Macron ve Miçotakis Kıbrıs'ta: Doğu Akdeniz'de güvenlik zirvesi
Ortadoğu’daki krizin adaya sıçramasının ardından Fransa ve Yunanistan liderleri, Kıbrıs ile dayanışma göstermek ve güvenliği artırmak amacıyla üçlü zirvede bir araya geliyor.
Editor2
Ahmet Taş | Şehitler Ölmez
LEFKOŞA, KIBRIS — Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Doğu Akdeniz'de tırmanan askeri gerilim ve Ortadoğu krizinin adaya sıçramasının ardından stratejik dayanışma ve güvenlik planlarını ele almak üzere bugün Kıbrıs’ta toplanıyor.
9 Mart 2026 tarihinde gerçekleşen bu kritik ziyaret, bölgedeki askeri hareketliliğin en üst seviyeye ulaştığı bir dönemde yapılıyor. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından bölgeye yayılan kriz, 1 Mart'ta Kıbrıs'taki İngiliz Akrotiri hava üssüne düzenlenen insansız hava aracı saldırısıyla yeni bir boyut kazandı. Fransa ve Yunanistan, Avrupa Birliği üyesi olan Kıbrıs’ın güvenliğini "AB’nin ortak sorumluluğu" olarak nitelendirirken, bölgeye fırkateyn ve savaş uçakları göndererek askeri mevcudiyetlerini artırma kararı aldı.
Ortadoğu krizinin Kıbrıs’a sıçraması
Fransa ve Yunanistan liderlerinin adaya gelişi, bölgedeki stratejik dengelerin hızla değiştiği bir süreci takip ediyor. 28 Şubat'ta ABD ve İsrail’in İran’a düzenlediği saldırılar sonrası Tahran’ın misilleme tehditleri ve bölgedeki hava sahası ihlalleri, Akdeniz’deki tansiyonu tetikledi. Fransa tarafından 8 Mart'ta yapılan resmî açıklamada, bu ziyaretin amacının "Avrupa ortaklarıyla birlikte Kıbrıs ve Doğu Akdeniz çevresindeki güvenliği güçlendirmek ve gerilimin azaltılmasına katkıda bulunmak" olduğu belirtildi.
Açıklamada ayrıca, geçtiğimiz hafta çeşitli füze ve İHA saldırılarıyla sarsılan Kıbrıs’a yönelik Fransa’nın dayanışma mesajı vurgulandı. Bölgedeki diplomatik kaynaklar, zirvenin sadece bir dayanışma ziyareti olmadığını, aynı zamanda bölgedeki enerji yollarının korunması ve olası bir topyekûn çatışma senaryosuna karşı ortak savunma hattı oluşturulmasını hedeflediğini ifade ediyor.
Doğu Akdeniz’de gemi ve uçak hareketliliği
Akrotiri üssüne yapılan saldırının hemen ardından Yunanistan, adaya fırkateyn ve savaş uçakları sevk ederken, Fransa da bir fırkateynini bölgeye yönlendirdi. Askeri kaynaklar, Fransa’nın donanma gücü olan Charles de Gaulle uçak gemisinin de önümüzdeki günlerde Doğu Akdeniz’e ulaşacağını teyit etti. Bu hamle, Avrupa’nın adadaki güvenlik mimarisini yeniden şekillendirme isteği olarak yorumlanıyor.
Sadece Fransa ve Yunanistan değil; İngiltere, İspanya, İtalya ve Hollanda da adanın savunmasına destek amacıyla bölgedeki askeri kapasitelerini artıracaklarını duyurdu. Avrupa devletlerinin bu toplu askeri mevcudiyeti, Doğu Akdeniz’i son yılların en yoğun askeri bölgelerinden biri haline getirdi.
Ankara’nın F-16 kararı ve Kuzey Kıbrıs’taki statü
Avrupa’nın askeri yığınağına karşılık Türkiye Milli Savunma Bakanlığı (MSB), bölgeye altı adet F-16 savaş uçağı ve gelişmiş hava savunma sistemleri konuşlandırıldığını açıkladı. Türkiye’nin bu kararı, adanın kuzeyindeki askeri dengeleri koruma ve garantörlük haklarını vurgulama amacı taşıyor. Türkiye, 1960 anlaşmaları kapsamında İngiltere ve Yunanistan ile birlikte adanın üç garantör ülkesinden biri olma statüsünü koruyor.
Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodoulides ise Ankara’nın bu adımına sert tepki göstererek, Türkiye'yi "işgalci bir güç" olarak nitelendirdi. Hristodoulides, Türkiye’nin bu hamlesinin AB üyesi ülkelerin verdiği "Kıbrıs’ın güvenliği Avrupa’nın sorumluluğundadır" mesajına bir misilleme olduğunu savundu. Ankara ise 1974’teki askeri harekâttan bu yana adadaki varlığını, Türk toplumunun güvenliğini sağlamak amacıyla garantörlük sorumluluğu kapsamında yasal bir zemine oturtuyor.
Diplomatik gerilim ve AB sorumluluğu
Yunanistan Başbakanı Miçotakis, zirve öncesi yaptığı açıklamada, "Avrupa toprakları dış tehditlere karşı tehlike altında olduğunda ortak tepkimiz ivedi ve güçlü olacaktır" diyerek Brüksel’in güvenlik politikalarındaki kararlılığını yineledi. Ancak adadaki bölünmüş yapı ve KKTC’nin sadece Türkiye tarafından tanınıyor olması, uluslararası hukuk zemininde çözüm arayışlarını zorlaştırıyor.
Kıbrıs Cumhuriyeti’ni kuran anlaşmaların garantörü olan üç ülkeden ikisinin (Yunanistan ve İngiltere) adada askeri varlığını artırması, üçüncü garantör olan Türkiye’nin tepkisini çekmeye devam ediyor. Milli Savunma Bakanlığı'nın Kıbrıs'ın kuzeyine savaş uçağı konuşlandırması, bölgedeki hava üstünlüğü rekabetini de beraberinde getiriyor.
Would you like me to analyze the technical capabilities of the F-16s and air defense systems recently deployed by Turkey in Northern Cyprus?
