşına rağmen üretmeye, kazanmaya ve kendi düzenini korumaya çalışıyor.
Sirenler çalıyor ama hayat tamamen durmuyor
Ukrayna’da savaşın en belirgin günlük işaretlerinden biri sirenler. Hava saldırısı uyarıları şehirlerde zaman zaman duyuluyor. Fakat insanlar artık bu seslere büyük ölçüde alışmış durumda. Siren çaldığında herkes panikle koşuşturmuyor. Birçok kişi işine, alışverişine veya günlük planına devam ediyor.
Bankalar, resmi kurumlar ve bazı işletmeler saldırı tehlikesi başladığında güvenlik prosedürü gereği kapılarını kapatıyor. Uyarı sona erdiğinde ise yeniden açılıyor. Bu durum artık olağan hayatın bir parçası haline gelmiş durumda.
Bu alışkanlık, savaşın etkisiz olduğu anlamına gelmiyor. Tam tersine insanlar sürekli bir riskin içinde yaşıyor. Ancak uzun süren savaş, toplumda farklı bir dayanıklılık oluşturmuş. İnsanlar korkunun hayatı tamamen yönetmesine izin vermemeye çalışıyor.
Pazarlar, marketler ve kafeler dolup boşalıyor
Ukrayna’da pazarlar hâlâ canlı. İnsanlar sebzesini, meyvesini, etini, süt ürünlerini ve günlük ihtiyaçlarını pazarlardan almaya devam ediyor. Marketler de aynı şekilde çalışıyor. Raflarda temel ürünlere ulaşmak mümkün. Meyve ve sebze yılın farklı dönemlerinde pazarlarda ve marketlerde bulunabiliyor.
Kafeler de şehir hayatının önemli bir parçası olmayı sürdürüyor. İnsanlar buluşuyor, kahve içiyor, sohbet ediyor, çalışıyor ve zaman zaman eğleniyor. Dışarıdan bakan biri için bu durum şaşırtıcı olabilir. Çünkü savaş haberleriyle anılan bir ülkede kafe masalarının dolup boşalması, günlük hayatın gücünü gösteriyor.
Bu tablo, Ukrayna toplumunun savaşa rağmen normalleşme çabasını ortaya koyuyor. İnsanlar yalnızca hayatta kalmaya değil, hayatlarını yaşamaya da çalışıyor.
Kuaförler, güzellik salonları ve günlük bakım devam ediyor
Ukrayna’da sosyal hayatın devam ettiğini gösteren alanlardan biri de kuaförler ve güzellik salonları. Kadınlar kuaförlere gidiyor, saçlarını yaptırıyor, tırnak bakımına devam ediyor. Ukraynalı kadınların uzun ve bakımlı tırnakları sevdiği biliniyor; savaş şartlarında bile bu alışkanlık büyük ölçüde sürüyor.
Kuaförlerde sıra almadan hizmet almak çoğu zaman kolay değil. Randevu sistemi hâlâ işliyor ve yoğunluk devam ediyor. Bu durum, savaşın günlük estetik ve kişisel bakım alışkanlıklarını tamamen ortadan kaldırmadığını gösteriyor.
İnsanların kendine bakmaya devam etmesi, yalnızca dış görünüş meselesi değil. Aynı zamanda psikolojik bir direnç biçimi. Savaşın ortasında saçını kestirmek, tırnak yaptırmak, temiz ve düzenli görünmek, “hayat devam ediyor” demenin sessiz yollarından biri haline geliyor.
İş, kira, ev ve araba düzeni sürüyor
Ukrayna’da insanlar çalışmaya, kira ödemeye, ev ve araba satın almaya, tamirat yaptırmaya devam ediyor. Savaş öncesindeki hayatın birçok unsuru bugün de varlığını koruyor. İnşaat, bakım, tamirat, ev düzenleme, bahçe işleri ve küçük ticaret alanlarında hareketlilik sürüyor.
Bahçesi olan insanlar meyve ve sebze ekiyor. Tarlalar ekilip biçiliyor. Kırsal alanlarda üretim devam ediyor. Bu, yalnızca ekonomik bir faaliyet değil; aynı zamanda savaş şartlarında kendi kendine yetebilme refleksidir.
Temizlik işleri de Ukrayna’da dikkat çeken kazanç alanlarından biri. Yaşlı ve orta yaşlı kadınların temizlik işlerine gittiği sıkça görülüyor. Bu işler pahalı olduğu için çalışanlar açısından kazançlı bir meslek haline gelebiliyor. Hizmet sektöründe hâlâ ciddi bir ihtiyaç ve hareketlilik var.
