Erdoğan NATO Zirvesi’ni değerlendirdi: Trump’ın ziyareti anlamlıydı
Erdoğan, Ankara NATO Zirvesi’nin Türkiye’nin stratejik rolünü güçlendirdiğini söyledi; Trump’la ticaret, savunma ve bölgesel barış mesajı verdi.
Editor2
Ahmet Taş | Şehitler Ölmez
ANKARA, TÜRKİYE — Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ankara’daki NATO Zirvesi’nin Türkiye’nin ittifak içindeki stratejik rolünü güçlendirdiğini belirterek Donald Trump’ın ziyaretini “fevkalade anlamlı” olarak nitelendirdi.
Beştepe’de gerçekleştirilen Bakanlar Toplantısı’nın ardından konuşan Erdoğan, 7-8 Temmuz tarihlerinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen zirvenin organizasyonu, güvenlik önlemleri, savunma sanayii kararları ve Türkiye-ABD ilişkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Karar gazetesinin aktardığı konuşmaya göre Erdoğan, zirvede savunma sanayii iş birliğini sınırlayan uygulamaların kaldırılması gerektiğinin kayda geçirildiğini, insansız sistemlere karşı bir mükemmeliyet merkezinin Konya’da kurulmasının kararlaştırıldığını söyledi. Cumhurbaşkanı ayrıca imalat sanayisine yönelik iki yeni programla toplam 1 trilyon TL tutarında uygun koşullu finansmanın önünün açılacağını açıkladı.
Ankara Zirvesi’nde müttefikler kolektif savunma taahhütlerini yeniden teyit ederken, Avrupalı üyelerin daha fazla sorumluluk üstlenmesi, savunma harcamaları ve Ukrayna’ya destek toplantının önemli gündem maddeleri arasında yer aldı.
Ankara Zirvesi’nde güvenlik ve şehir hayatı dengesi
Erdoğan, NATO liderlerinin katıldığı zirvelerde güvenliğin en yüksek düzeyde gözetildiğini ve küçük bir ihmalin dahi ciddi sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
Güvenlik önlemlerinin haftalar öncesinden kamuoyuna duyurulduğunu belirten Cumhurbaşkanı, ulaşım, ticaret, kamu düzeni ve günlük şehir yaşamı arasında hassas bir denge kurulmaya çalışıldığını ifade etti.
Buna rağmen zirve nedeniyle günlük yaşamı etkilenen Ankaralılara teşekkür eden Erdoğan, alınan tedbirlerin ölçülü biçimde uygulanmasına özen gösterildiğini kaydetti.
Karar’ın aktardığı açıklamada Erdoğan, Etimesgut askerî havalimanının yeniden hizmete açıldığını ve böylece başkente modern bir havalimanı altyapısı daha kazandırıldığını söyledi.
Zirve, 32 NATO ülkesinin devlet ve hükümet başkanlarını Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde bir araya getirdi. Toplantının temel temalarından biri, ABD’nin Avrupa’daki askerî rolünün yeniden değerlendirilmesi karşısında Avrupalı müttefiklerin savunma sorumluluğunu artırmasıydı.
Trump’ın ziyareti Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni mesaj verdi
Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump’ın Amerika’dan Türkiye’ye 17 yıl sonra yaptığı resmî ziyaretin son derece anlamlı olduğunu söyledi.
Erdoğan, Trump’ın Türkiye ve zirve hakkındaki olumlu mesajlarını memnuniyetle karşıladığını belirterek iki ülke arasındaki ticaret hacminin 100 milyar dolar hedefine ulaştırılması için birlikte çalışmaya devam edeceklerini açıkladı.
Bölgesel barış ve istikrarın sağlanmasının da Ankara-Washington gündeminin temel başlıklarından biri olacağını söyleyen Erdoğan, Trump yönetimiyle yakın diyaloğun sürdürüleceği mesajını verdi.
Reuters’ın zirve sonrasında yayımladığı analizde Trump’ın Ankara ziyareti, uzun süredir savunma yaptırımları ve F-35 meselesi nedeniyle sorun yaşayan Türkiye-ABD ilişkileri bakımından Erdoğan için diplomatik bir kazanım olarak değerlendirildi. Trump zirve sırasında Erdoğan’ı övmüş, yaptırımların kaldırılması ve Türkiye’ye F-35 satışı ihtimaline ilişkin olumlu mesajlar vermişti. Bu adımların uygulanması ise ABD Kongresindeki hukuki ve siyasi süreçlere bağlı bulunuyor.
Mehter ve yeniçeri gösterileri tartışmaların merkezindeydi
Erdoğan, zirvenin tören programında Mehter Takımı, tarihî askerî kıyafetlerle yer alan muhafızlar, atlı birlikler ve Türk Yıldızlarının gösterisinin yabancı konukların ilgisini çektiğini söyledi.
Bu unsurlar üzerinden yapılan eleştirilere tepki gösteren Cumhurbaşkanı, Türkiye’nin tarihî ve kültürel mirasını reddeden bir anlayışı artık benimsemediğini belirtti.
Erdoğan’a göre Cumhuriyet, Anadolu’daki ve daha geniş Türk tarihindeki devlet geleneğinin son halkasını oluşturuyor. NATO Zirvesi sırasında kullanılan tarihî sembollerin de Türkiye’nin devlet hafızasını ve kültürel birikimini temsil ettiğini savundu.
Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nin yalnızca yönetim binası olmadığını söyleyen Erdoğan, buranın Türkiye’nin uluslararası diplomasi faaliyetlerinin merkezlerinden biri hâline geldiğini ifade etti.
