Finlandiya'dan nükleer silah adımı: 37 yıllık yasağı kaldırmayı planlıyor
Finlandiya hükümeti, NATO'nun caydırıcılık politikasına uyum sağlamak amacıyla ülkedeki 37 yıllık nükleer silah yasağını kaldırmaya hazırlanıyor.
Editor2
Ahmet Taş | Şehitler Ölmez
HELSİNKİ, FİNLANDİYA — Finlandiya hükümeti, ülke topraklarında nükleer silah bulundurulmasını yasaklayan ve uzun süredir yürürlükte olan düzenlemeyi değiştirmeyi planlıyor. Hükümet, bu kritik adımın ülkeyi NATO'nun caydırıcılık politikasına daha uyumlu hale getireceğini belirtiyor.
Finlandiya Savunma Bakanı Antti Häkkänen, Rusya'nın 2022'de Ukrayna'ya yönelik başlattığı geniş çaplı işgalin ardından hem Finlandiya'nın hem de Avrupa'nın güvenlik ortamının "temelden ve önemli ölçüde değiştiğini" vurguladı. Rusya'dan kaynaklanan tehdit algısının artması üzerine onlarca yıl süren askeri tarafsızlık politikasını terk eden ülke, 2023 yılında NATO'ya katılmıştı.
Mevcut yasa nükleer silahı tamamen yasaklıyor
Finlandiya'nın 1987 yılında kabul edilen Nükleer Enerji Yasası; nükleer patlayıcıların ülke topraklarına getirilmesini, üretilmesini, bulundurulmasını veya kullanılmasını barış zamanında olduğu gibi savaş zamanında da kesin bir şekilde yasaklıyor.
Ancak hükümetin hazırladığı yeni teklif bu durumu kökten değiştirebilir. Savunma Bakanı Häkkänen, yapılacak düzenleme ile "Finlandiya'nın askeri savunmasıyla bağlantılı olması halinde" nükleer silahların ülkeye getirilmesi, taşınması veya bulundurulmasının mümkün hale gelebileceğini söyledi. Häkkänen, bu düzenlemenin Finlandiya'nın NATO ittifakı içindeki savunma rolünü güçlendirmek ve ittifakın kolektif savunma ile nükleer caydırıcılık kapasitesinden tam anlamıyla yararlanabilmek için gerekli olduğunu ifade etti.
NATO’nun caydırıcılık stratejisi ve süreç
NATO'nun temel ilkelerinden biri olan kolektif savunma anlayışına göre, bir üyeye yapılan saldırı tüm üyelere yapılmış sayılıyor. İttifak içinde nükleer silaha sahip ülkeler bulunması nedeniyle, böyle bir saldırı teorik olarak nükleer karşılık riskini de beraberinde getiriyor. Halihazırda ABD'nin nükleer silahları bazı Avrupa ülkelerinde konuşlandırılmış durumda.
Finlandiya hükümetinin önerisinin hayata geçmesi için hem Nükleer Enerji Yasası'nda hem de ceza kanununda değişiklik yapılması gerekiyor. Parlamentoda çoğunluğa sahip olan sağ koalisyon hükümeti, hazırlanan taslağın 2 Nisan'a kadar görüş ve değerlendirmeye açıldığını, ardından resmi olarak parlamentoya sunulacağını duyurdu.
Rusya sınırı ve artan güvenlik endişeleri
Finlandiya, Rusya ile olan 1340 kilometrelik sınırı ile Avrupa Birliği ve NATO içinde Rusya'ya en uzun kara sınırına sahip ülke konumunda bulunuyor. Ülke liderleri, Ukrayna savaşının ardından güvenlik ortamının ciddi şekilde kötüleştiğini sık sık dile getiriyor. Finlandiya'nın Nisan 2023'te, komşusu İsveç'in ise 2024'te NATO'ya katılmasının ardından ittifak; Arktik bölgesi, Baltık Denizi ve genişleyen doğu kanadında askeri varlığını belirgin şekilde artırdı.
Öte yandan İsveç Başbakanı Ulf Kristersson da geçen hafta yaptığı bir açıklamada, ülkesinin topraklarında yabancı asker veya nükleer silah bulundurulmamasına yönelik politikanın "çok farklı bir güvenlik durumunda" geçerli olmayabileceğine işaret etmişti.
