İstanbul’da Tarihi Zirve Mi Geliyor? Putin ve Zelenskiy İlk Kez Yüz Yüze Gelebilir
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’nin Türkiye’de barış görüşmesine katılacağı açıklanırken, Kremlin’in Putin’i gönderip göndermeyeceği henüz netlik kazanmadı. İstanbul’da yeni bir tarihi zirve mümkün mü?
Editor
İstanbul’da Tarihi Zirve Mi Geliyor? Putin ve Zelenskiy İlk Kez Yüz Yüze Gelebilir
ŞEHİTLER ÖLMEZ / TÜRKİYE
Kremlin’den Sessizlik, Kiev’den Kararlılık: Dünya Türkiye'deki Barış Görüşmelerine Kilitlendi
Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskiy’nin Türkiye’ye gerçekleştirmeyi planladığı ziyaret, dünya gündeminde yeni bir barış umudu olarak yerini aldı. Ancak bu umut, Kremlin’den beklenen yanıtın hâlâ gelmemesiyle belirsizliğini koruyor. Zelenskiy, Perşembe günü yapılması beklenen İstanbul buluşmasına katılacağını açıklarken, gözler Moskova’dan yapılacak olası bir onaya çevrildi.
Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, Putin’in doğrudan katılıp katılmayacağına dair net bir yanıt vermekten kaçındı. Peskov yalnızca “Rus tarafının İstanbul’daki görüşmelere hazırlandığını” belirterek, temsilcinin kim olacağına Putin’in karar vereceğini söyledi.
Kiev’de Bekleyiş, Moskova’da Şüphe
Zelenskiy yaptığı son açıklamada, Rusya’nın bu görüşmeye yanıt vermemesini “garip bir sessizlik” olarak tanımladı. Ukrayna lideri, savaşın daha fazla ölüm getirmeden sona ermesi gerektiğini vurguladı. Ancak Kiev, Putin dışında bir isimle görüşmeyeceğini de net biçimde ortaya koydu. Başkanlık danışmanı Mykhailo Podolyak, “Karar merci Putin’dir. Alt düzey temsilcilerle müzakere zaman kaybı olur” dedi.
Podolyak’ın bu konudaki kararlılığı dikkat çekiyor. Kendisi 2022 yılında, Rusya’nın geniş çaplı işgalinden sadece birkaç gün sonra gerçekleştirilen ilk barış görüşmelerinde Ukrayna’yı temsil eden isimdi.
İstanbul 2022’nin Gölgesinde Yeni Bir Müzakere Arayışı
Tarihler 29 Mart 2022’yi gösterdiğinde, Ukrayna ve Rusya heyetleri İstanbul’da barış masasına oturmuş, Ukrayna ateşkes ve işgal edilen topraklardan çekilme talebini açıkça iletmişti. Ancak Kremlin, “denazifikasyon”, NATO genişlemesi ve Ukrayna’nın tarafsızlığı gibi taleplerde ısrar etmişti.
Üç yıl sonra Moskova, hâlâ aynı şartlarla masaya dönmek istiyor. Kremlin’in “2022’deki ilerlemeleri temel alma” ısrarı, Zelenskiy yönetimi tarafından Ukrayna’nın egemenliğini tehdit eden bir yaklaşım olarak değerlendiriliyor. ABD merkezli Savaş Çalışmaları Enstitüsü’ne göre, 2022 taslak anlaşması Ukrayna’nın fiilen teslimiyetini içeriyordu.
Putin’in Talepleri Değişmedi, Ama Sahadaki Gerçeklik Değişti
Rusya, halen Ukrayna’nın NATO hedefinden vazgeçmesini ve ülkenin anayasasına herhangi bir askeri ittifaka katılamayacağına dair madde eklenmesini istiyor. Ayrıca yabancı askeri varlıkların yasaklanması, Ukrayna ordusunun küçültülmesi ve füze kapasitesinin sınırlandırılması gibi maddeleri şart koşuyor. Moskova, bu anlaşmaya ABD, İngiltere, Çin ve Belarus gibi devletlerin garantör olarak imza atmasını talep ediyor.
Ancak bu talepler, savaşın üçüncü yılında artık daha fazla sorgulanıyor. Kremlin’in hiçbir stratejik hedefe ulaşamaması, Donetsk ve Luhansk bölgelerinde bile kontrolü tam olarak sağlayamaması, Rusya'nın pazarlık gücünü zayıflatıyor.
Türkiye’nin Rolü Ne Olacak?
Tüm bu gelişmelerin ortasında İstanbul, olası barış süreci için yeniden diplomatik merkez olmaya hazırlanıyor. Türkiye, hem NATO üyesi hem de taraflar arasında köprü kurabilen konumuyla barış masası için en güvenli zeminlerden biri. Ancak bu kez beklenti büyük: Putin ile Zelenskiy’nin doğrudan görüşmesi. Eğer bu görüşme gerçekleşirse, savaşın başından bu yana ilk kez iki lider aynı masada oturmuş olacak.
Dünya, gözlerini İstanbul’a çevirmiş durumda. Barış masası kurulacak mı? Putin, Türkiye’ye gelecek mi? Ve en önemlisi, bu savaş sona erecek mi?
