Almanya'nın inanç haritası değişiyor: Kiliseler boşalıyor, yeni ibadethaneler yükseliyor
Almanya'da Katolik ve Protestan kiliseleri kan kaybederken, artan göçmen nüfusuyla birlikte cami, sinagog ve Hindu tapınaklarının sayısı hızla artıyor, kent silüetleri değişiyor.
Editor2
Ahmet Taş | Şehitler Ölmez
BERLİN, ALMANYA — Almanya'da son yıllarda yaşanan demografik değişimler, ülkenin inanç haritasını ve kent silüetlerini köklü bir biçimde yeniden şekillendiriyor. Geleneksel Katolik ve Protestan kiliselerinden ayrılanların sayısı rekor seviyelere ulaşırken, göç ve demografik çeşitlilik sayesinde Müslüman, Hindu, Budist ve Ortodoks cemaatlerinin ibadethane sayıları hızla artıyor.
Deutsche Welle'den Christoph Strack'ın haberine göre, bir yandan kullanılmayan tarihi kiliseler bisiklet mağazası veya restoran gibi farklı amaçlarla dönüştürülüyor ya da diğer mezheplere devrediliyor, diğer yandan ise ülkenin dört bir yanında devasa camiler, sinagoglar ve Asya dinlerine ait tapınakların temelleri atılıyor. Bu dönüşümün en canlı örneklerinden biri ise Bavyera eyaletinde yaşanıyor.
Erlangen'da çeşitlilik: Sinagog, cami ve Şiva-Vişnu tapınağı
Bavyera eyaletinin 119 bin nüfuslu Erlangen kenti, Almanya'daki giderek artan dini çeşitliliğin bir mikrokozmosu haline gelmiş durumda. Kent yönetiminin desteğiyle üniversite yakınlarında yeni bir sinagogun inşası için hazırlıklar tüm hızıyla sürerken, kentteki mevcut iki büyük cami de artan cemaat talebini karşılamak üzere genişleme planları yapıyor.
Erlangen'daki en dikkat çekici gelişmelerden biri ise Hindu cemaatinin adımları. Bir dernek, bağışlar ve kredilerle kendi imkânları doğrultusunda satın aldığı arazide bir Şiva-Vişnu tapınağı inşa etmeye hazırlanıyor. Temellerinin en geç 2027 yılında atılması planlanan bu tapınak, kentteki Hint nüfusunun kalıcı varlığının bir sembolü olacak. Erlangen Belediyesi Fırsat Eşitliği ve Çeşitlilik Birimi Yöneticisi Silvia Klein, kentteki üniversitede 2 binden fazla Hint öğrencinin eğitim gördüğüne dikkat çekerek, Hintlerin kentte Alman kökenli olmayan en büyük demografik grubu oluşturduğunu vurguluyor.
Katolik ve Protestan kiliseleri kan kaybediyor
Almanya'da kökleri yüzyıllara dayanan Katolik ve Protestan kiliseleri ise derin bir krizin içinde. Sadece birkaç yıl öncesine kadar Alman toplumunun yarısından fazlası bu iki ana mezhebe mensupken, günümüzde bu oran yüzde 44'e kadar gerilemiş durumda. 83,5 milyon nüfuslu ülkede bu oran 36,6 milyon kişiye tekabül ediyor.
Cemaat sayısındaki bu dramatik düşüş ve azalan kilise vergisi gelirleri, kiliseleri küçülmeye ve binalarını elden çıkarmaya itiyor. Kapatılan birçok kilise binası farklı ticari ya da sosyal alanlara dönüştürülürken, bazıları da büyüyen göçmen Hristiyan cemaatlerine devrediliyor. Örneğin Erlangen'da, Kıpti Hristiyanlar üç yıl önce atıl durumdaki bir Katolik kilisesini devralarak Kıpti Ortodoks kilisesine çevirdi. Kıpti papaz Ragai Edward Matta, "Eskiden 50 ya da 60 kişilik 18 ailemiz vardı. Bugün 60 aileden yaklaşık 200 üyemiz var" sözleriyle cemaatin hızlı büyümesine dikkat çekiyor.
Cami ve Asya tapınaklarının yükselişi
Geleneksel kiliseler küçülürken, diğer inanç gruplarının mekan ihtiyacı giderek artıyor. 2020 verilerine göre Müslüman nüfusun 5 milyon 300 bini aştığı Almanya'da sadece Diyanet İşleri Türk-İslam Birliğine (DİTİB) bağlı 862 cami bulunuyor. Geçtiğimiz yıl Voerde, Kornwestheim ve Köngen'de yeni camiler ibadete açılırken, Gießen ve Willich'de yenilerinin temelleri atıldı. Pakistan kökenli Ahmediye cemaati de her yıl yeni camiler inşa etmeye devam ediyor.
Müslüman cemaatlerin yanı sıra Asya dinlerine ait ibadethaneler de kentlerin silüetinde yer edinmeye başladı. Başkent Berlin'de yaşayan Hindistan vatandaşlarının sayısı son on yılda on kattan fazla artarak 41 bini geçerken, bu yıl Haziran ayında kentin en büyük Hindu tapınağının açılışı yapılacak. Tapınağın planlama aşamasında yer alan Vilwanathan Krishnamurthy, "Genç insanların bir araya gelebileceği bir dini merkeze özlem duyuluyor" diyerek bu ihtiyacın altını çiziyor. Ayrıca Berlin'in Mitte bölgesinde 2024 yazında yeni bir Budist tapınağı açılması planlanıyor.
Almanya'daki Ortodoks cemaati de 3,8 milyonu aşan nüfusuyla büyümeye devam ediyor. Hessen eyaletindeki Butzbach'da ağırlıklı olarak Suriyeli Hristiyanlardan oluşan yeni bir cemaat kurulurken, Rumen ve Sırp Ortodokslar da artan nüfusları için yeni kiliseler inşa ediyor. Ülkedeki bu yapısal dönüşüm, Almanya'nın gelecekteki çok kültürlü ve çok inançlı yapısının fiziksel kanıtı olarak şehir silüetlerine kazınıyor.
