AB, Rus Varlıklarını Süresiz Dondurma Kararında Anlaştı
Avrupa Birliği, Ukrayna’ya tazminat garantisi sağlamak ve dış baskıları önlemek amacıyla Rusya Merkez Bankası’nın 210 milyar euroluk varlığını kalıcı olarak dondurma kararı aldı.
Editor2
ŞEHİTLER ÖLMEZ / BRÜKSEL, BELÇİKA — 12 ARALIK 2025
Avrupa Birliği (AB) üye ülkeleri, Rusya Merkez Bankası'na ait yaklaşık 210 milyar euroluk varlığın, Moskova Ukrayna'ya savaş tazminatı ödeyene kadar süresiz olarak dondurulması konusunda anlaşmaya vardı.
Bu karar, varlıkların serbest bırakılmasını zorlaştırarak Ukrayna'ya yönelik tazminat kredisini güvence altına almayı ve ABD'de Donald Trump yönetiminin olası politika değişikliklerine karşı bir önlem oluşturmayı hedefliyor. 'AB'nin İşleyişi Hakkındaki Antlaşma'nın 122. Maddesi kapsamında alınan karar, Avrupa Parlamentosu'nu devre dışı bırakarak ve yalnızca nitelikli çoğunluk gerektirerek sürecin hızlanmasını sağladı.
Yasal Çerçeve ve Madde 122
Daha önce COVID-19 pandemisi ve enerji krizlerinde kullanılan 122. Madde, bu kez ekonomik bir "acil durum" gerekçesiyle devreye sokuldu. Avrupa Komisyonu, Rusya'nın işgalinin AB ekonomisinde ciddi tedarik kesintilerine, risk primlerinin artmasına ve hibrit saldırılara yol açtığını belirterek bu maddenin kullanımını savundu.
Yeni düzenleme şunları öngörüyor:
-
Kalıcı Yasak: 210 milyar euroluk varlığın (185 milyar eurosu Euroclear'da, 25 milyar eurosu özel bankalarda) Rusya'ya transferi yasaklandı.
-
Serbest Bırakma Şartı: Fonlar, ancak Rusya'nın eylemleri AB ekonomisi için risk oluşturmayı bıraktığında ve Ukrayna'ya tazminat ödendiğinde serbest bırakılabilecek.
-
Oy Çokluğu: Varlıkların çözülmesi için gelecekte yeni bir nitelikli çoğunluk kararı gerekecek, bu da tekil ülke vetolarını etkisiz hale getiriyor.
Belçika'nın Çekinceleri ve Üç Koşul
Varlıkların büyük kısmını elinde tutan Euroclear'a ev sahipliği yapan Belçika, karara yönelik çekincelerini koruyor. Belçika Başbakanı Bart De Wever, "Savaşta olmadığımız bir ülkeden gelen para... Bu bir elçiliğe girip mobilyaları satmak gibi" diyerek hukuki risklere dikkat çekti.
Belçika, onay için üç şart öne sürüyor:
-
Risk Paylaşımı: Olası yasal tazminatlara karşı tüm üye devletlerin riski karşılıklı üstlenmesi.
-
Likidite Güvencesi: Euroclear'ın yasal davalarla karşılaşması durumunda likidite desteği sağlanması.
-
Yük Paylaşımı: Sadece Euroclear değil, diğer AB ülkelerindeki özel bankalarda tutulan varlıkların da havuza dahil edilmesi.
Washington ve Trump Etkisi
Avrupalı diplomatlar, bu hamlenin ABD siyasetindeki değişimlere karşı bir "kalkan" görevi gördüğünü belirtiyor. Donald Trump'ın olası başkanlık döneminde, Rus varlıklarının Washington ve Moskova arasındaki müzakerelerde bir pazarlık unsuru olarak kullanılmasından endişe ediliyor. Varlıkların AB yetkisi altında kalıcı olarak dondurulması, bu fonların Ukrayna'ya destek haricinde başka bir ticari amaçla kullanılmasını engellemeyi amaçlıyor.
AB liderlerinin 18 Aralık'ta yapılacak zirvede, Ukrayna'nın 2026-2027 bütçe ihtiyaçlarını karşılayacak 90 milyar euroluk paketin detaylarını netleştirmesi bekleniyor.
