“Çıplak arama” yönetmelikten çıkartıldı

"İnsan onuru ve haysiyetine saygı ile utanma duygusu ihlal edilmemeli"

“Çıplak arama” yönetmelikten çıkartıldı

“Çıplak arama” yönetmelikten çıkartıldı

"İnsan onuru ve haysiyetine saygı ile utanma duygusu ihlal edilmemeli"

T24 Ankara

Cezaevlerinde yapıldığı iddia edilen çıplak arama uygulaması, Resmi Gazete’de yayınlanan düzenleme ile yönetmelikten çıkartıldı. Buna göre yönetmelikteki “çıplak arama” ifadesi yerine “detaylı arama” ifadesi eklendi. Yönetmelikte, arama ve sayımlarda insan onuru ve haysiyetine saygı ile utanma duygusunun ihlal edilmemesinin esas olduğu vurgulandı.

Yargı Reformu Strateji Belgesi kapsamında yasalaşan yargı paketleri ve İnsan Hakları Eylem Planı'ndaki hedefler doğrultusunda hazırlanan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle 148 maddelik Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik'in 51 maddesinde değişiklik yapıldı.

Utanma duygusunun ihlal edilmemesi esas

Yönetmelikle, cezaevlerinde en çok tartışılan konulardan biri olan “çıplak arama” uygulamasına yeni bir düzenleme getirildi. Buna göre artık cezaevlerinde çıplak arama yapılabilmesinin önüne geçilirken yönetmelikte “detaylı arama” ifadesi kullanıldı. Yönetmelikte, arama ve sayımlarda insan onuru ve haysiyetine saygı ile utanma duygusunun ihlal edilmemesinin esas olduğu vurgulandı. Detaylı aramanın detayları ise yönetmelikte şöyle sıralandı:

“Detaylı arama sırasında bedene dokunulmaması için gerekli özen gösterilir ve görevli tarafından eldiven kullanılır. Aranan kişinin beden çukurlarında bir şeyin bulunduğuna dair makul ve ciddi emarelerin bulunması halinde öncelikle, hükümlüden madde veya eşyanın kendisi tarafından çıkartılması istenir, aksi halde bunun zor kullanılarak gerçekleştirileceği bildirilir. Beden çukurlarındaki arama, cezaevi tabibi tarafından yerine getirilir. Detaylı arama, mümkün olan en kısa süre içinde bitirilir ve işlem tutanağa bağlanır, tutanakta arama yapan görevliler ile hükümlünün imzası bulunur. Hükümlünün imzadan kaçınması halinde bu durum tutanağa geçirilir.”

İyi hallilikle ilgili yeni düzenleme

Düzenlemeyle açık cezaevindekiler için yeni bir infaz modeli getirildi. İyi halliliği ile açığa ayrılmayı hak etmiş hükümlüler, cezaevi dışında başka bir kamu kurumunda çalışarak ve o kurumun tesislerinde görev alarak cezalarını tamamlayabilecek. Hükümlüler bu kapsamda sosyal sorumluluk üstlenerek fidan dikimi, ağaç bakımı ve orman yangınları ile mücadele gibi çeşitli kamusal faaliyetlere, afetle mücadele gibi toplumsal konulara da destek olabilecek. Yönetmeliğe göre, hükümlülerin dışarıda bulunan bakmakla yükümlü olduğu kişilerin maddi desteğe veya yardıma muhtaç durumda olması halinde cezaevi idaresi bu durumu ilgili kamu kurumu veya belediyeye bildirecek.

Çocuklar psikososyal servislerince takip edilecek

Cezaevinde annesinin yanında kalan 0-6 yaş grubundaki çocukların psikososyal gelişimleri, psikososyal yardım servisi görevlilerince takip edilecek. Altı yaşını dolduran çocuğun dışarıda bakacak kimsesi yoksa bu durum cezaevi idaresince Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bildirilecek, çocukların görevliler aracılığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünce belirlenen kuruluşa teslimi sağlanacak. Suça sürüklenen çocukların mahkumiyetlerinin infazından sonra koruyucu ve destekleyici tedbirler alınacak. Cezaevi hekiminin bulunmadığı durumlarda bu hizmeti aile hekimleri sağlayabilecek. Bunun için Sağlık Bakanlığı ile Adalet Bakanlığı arasında protokol yapılacak.

Konutta ve gece infaz hükümleri

Konutta infaz, gece infaz gibi özel infaz usulleri daha yaygın ve etkin kullanılacak. Bu kapsamda, infaz hakimi hükümlünün talebi üzerine kasten işlenen suçlarda toplam 1 yıl 6 ay, taksirle öldürme suçu hariç olmak üzere taksirle işlenen suçlarda ise toplam 3 yıl ve daha az süreli hapis cezasının, her hafta cuma günleri saat 19.00'da girmek ve pazar günleri aynı saatte çıkmak suretiyle hafta sonları, hafta sonları dışında her gün saat 19.00'da girmek ve ertesi gün saat 07.00'de çıkmak suretiyle geceleri ceza infaz kurumlarında çektirilmesine karar verilebilecek. Bu hükümlüler kurumlarda, ayrı yerlerde barındırılacak. Mahkumiyete konu suç nedeniyle doğmuş zararın aynen iade, suçtan önce hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesine dair hukuki sorumlulukları saklı kalmak üzere kadın, çocuk veya 65 yaşını bitirmiş kişilerin mahkum oldukları toplam bir yıl, 70 yaşını bitirmiş kişilerin toplam 2 yıl, 75 yaşını bitirmişlerin toplam 4 yıl veya daha az süreli hapis cezasının konutunda çektirilmesine karar verilebilecek.

Doğum yaptığı tarihten itibaren 1 yıl 6 ay

Toplam 5 yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkum olan veya adli para cezası infaz sürecinde hapis cezasına çevrilen hükümlülerden ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyeceği tespit edilenlerin de cezasının konutunda çektirilmesine hükmedilebilecek. Doğum yaptığı tarihten itibaren 6 ay geçen ve toplam 3 yıl veya daha az süreli hapse mahkum olan ya da adli para cezası infaz sürecinde hapis cezasına çevrilen hükümlü kadınların cezasının konutunda çektirilmesine karar verilebilecek. Bu kapsamda talepte bulunabilmek için kadının doğum yaptığı tarihten itibaren 1 yıl 6 ay geçmemiş olması gerekecek.

Elektronik mektup gönderebilecek

Süreli ve süresiz yayınların cezaevine kabul edilmesine ilişkin standartlar genişletilecek. Hükümlülerin telefonla görüşme hakkı da genişletilecek. Hükümlülere dini bayramlarında görüntülü görüşme imkanı verilecek. Ayrıca hükümlüler elektronik yöntemlerle mektup gönderebilecek ve bu mektupları aynı yöntemlerle alabilecek. Maddi durumu iyi olmayan hükümlülerden nakil masrafı alınmayacak. Salıverilecek hükümlü çocuklar, koruyucu ve destekleyici tedbirlerin alınması için ilgili kurumlara bildirilecek. Bunlardan kimsesi olmayan ve tüm çabalara rağmen yakınlarına ulaşılamayanlar ile yakını bulunmakla birlikte bunlara verilmesinin uygun olmayacağı değerlendirilenlerden hakkında uygun tedbir kararı alınmış olanların Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne teslimi sağlanacak.

t24