8500 Yıllık Kabayar Höyüğü: Tarihin Sessiz Tanığı
Amasya’nın Taşova ilçesindeki Kabayar Höyüğü, 8500 yıllık tarihiyle bölgenin kültürel zenginliğini yansıtıyor. Ancak höyük, kazı çalışmaları ve tanıtım eksikliği nedeniyle ihmal edilmiş durumda.
Editor
8500 Yıllık Kabayar Höyüğü: Tarihin Sessiz Tanığı
YEREL GÜNDEM / TÜRKİYE
Kabayar Höyüğü: Binlerce Yıllık Medeniyetlerin İzinde
Amasya’nın Taşova ilçesi sınırlarında yer alan Kabayar Höyüğü, tarih öncesinden Helenistik döneme kadar uzanan geniş bir zaman diliminde birçok medeniyete ev sahipliği yapmış önemli bir arkeolojik alan olarak öne çıkıyor. 8500 yıllık geçmişiyle, İlk Tunç Çağı, Orta Tunç Çağı, Geç Demir Çağı ve Helenistik döneme ait izler taşıyan höyük, bölgenin tarihsel zenginliğini gözler önüne seriyor. Ancak, ne yazık ki, bugüne kadar kazı çalışmaları başlatılamamış durumda.
Höyüğün Konumu ve Tarihsel Önemi
Kabayar Höyüğü, Amasya’nın Uluköy köyüne yaklaşık 3 kilometre uzaklıkta, Mülkbükü ve Umutlu yolu üzerinde, Yeşilırmak’ın hemen kıyısında yer alıyor. İlk olarak 2004 yılında araştırmacı Mehmet Özsait tarafından keşfedilen höyük, yüzeyinde toplanan çanak çömlek parçalarıyla dikkat çekiyor. Bu parçalar, höyüğün tarihin farklı dönemlerinde kesintisiz olarak yerleşim gördüğünü kanıtlıyor.
Son yıllarda, özellikle HES çalışmaları ve yoğun tarım faaliyetleri nedeniyle höyük büyük ölçüde tahribata uğradı. Doğal erozyon ve insan etkisi, Kabayar Höyüğü’nün korunması ve geleceğe taşınması açısından acil önlemler alınmasını gerektiriyor.
Sonusa Vazosu: Kabayar’ın Gizemli Eseri
1940’lı yıllarda Kabayar Höyüğü’nde bulunan ve bugün İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde sergilenen Sonusa Vazosu, höyüğün tarihsel önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Eski Hitit Dönemi’ne tarihlenen bu pişmiş toprak vazo, kuş gagası formunda ağız yapısı ve sivri dip tasarımıyla dikkat çekiyor. Vazonun bulunması, höyüğün yalnızca bir yerleşim alanı değil, aynı zamanda sanat ve zanaat merkezi olarak da önemli bir rol oynadığını gösteriyor.
Oluz Höyük Kazılarından Kabayar’a İlham
Amasya’da 18 yıldır süren Oluz Höyük kazıları, bölge arkeolojisi için önemli bir örnek teşkil ediyor. 6500 yıllık geçmişiyle Oluz Höyük, kazılar sonucunda birçok tarihi eser ve bilgiyle gün yüzüne çıkarıldı. Ancak Kabayar Höyüğü, Oluz Höyük kadar dikkat çekmediği için ihmal edilmiş durumda.
Oluz Höyük kazı başkanı Prof. Dr. Şevket Dönmez’in, 2017 yılında Taşova Kaymakamlığı ile gerçekleştirdiği görüşmelerde Kabayar Höyüğü’nün önemine dikkat çektiği biliniyor. Ancak aradan geçen yıllarda bu alanda somut bir adım atılamadı.
Kültürel ve Turistik Potansiyel
Kabayar Höyüğü’nün hak ettiği ilgiyi görmesi, sadece arkeolojik kazılar için değil, aynı zamanda bölgenin kültür turizmi açısından da büyük bir önem taşıyor. Höyüğün kazılarla gün yüzüne çıkarılması, Amasya’nın turizm destinasyonları arasına yeni bir değer katabilir.
Bu potansiyelin değerlendirilmesi, yerel yönetimlerin, arkeologların ve kültürel miras uzmanlarının ortak çabalarını gerektiriyor. Höyüğün çevresindeki alanların korunması, kazı çalışmalarının başlatılması ve bölgenin tanıtımı için adımlar atılması şart.
Muğla’daki Mermer Endüstrisiyle Benzerlikler
Muğla’nın maden rezervleriyle ekonomik kalkınmasında nasıl önemli bir rol oynadığı düşünülürse, Kabayar Höyüğü gibi arkeolojik alanların da kültürel kalkınmada aynı derecede etkili olabileceği söylenebilir. Doğru planlama ve yatırımlarla Kabayar, yalnızca Taşova’nın değil, tüm Amasya’nın turizm destinasyonu olma yolunda büyük bir katkı sağlayabilir.
*
*
*
*
*
*
*
Kaynak: Objektif Amasya
