Çözüm komisyonunda kritik viraj: DEM Parti ne istiyor, MHP ne öneriyor?
TBMM'deki süreç komisyonuna rapor sunan MHP ve DEM Parti'nin çözüm önerileri ve talepleri arasındaki temel farklılıklar ortaya çıktı.
Editor2
ŞEHİTLER ÖLMEZ / ANKARA, TÜRKİYE — 16 ARALIK 2025
TBMM'de yeni çözüm süreci için kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, yasal düzenleme önerileri sunmak üzere rapor yazma aşamasına gelirken, partilerin sunduğu raporlar arasındaki derin görüş ayrılıkları dikkat çekiyor.
Komisyonun nihai raporunu hazırlamasından önce MHP, DEM Parti, DSP, EMEP ve TİP raporlarını TBMM Başkanlığı'na teslim ederken, AKP ve CHP'nin de bu hafta sonuna kadar çalışmalarını tamamlaması bekleniyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Mağaralar boşaldı, silahlar yakıldı. Güney Doğu'ya sulh-u sükun gelmiş vaziyette" diyerek sürecin hızlandığı mesajını verdi.
DEM Parti: Eşit yurttaşlık ve anadilde eğitim
DEM Parti'nin 12 Aralık'ta sunduğu 99 sayfalık raporda, Kürt sorunu "güvenlik" değil, "hukuk ve demokrasi" sorunu olarak tanımlanıyor. Raporda öne çıkan talepler şunlar:
-
Umut Hakkı: Abdullah Öcalan'ın durumunun AİHM içtihatları bağlamında "umut hakkı" çerçevesinde ele alınması.
-
Yasal Düzenlemeler: "Demokratik Entegrasyon Yasası" ile silah bırakanlar için entegrasyon mekanizmalarının oluşturulması.
-
Anadilde Eğitim: Anadilde eğitimin seçmeli dersle sınırlı kalmayıp kamusal ve asli bir hak olarak yasal güvenceye alınması.
-
Yerel Özerklik: Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı'ndaki çekincelerin kaldırılarak yerel yönetimlerin güçlendirilmesi.
MHP: Terörle mücadele ve tasfiye
MHP'nin 120 sayfalık raporu ise süreci tamamen "terörle mücadele" ekseninde ele alıyor. DEM Parti'nin anayasal tanınma ve anadilde eğitim gibi taleplerine yer verilmeyen raporda, süreç üç aşamalı olarak kurgulanıyor:
-
PKK'nın silahlarını tam ve koşulsuz bırakması.
-
Silahların imhasının devlet güçlerince tespit edilmesi.
-
Örgüt üyelerinin adli teslim ve rehabilitasyon süreci.
MHP, "umut hakkı" konusunda ise Terörle Mücadele Kanunu'nda değişiklik yapılmadan koşullu salıverilmenin değerlendirilemeyeceğini savunuyor. MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, mevcut infaz sistemini "yamalı bohça" olarak niteleyerek kapsamlı bir değişikliğin gündemde olduğunu belirtti.
Liderler trafiği hızlandı
Süreç kapsamında DEM Parti İmralı heyeti, siyasi parti liderleriyle görüşmelerini sürdürüyor. Geçen hafta MHP lideri Devlet Bahçeli ile görüşen heyet, bu hafta AKP, Adalet Bakanlığı ve Gelecek Partisi ile temaslarda bulunacak. Pervin Buldan, sürecin "ikinci aşamaya" geçtiğini ve yasal zeminin şart olduğunu vurguladı.
