Bir kereden fazla ısıtılan yemek zehre dönüşebilir: Yaz aylarında besin zehirlenmesine karşı 18 etkili önlem!
Besin zehirlenmesi yaz aylarında hızla artıyor. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ferhat Çetin, özellikle sıcak havalarda çiğ ve az pişmiş gıdalardan uzak durulması gerektiğini belirtti. İşte zehirlenmeye karşı 18 etkili öneri...
Editor2
Bir kereden fazla ısıtılan yemek zehre dönüşebilir: Yaz aylarında besin zehirlenmesine karşı 18 etkili önlem!
BİLGE DOKTOR / İSTANBUL, TÜRKİYE
Her yıl 600 milyon kişiyi etkiliyor, 420 bin can kaybı yaşanıyor
Besin zehirlenmesi, yaz aylarında en sık karşılaşılan sağlık sorunlarından biri. Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre her yıl dünya genelinde yaklaşık 600 milyon kişi bu sorunu yaşıyor ve 420 bini hayatını kaybediyor. Acıbadem Ataşehir Tıp Merkezi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ferhat Çetin, besin hijyeninin önemine dikkat çekerek “Özellikle sıcak havalarda gıdaların saklama, hazırlama ve tüketim koşulları hayati önem taşır” diyor.
Sıcaklık mikropları davet ediyor
Yaz mevsiminde artan sıcaklık ve nem, mikroorganizmaların çoğalması için ideal bir ortam oluşturuyor. Piknik ve barbekü gibi açık hava etkinliklerinde hijyen koşullarının yetersizliği, besinlerin sıcak ortamda uzun süre kalması ve soğuk zincirin kırılması gibi etkenler, zehirlenme riskini katlıyor. Dr. Çetin, özellikle çiğ veya az pişmiş et ürünleri, pastörize edilmemiş süt ürünleri, uzun süre beklemiş pirinç yemekleri ve kremalı pastaların dikkatle tüketilmesi gerektiğini belirtiyor.
İlk belirtiler: Karın ağrısı, bulantı ve kusma
Besin zehirlenmesi genellikle karın ağrısı, bulantı ve kusmayla başlıyor. Daha ileri vakalarda kanlı ishal, yüksek ateş, halsizlik ve baş ağrısı gibi belirtiler görülebiliyor. Dr. Ferhat Çetin, “Özellikle çocuklar, yaşlılar, hamileler ve bağışıklık sistemi zayıf bireyler için bu belirtiler hayati tehlike oluşturabilir” uyarısında bulunuyor.
Zehirlenme belirtileri, mikrobun türüne ve bulaşma miktarına bağlı olarak birkaç saat içinde ya da 1-2 gün sonra ortaya çıkabiliyor. Vücutta aşırı su kaybı (dehidrasyon), böbrek yetmezliği ve ölüm gibi ciddi komplikasyonlar zamanında müdahale edilmezse gelişebiliyor.
Basit hatalar büyük riskler yaratıyor
Yanlış ısıtılan yemekler, çiğ tüketilen deniz ürünleri, açık büfelerde uzun süre bekletilmiş yiyecekler ya da dışarıdan alınan güvenilir olmayan gıdalar büyük tehlike arz ediyor. Özellikle “Bir kereden fazla ısıtılan yemekler” konusuna dikkat çeken Dr. Çetin, bu uygulamanın bakterileri öldürmediğini, aksine besini adeta “zehre” dönüştürebileceğini vurguluyor.
Besin zehirlenmesinden korunmak için 18 etkili öneri
Dr. Ferhat Çetin, günlük yaşamda dikkat edilmesi gereken noktaları dört başlık altında topluyor:
1. Besinleri satın alırken:
-
Ambalajı hasarlı ürünleri almayın.
-
Soğuk zincir ürünlerini alışverişin sonunda alın, eve taşırken buz aküsü kullanın.
-
Son kullanma tarihlerini kontrol edin.
-
Sebze ve meyveleri canlı renkli, ezilmemiş olanlardan seçin.
2. Besinleri saklarken:
-
Buzdolabınızı 0-4°C, dondurucunuzu -18°C’de tutun.
-
Çiğ etleri buzdolabında alt raflarda ve kapalı kaplarda saklayın.
-
Artan yiyecekleri hava almayacak şekilde kapatın veya streç filmle sarın.
3. Besinleri hazırlarken:
-
Ellerinizi 20 saniye sabun ve suyla yıkayın.
-
Çiğ et için ayrı kesme tahtası ve bıçak kullanın.
-
Tüm yüzeyleri düzenli olarak temizleyin ve dezenfekte edin.
-
Sebze ve meyveleri bol suyla yıkayın, kabuğunu soyacak olsanız bile.
4. Besinleri pişirirken ve tüketirken:
-
Et, tavuk ve yumurtayı iç sıcaklıklarına ulaşana kadar iyi pişirin.
-
Donmuş ürünleri oda sıcaklığında değil, buzdolabında çözdürün.
-
Artan yemekleri sadece bir kez ısıtın.
-
Dışarıda yemek yerken güvenilir işletmeleri tercih edin.
-
Açık büfelerde sıcaklık koşullarına dikkat edin (soğuk < 5°C, sıcak > 60°C).
Erken müdahale hayat kurtarır
Dr. Ferhat Çetin, “Besin zehirlenmesi şüphesi varsa vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalı. Özellikle yüksek ateş, sürekli kusma, kanlı ishal gibi belirtiler varsa mutlaka tıbbi yardım alınmalıdır” diyerek uyarıyor.
Etiketler:
#BesinZehirlenmesi #YazAyları #GıdaHijyeni #SağlıklıBeslenme #DrFerhatÇetin #ZehirlenmeBelirtileri #SıcakHavaTehlikesi #GıdaGüvenliği
