Alaska’nın Satın Alınma Hikâyesi: ABD’nin “Seward’ın Aptallığı” Olarak Başlayan Stratejik Hamlesi
ABD’nin Alaska’yı 1867’de Rusya’dan satın almasının hikâyesi, bugün Trump-Putin zirvesine ev sahipliği yapacak bu bölgenin stratejik önemini ortaya koyuyor.
Editor2
Alaska’nın Satın Alınma Hikâyesi: ABD’nin “Seward’ın Aptallığı” Olarak Başlayan Stratejik Hamlesi
YEREL GÜNDEM / ANCHORAGE
Alaska Zirvesinin Tarihi Arka Planı
ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in 15 Ağustos’ta Alaska’nın Anchorage kentinde gerçekleştireceği kritik zirve, yalnızca güncel diplomasi açısından değil, Alaska’nın tarihsel geçmişi bakımından da dikkat çekiyor. Yaklaşık 150 yıl önce Rusya toprağı olan Alaska, 1867’de ABD tarafından satın alındı ve bugün iki ülke arasındaki stratejik dengede özel bir konuma sahip.
Rusya ile Alaska Arasındaki Tarihî Bağlar
Alaska’nın Rusya ile ilişkisi 18. yüzyılın başlarına kadar uzanıyor. Sibirya’daki yerli halkların “doğuda geniş bir toprak”tan bahsetmesi üzerine 1728’de Danimarkalı denizci Vitus Bering liderliğinde yapılan keşifler, bölgenin Rusya anakarasından ayrı olduğunu ortaya koydu. 1741’de yeniden Bering önderliğinde yapılan keşif seferi başarıyla sonuçlandı ve kısa sürede kârlı bir kürk ticareti başladı. Ancak 19. yüzyılda İngiliz ve Amerikalı tüccarların rekabeti, doğal kaynakların azalması ve Kırım Savaşı’nın ardından Rusya, Alaska’yı satma fikrine sıcak baktı.
Seward’ın Müzakereleri ve “Aptallık” Eleştirileri
Dönemin ABD Dışişleri Bakanı William Seward, Rusya ile yürüttüğü müzakereler sonucunda Alaska’yı 7,2 milyon dolara satın alma konusunda anlaşmaya vardı. 18 Ekim 1867’de Sitka’da Amerikan bayrağı göndere çekildi. Ancak o dönemde kamuoyunun bir kısmı, Alaska’yı değersiz bir toprak parçası olarak gördü ve bu satın almayı “Seward’ın aptallığı” olarak nitelendirdi. Bugünkü enflasyon değerine göre yaklaşık 100 milyon dolara denk gelen bu bedel, ABD’nin en büyük eyaletinin kapılarını açmış oldu.
Doğal Zenginlikler ve Stratejik Önemi
Zaman içinde Alaska’nın altın, petrol ve doğal gaz gibi zengin doğal kaynaklara sahip olduğu ortaya çıktı. 12 binden fazla nehir, çok sayıda göl ve geniş vahşi yaşam alanı eyaleti ekonomik ve stratejik açıdan değerli kıldı. 1959’da 49. eyalet olarak ABD’ye katılan Alaska, Kuzey Kutbu’na yakınlığı ve Elmendorf-Richardson Ortak Üssü gibi askeri tesisleri ile bugün de jeopolitik önemde.
Alaska’nın Diplomatik Arenadaki Yeri
Alaska, geçmişte de uluslararası diplomasiye ev sahipliği yaptı. Mart 2021’de dönemin ABD Başkanı Joe Biden’ın ekibi, Anchorage’da Çinli mevkidaşlarıyla kritik bir görüşme gerçekleştirmişti. Bu kez ise Trump ve Putin’in buluşması, hem Ukrayna savaşının gidişatını hem de ABD-Rusya ilişkilerinin geleceğini etkileme potansiyeli taşıyor. Beyaz Saray, bu toplantının bir “dinleme oturumu” olacağını ve Trump’a savaşın sona erdirilmesine yönelik değerlendirmeler sunulacağını belirtti.
Etiketler:
#Alaska #Trump #Putin #Rusya #Diplomasi #Zirve2025 #Anchorage #Seward
