Cemil Tugay Topu Bakanlığa Attı: Ruhsatı bakanlık iptal etsin
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, Bornova’daki çimento fabrikalarının taşınması için bakanlığın 100 binlik planı değiştirmesi gerektiğini belirtti.
Editor2
ŞEHİTLER ÖLMEZ / İZMİR, TÜRKİYE
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, Bornova’da yerleşim yerlerinin ortasında kalan çimento fabrikalarının faaliyet süresinin belediye tarafından uzatıldığı iddialarını yalanlayarak, çözüm için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nı göreve çağırdı.
İzmir Büyükşehir Belediyesi Meclis Toplantısı’nda konuşan Başkan Tugay, tesislerin maden işletme ruhsatlarının bizzat hükümet tarafından verildiğini hatırlattı. Tugay, fabrikaların kapatılması veya taşınması için öncelikle 1/100.000 ölçekli üst ölçekli planların değiştirilmesi ve mevcut maden ruhsatlarının iptal edilmesi gerektiğini vurguladı.
"100 yıl uzatma iddiası gerçeği yansıtmıyor"
AK Parti Grubu’ndan gelen "Belediye plan kararıyla faaliyet süresini 100 yıl uzattı" iddialarına yanıt veren Başkan Tugay, "Böyle bir şey yok. Maden işletme ruhsatı hükümet tarafından verilmiştir. Siz önce 100 binlik planı değiştirin, maden ruhsatını iptal edin. Biz de 1/25 binlik plan alanında gerekli değişikliği yapalım ve bu fabrikanın kapanmasını sağlayalım" ifadelerini kullandı. Tugay, belediyenin yetki alanındaki planlarda tesislerin kentsel yerleşik alan olarak belirlendiğini ancak üst ölçekli kararların bağlayıcı olduğunu hatırlattı.
Kentin göbeğinde halk sağlığı riski
1950’li yıllarda şehrin dışında olduğu düşünülerek kurulan iki dev çimento fabrikası, İzmir’in nüfusunun 4,5 milyona ulaşmasıyla bugün Bornova ve Konak gibi merkezi ilçelerin ortasında kalmış durumda. Uzmanlar, fabrikalardan salınan PM10 ve PM2,5 gibi küçük partiküllerin akciğer ve mesane kanseri riskini artırdığı konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor. TMMOB Çevre Mühendisleri Odası’ndan Selma Akdoğan, filtre sistemlerinin yetersizliği durumunda ağır metal emisyonlarının yeraltı sularına kadar sızma riski taşıdığına dikkat çekiyor.
Mevzuat ve yetki tartışması
İzmir’in kanayan yarası haline gelen bu tesislerin taşınması konusunda "kazan-kazan" yönteminin uygulanması gerektiğini belirten uzmanlar, sürecin sadece yerel yönetimle çözülemeyeceğine işaret ediyor. Bakanlığın "İzmir 2022 Yılı Çevre Durum Raporu"nda da Bornova’daki sanayi kuruluşlarının hava kirliliğine katkısı açıkça belirtilmesine rağmen, tesislerin ekonomik ömrünü tamamlamış sanayi alanlarından çıkarılması süreci hukuksal ve bürokratik engellere takılıyor.
Trabzon örneği: Süreç yıllar alabiliyor
Benzer bir durumun yaşandığı Trabzon’daki Aşkale Çimento fabrikasının taşınma talimatı 2013 yılında verilmiş, ancak süreç yüksek istimlak bedelleri ve arazi mülkiyeti sorunları nedeniyle ancak 2017 yılında tamamlanabilmişti. İzmir’deki tesislerin taşınması için de benzer bir merkezi ve yerel yönetim eş güdümünün şart olduğu vurgulanıyor.