Ukrayna dışarıdan göründüğü kadar fakir değil
Ukrayna halkı dışarıdan bakıldığında ekonomik olarak zor durumda gibi görünebilir. Elbette savaşın ağır maliyeti, gelir kayıpları, göç, yıkım ve belirsizlik var. Ancak sahadaki gözlem, Ukrayna toplumunun tamamen çökmüş veya çaresiz bir halde olmadığını gösteriyor.
Birçok ailenin evi var. Ev sahibi olma oranı yüksek görünüyor. Evi olmayan insan sayısı günlük gözlemde çok fazla dikkat çekmiyor. İnsanlar kendi evlerinde yaşamaya, tamirat yapmaya, bahçelerini düzenlemeye ve mülklerini korumaya devam ediyor.
Bu yönüyle Ukrayna, fırsatlar ülkesi olarak da görülebilir. Savaş şartlarına rağmen ticaret, hizmet sektörü, tamirat, bakım, temizlik, tarım ve perakende alanlarında hareketlilik var. Ancak bu fırsatları görenler arasında Türk yatırımcıların yeterince görünür olmadığı da dikkat çekiyor.
Yabancı yatırımcı geliyor, Türkler daha temkinli duruyor
Ukrayna’da bazı önemli mağaza zincirleri büyümeye devam ediyor. Avrora gibi perakende markaları ülke genelinde mağaza ağlarını genişletiyor. Avrupa ve Amerika merkezli bazı şirketlerin Ukrayna’da yatırım yapması, ülkenin savaş sonrasına yönelik potansiyeline duyulan güveni gösteriyor.
Buna karşılık Türk iş dünyasının büyük yatırım hamlelerinde yeterince görünür olmadığı söylenebilir. Oysa Ukrayna, Türkiye’ye yakınlığı, tarım potansiyeli, insan kaynağı, yeniden yapılanma ihtiyacı ve hizmet sektöründeki boşluklarıyla dikkat çeken bir ülke.
Savaş bitmeden yatırım yapmak herkes için kolay değildir. Fakat Ukrayna’yı yalnızca risk üzerinden okumak da eksik olur. Sahada görünen tablo, savaşın yanında güçlü bir ekonomik ve sosyal direnç bulunduğunu gösteriyor.
Devlet kurumları yavaş ama düzenli çalışıyor
Ukrayna’da devlet kurumları savaş öncesine göre daha yavaş çalışabiliyor. Güvenlik kontrolleri, personel eksikliği, saldırı uyarıları ve savaşın getirdiği genel yük işlemleri etkiliyor. Buna rağmen sistemin tamamen çöktüğü söylenemez.
Resmi kurumlar düzenli ve dikkatli biçimde çalışmayı sürdürüyor. Bankalar, belediye hizmetleri, noterlik benzeri işlemler, evrak süreçleri ve kamu hizmetleri belirli bir düzen içinde ilerliyor. Savaş şartları işleri yavaşlatıyor ama sistemin işleyişini tamamen durdurmuyor.
Bu da Ukrayna’nın en dikkat çekici yanlarından biri: Devlet düzeni, sosyal hayat ve ekonomik faaliyetler aynı anda ayakta tutulmaya çalışılıyor.
Savaş var ama hayat da var
Ukrayna’da yaşamı anlatırken iki uçtan da kaçınmak gerekiyor. Ne savaşın etkisini küçümsemek doğru olur ne de ülkeyi tamamen durmuş, yıkılmış ve umutsuz bir yer gibi göstermek.
Gerçek daha sade ve daha güçlüdür: Ukrayna’da savaş var ama hayat da var. İnsanlar çalışıyor, alışveriş yapıyor, çocuklarını büyütüyor, evini tamir ediyor, bahçesine sebze ekiyor, kafeye gidiyor, kuaförde sıra bekliyor ve sirenler sustuğunda kaldığı yerden devam ediyor.
Bu ülkenin sokaklarında görülen en temel duygu, alışılmış bir korkudan çok, dirençli bir normalleşmedir. Ukraynalılar savaşı unutmuş değil; fakat savaşın hayatı tamamen teslim almasına da izin vermiyor.
İletişim ve danışmanlık başvurusu
Ukrayna’da yaşam, yatırım, iş kurma, ticaret, ev kiralama, ev satın alma, ulaşım, karşılama, şehir tanıtımı ve danışmanlık hizmetleri hakkında bilgi almak için Elay Bilişim Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
E-posta: [email protected]
WhatsApp: +90 536 648 52 56
