ABD’den Suriye Uyarısı: Yeni Yönetim Haftalar İçinde Çökebilir
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Suriye’deki geçici hükümetin birkaç hafta içinde çökebileceğini belirtti. Donald Trump’ın yaptırımları kaldırma kararının ardından bölgede iç savaş tehlikesi yeniden gündemde.
Editor
ABD’den Suriye Uyarısı: Yeni Yönetim Haftalar İçinde Çökebilir
ŞEHİTLER ÖLMEZ / TÜRKİYE
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Suriye’de geçici hükümetin ciddi bir krizle karşı karşıya olduğunu belirterek ülkenin “tam ölçekli bir iç savaşa” sürüklenebileceği uyarısında bulundu. Washington'da Senato Dış İlişkiler Komisyonu’nda konuşan Rubio, mevcut geçiş yönetiminin yalnızca haftalar içinde çökebileceğini ifade etti.
ABD’nin uzun süredir uzak durduğu Suriye politikası, Donald Trump’ın yeniden göreve gelmesiyle köklü bir dönüşüme uğradı. Trump yönetimi, Şam’daki yeni geçici hükümetle doğrudan temas kurarak, 1979’dan bu yana yürürlükte olan tüm yaptırımları kaldırdı. Bu karar, özellikle İsrail ve bazı Batılı müttefikler tarafından ciddi kaygıyla karşılandı.
Yeni Lider, Eski Gölge
Şam’da Beşar Esad’ın devrilmesi sonrası yönetime gelen Ahmed eş-Şara, geçmişi nedeniyle hâlâ uluslararası toplumda tartışmalı bir figür. Şara, uzun yıllar boyunca El Kaide ve daha sonra kurduğu Heyet Tahrir Şam (HTŞ) ile anıldı. 2016’da El Kaide ile bağlarını kestiğini açıklasa da bu açıklama, özellikle İsrail gibi ülkeler nezdinde güven oluşturmadı.
Rubio, Senato’daki konuşmasında “Geçici hükümette yer alan bazı üst düzey isimlerin FBI güvenlik taramasından geçemediğini” belirtti. ABD'nin Şam'daki büyükelçiliğini hâlâ açmamasının da bu güvenlik endişelerine dayandığını ekledi.
Trump’tan Şaşırtan Diplomasi
Donald Trump’ın Suudi Arabistan ziyareti sırasında Şara ile yaptığı görüşme uluslararası basında geniş yankı buldu. Şara’ya yönelik 10 milyon dolarlık ödülün kaldırılması ve tüm yaptırımların sona erdirilmesi, diplomatik bir zafer olarak yorumlandı. Ancak aynı dönemde Suriye’nin iç bölgelerinde yüzlerce Alevi sivilin öldürüldüğü saldırılar, geçici yönetimin kontrol kapasitesine dair ciddi şüpheler doğurdu.
ABD yönetimi bu saldırıları açıkça kınarken, Rubio gibi isimler geçici hükümetin “ülkeyi birleştirme iddiasını” sorgulayan açıklamalar yaptı. Rubio, Suriye’deki durumun “aylar değil, haftalar içinde çözülebileceğini” söyleyerek acil önlem çağrısında bulundu.
İsrail Rahatsız, Ürdün Uyarıyor
Trump’ın attığı diplomatik adımlar, İsrail ile olan ilişkilerde de sürtüşmelere yol açtı. İsrailli yetkililer, Şara’yı hâlâ bir “cihatçı lider” olarak tanımlarken, onun uluslararası meşruiyet kazanmasının Ortadoğu'da yeni istikrarsızlıklara yol açabileceğini savunuyor.
Ürdün Kralı’nın daha önce Trump yönetimini "Şara’yı öldürmemeleri" için uyardığına dair iddialar ise bölgede ABD-Suriye ilişkilerine dair çok sayıda bilinmeyeni ortaya koyuyor. Suriye içindeki bazı kaynaklar da, Şara'nın kontrolündeki bölgelerde iç güvenliğin giderek çöktüğünü, çeşitli aşiretler ve silahlı gruplar arasında yeni çatışma hatlarının oluştuğunu bildiriyor.
Yeni Bir Bölünme Mi Geliyor?
Suriye, son on yılda yaşanan çatışmalardan sonra neredeyse fiili olarak birkaç farklı yönetim bölgesine ayrılmış durumda. Şara'nın liderliğindeki geçici hükümetin bu parçaları birleştirip bir bütünlük sağlayabileceğine dair umutlar zayıf. Özellikle Kürt grupların kuzeydeki özerk bölgelerde yeniden güç kazanması, İran destekli milislerin doğudaki etkisi ve Rusya’nın hâlâ bazı kilit üslerdeki varlığı, ülkenin siyasi geleceğini belirsiz kılıyor.
Rubio’nun, "Ülkenin yeniden tam ölçekli bir iç savaşa sürüklenmesi sadece bir zaman meselesi olabilir" açıklaması, hem ABD’nin Suriye politikasında yeni bir dönemin işareti hem de bölge için tehlike sinyali olarak yorumlanıyor.
Bu gelişmelerin Ortadoğu’daki genel dengeleri nasıl etkileyeceği, özellikle Türkiye gibi sınır ülkeler için yeni güvenlik ve göç dalgaları anlamına gelebilir. Suriye’nin kuzeyine yapılacak muhtemel yeni askeri operasyonlar, sadece bölge içi değil, küresel siyaseti de doğrudan etkileyebilecek potansiyele sahip.
