Ateşkese rağmen Suudi Arabistan'ın enerji hatları vuruldu
Suudi Arabistan, ateşkes sürecine rağmen enerji tesislerine düzenlenen saldırılarla petrol üretim kapasitesinde günlük 600 bin varil kayıp yaşandığını duyurdu.
Editor2
Ahmet Taş | Şehitler Ölmez
RİYAD, SUUDİ ARABİSTAN — Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, ABD, İsrail ve İran arasındaki iki haftalık kırılgan ateşkese rağmen stratejik enerji tesislerinin ve Doğu-Batı Boru Hattı'nın vurulduğunu, günlük üretim kapasitesinde 600 bin varillik devasa bir kayıp yaşandığını duyurdu.
Hürmüz Boğazı'ndaki İran ablukası nedeniyle krallığın dünyaya petrol ulaştırabildiği son güvenli rota olan Doğu-Batı hattındaki akışın da günlük 700 bin varil azalması, küresel enerji arz güvenliğini tehdit ederken Brent petrol fiyatlarını 96 dolar seviyesine taşıdı. Suudi devlet haber ajansı SPA'nın (Saudi Press Agency) Enerji Bakanlığı yetkililerine dayandırdığı bilgilere göre, krallığın kritik petrol, gaz ve rafine tesislerine yönelik peş peşe düzenlenen saldırılarda bir personel hayatını kaybederken yedi çalışan yaralandı.
Üretim tesislerinde ağır hasar
Saldırıların insani boyutunun yanı sıra ekonomik faturası da krallık tarafından resmen açıklandı. Bakanlık kaynaklarından alınan verilere göre, Manifa petrol sahasındaki üretim kapasitesinde günlük 300 bin varil, Hureys (Khurais) tesisinde ise önceki saldırıların da etkisiyle 300 bin varil olmak üzere toplamda 600 bin varillik bir üretim kaybı yaşandı.
Ayrıca Jubail'deki SATORP, Ras Tanura, Yanbu'daki SAMREF ve Riyad rafinerileri gibi dev tesislerin de hedef alınması, küresel pazarlara yönelik rafine ürün ihracatını doğrudan etkiledi. Reuters'ın aktardığına göre, Cüeyme'deki (Ju'aymah) işleme tesislerinde saldırılar sonrası çıkan yangınlar kontrol altına alınmaya çalışılırken, tesislerin tam kapasiteye dönmesinin zaman alacağı öngörülüyor.
Hürmüz ablukası ve kritik rota kaybı
Saldırının küresel piyasalar için en riskli yanı, hedef seçilen lokasyonlar oldu. İran'ın küresel enerji arzının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nı abluka altında tutması, Suudi Arabistan'ı petrol ihracatı için Doğu-Batı Boru Hattı'na mecbur bırakmıştı. Bakanlık, bu hattaki bir pompa istasyonunun vurulmasıyla sevkiyatın yaklaşık 700 bin varil azaldığını doğruladı.
Kpler analisti Matt Smith, yaşanan bu tıkanıklığın piyasalar üzerindeki baskısını şu sözlerle değerlendirdi:
"Doğu-Batı hattı, Hürmüz Boğazı üzerinden çıkamayan devasa miktardaki Suudi ham petrolünü yönlendiriyordu. Hacimdeki herhangi bir geri çekilme, piyasalardaki mevcut sıkışık durumu daha da kötüleştirecektir. Bu durum enerji arz güvenliği için ciddi bir tehlike arz ediyor."
Küresel piyasalarda arz endişesi
Yaşanan bu yeni kriz dalgasının ardından Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,2 artış göstererek 95,92 dolara kadar tırmandı. Suudi yetkililer, saldırıların devam etmesi durumunda operasyonel ve acil durum stoklarının daha da eriyeceği, arz açığını telafi etme kapasitesinin ciddi şekilde sınırlandığı konusunda uluslararası kamuoyunu uyardı.
Enerji Bakanlığı, ateşkesin sağlanmasından sadece birkaç saat sonra gerçekleşen bu saldırıların, küresel petrol piyasalarındaki dalgalanmayı artıracağını ve enerji güvenliğini "kırmızı alarm" seviyesine taşıdığını vurguladı.