Reuters’ın zirve izlenimine göre Trump, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’ne yüz atlı tarafından eşlik edilerek getirildi; tarihî Osmanlı askerlerini temsil eden muhafızlar ve Türk savaş uçaklarının gösterisi karşılama töreninin öne çıkan unsurları arasında yer aldı.
Türkiye’nin NATO içindeki askerî ve stratejik rolü
Erdoğan, Türkiye’nin askerî kabiliyeti, coğrafi konumu, diplomatik birikimi ve savunma sanayii kapasitesi sayesinde NATO’nun en güçlü aktörlerinden biri olduğunu söyledi.
Cumhurbaşkanı, zirvede NATO ülkeleri arasındaki savunma sanayii iş birliğinin önündeki engel ve kısıtlamaların kaldırılması gerektiğinin kayda geçirildiğini belirtti.
Türkiye, özellikle Avrupa Birliği üyeliğini temel alan savunma programlarından dışlanmasına karşı çıkıyor. Erdoğan zirve sırasında da müttefikler arasında dışlayıcı uygulamaların ittifak dayanışmasına zarar verdiğini ve Türkiye’nin Avrupa güvenlik projelerine tam katılımının sağlanması gerektiğini savundu.
Karar’ın aktardığı konuşmaya göre NATO’nun öncelikli çalışma alanlarından biri olan insansız hava araçları tehdidine karşı yeni bir mükemmeliyet merkezinin Konya’da kurulmasına karar verildi.
Bu kararın hayata geçmesi hâlinde Türkiye’nin insansız sistemler, elektronik harp ve hava savunması alanındaki operasyonel tecrübesinin NATO bünyesinde daha görünür hâle gelmesi bekleniyor.
Gazze, Lübnan ve Ukrayna mesajları zirve gündemine taşındı
Erdoğan, Ankara Zirvesi’nin yalnızca ittifakın askerî kapasitesine ilişkin görüşmelerden ibaret olmadığını belirterek bölgesel krizlerin de gündeme getirildiğini söyledi.
Gazze ve Lübnan’daki saldırıların liderlerle yapılan görüşmelerde açık biçimde dile getirildiğini ifade eden Cumhurbaşkanı, Türkiye’nin sivillerin korunması ve kalıcı ateşkes sağlanması yönündeki tutumunu koruduğunu kaydetti.
Rusya-Ukrayna Savaşı’nın askerî yöntemlerle değil, diyalog ve müzakereyle çözülmesi gerektiğini yinelediklerini belirten Erdoğan, Türkiye’nin iki tarafla da görüşebilen ülkelerden biri olduğunu vurguladı.
Zirvenin resmî gündeminde Ukrayna’ya askerî yardım, NATO’nun kolektif savunması ve Rusya’nın Avrupa-Atlantik güvenliği üzerindeki etkisi öne çıktı. İttifak üyeleri ayrıca Washington Antlaşması’nın 5. maddesi kapsamındaki ortak savunma yükümlülüklerini yeniden teyit etti.
İmalat sanayisine 1 trilyon TL’lik finansman
Erdoğan konuşmasının ekonomi bölümünde üretimin yavaşlamaması, sanayinin rekabet gücünün korunması ve ihracatın artırılması için yeni finansman tedbirleri açıkladı.
Karar’ın aktardığı açıklamaya göre ihracat faaliyetine ilişkin kurumlar vergisi oranı yüzde 12,5’e indirildi. İhracatçılara sunulan reeskont kredilerinin günlük hacmi 5 milyar TL’ye yükseltildi ve istihdam başına aylık 3.500 TL destek sağlandı.
Daha önce devreye alınan 100 milyar TL’lik kredi paketinin imalat sektörlerinin finansmana erişimini desteklediğini belirten Erdoğan, yatırım taahhütlü avans kredisi programı bütçesinin 750 milyar TL’ye çıkarılacağını açıkladı.
Programın kriterleri Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilan edilecek. Bunun yanında imalat sanayisine 250 milyar TL tutarında yeni bir uygun koşullu kredi paketi sunulacak.
Erdoğan, programa katılan bankalardan kullanılacak kredilerin altı ay ana para ödemesiz ve 36 aya kadar vadeli olacağını, finansman maliyetinin 12 puanlık bölümünün hükümet tarafından karşılanacağını söyledi.
Böylece 750 milyar TL’lik yatırım taahhütlü avans kredisi ile 250 milyar TL’lik yeni paket üzerinden imalat sanayisine toplam 1 trilyon TL’lik finansman imkânı sağlanması hedefleniyor.
Sırada Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi var
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ankara NATO Zirvesi’nde kazanılan organizasyon tecrübesinin 29-30 Ekim tarihlerinde yapılması planlanan Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi’nde de kullanılacağını söyledi.
Cumhuriyet’in 103. yıl dönümünün Türk dünyasından gelecek konuklarla kutlanacağını belirten Erdoğan, Ankara’nın kısa süre içinde ikinci büyük uluslararası zirveye ev sahipliği yapacağını açıkladı.
NATO Zirvesi’nin Türkiye’nin askerî kapasitesini, diplomatik etkisini ve organizasyon gücünü uluslararası kamuoyuna göstermesi açısından önemli olduğunu savunan Erdoğan, Ankara’nın yeni küresel sistemde daha merkezi bir rol üstleneceğini söyledi.
Cumhurbaşkanının açıklamalarında üç ana mesaj öne çıktı: NATO içinde daha eşit savunma iş birliği, Trump yönetimiyle ekonomik ve stratejik ilişkilerin ilerletilmesi ve Türkiye’nin üretim kapasitesinin yeni finansman programlarıyla desteklenmesi.
SehitlerOlmez.com
