NATO’dan Tarihi Silahlanma Kararı: Harcamalar %5’e Yükseliyor
NATO, Brüksel'deki Savunma Bakanları Toplantısı'nda Soğuk Savaş’tan bu yana en büyük silahlanma programında uzlaştı. ABD, harcama hedefinin %5’e çıkarılmasına yaklaşıldığını duyurdu. Türkiye %1,9 ile hedefe en yakın ülkelerden biri oldu.
Editor
NATO’dan Tarihi Silahlanma Kararı: Harcamalar %5’e Yükseliyor
ŞEHİTLER ÖLMEZ / TÜRKİYE
Brüksel’de Kritik Anlaşma: Soğuk Savaş’tan Bu Yana En Büyük Askeri Hamle
NATO savunma bakanları, Brüksel’de düzenlenen toplantıda Soğuk Savaş sonrası dönemin en büyük silahlanma programı üzerinde uzlaştı. İttifak, özellikle Rusya tehdidine karşı savunma kapasitesini ciddi biçimde artırmayı hedefliyor. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, NATO'nun savunma harcamalarını gayrisafi yurtiçi hasılanın yüzde 5’ine çıkarmaya oldukça yaklaştığını açıkladı.
Yüzde 2 Yetmiyor: Hedef %5
Mevcut NATO harcama hedefi GSYİH’nin yüzde 2’si düzeyindeydi. Ancak eski ABD Başkanı Donald Trump’ın baskısıyla bu oranı yükseltme çağrıları son yıllarda yoğunlaştı. Trump, NATO üyelerinin askeri sorumluluklarını artırması gerektiğini savunuyor. Haziran sonunda Hollanda'nın Lahey kentinde düzenlenecek zirvede yeni harcama hedefinin resmen duyurulması bekleniyor.
Hegseth, Brüksel’de yaptığı açıklamada “NATO için yüzde 5 taahhüdüne çok yakınız” diyerek bu hedefin artık uzak bir ihtimal olmadığını vurguladı. Bu açıklama, özellikle doğu Avrupa ülkelerinde memnuniyetle karşılanırken, bazı müttefiklerde çekinceyle karşılandı.
Caydırıcılık İçin Uzun Menzilli Sistemler ve Hava Savunması Öncelikli
NATO’nun yeni planı, Rusya tehdidinin artması nedeniyle uzun menzilli füze sistemleri ve gelişmiş hava savunma teknolojilerine öncelik verilmesini içeriyor. Bu kapsamda, üyelerin ortak savunmaya katkı düzeyleri yeniden tanımlanacak. Uzmanlar, bu hamlenin NATO’nun sahadaki caydırıcılık kapasitesini büyük ölçüde güçlendireceğini belirtiyor.
Almanya Genelkurmay Başkanı Carsten Breuer’in geçen hafta yaptığı, “Rusya dört yıl içinde bir NATO ülkesine saldıracak kapasiteye erişebilir” açıklaması da bu kararların zeminini güçlendirdi.
Türkiye ve Diğer Ülkeler Hedefe Yaklaştı
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre, Türkiye 2024 yılında GSYİH’sinin yüzde 1,9’unu savunmaya ayırarak NATO’nun resmi hedefi olan yüzde 2’ye en yakın ülkelerden biri oldu. Almanya da aynı oranı yakalarken, Polonya yüzde 4,2 ile ABD’yi bile geride bıraktı.
ABD ise yüzde 3,4’lük savunma harcamasıyla yeni hedefe en yakın ülkeler arasında yer alıyor. Almanya, önümüzdeki süreçte doğrudan savunmaya yüzde 3,5, askeri altyapı yatırımlarına ise yüzde 1,5 kaynak ayırmayı planlıyor.
İspanya Artışa Mesafeli Ama Veto Etmeyecek
İspanya Savunma Bakanı Margarita Robles, yüzde 2’lik mevcut seviyenin yeterli olduğunu savunsa da, artış kararının önlerine gelmesi durumunda veto etmeyeceklerini açıkladı. 2024 verilerine göre İspanya, GSYİH’sinin yüzde 1,3’ünü savunmaya ayırarak en az katkı sağlayan ülkeler arasında yer alıyor. Bu nedenle Madrid, NATO içinde artan baskılarla karşı karşıya.
Yeni Strateji Avrupa’nın Güvenliğini Nasıl Etkileyecek?
NATO’nun bu tarihi kararı, Avrupa kıtasında güvenlik mimarisinin yeniden şekillenmesine neden olabilir. Uzmanlar, savunma harcamalarındaki bu artışın sadece silahlanmayı değil, aynı zamanda ortak askeri tatbikatlar, istihbarat paylaşımı ve altyapı yatırımları gibi alanlarda da ciddi büyüme getireceğini belirtiyor.
