Savunma sanayiinde rüzgar döndü: Batılı ülkelerin ambargoları tek tek kalkıyor
Türk savunma sanayiinin yükselişi ve değişen küresel dengeler, Batılı ülkeleri Türkiye'ye uyguladıkları haksız ambargolardan geri adım atmaya zorladı. Almanya, İngiltere ve İskandinav ülkeleri kısıtlamaları kaldırırken, AB içindeki siyasi engeller varlığını koruyor.
Editor2
SEHİTLER ÖLMEZ / ANKARA — 22 KASIM 2025
Küresel güvenlik dengelerinin değişmesi ve Türk savunma sanayiinin yerli ve milli imkanlarla ortaya koyduğu büyük başarılar, Batılı ülkeleri Türkiye'ye karşı uyguladıkları haksız savunma ambargolarını gözden geçirmeye mecbur bıraktı.
Türkiye'nin NATO içerisindeki vazgeçilmez konumu ve Avrupa savunma mimarisindeki kritik rolü, müttefiklik ruhuna aykırı kısıtlamaların yavaş yavaş kaldırılmasını sağladı. Ancak, Türkiye'nin artan gücüne rağmen bazı siyasi engeller ve çifte standartlar varlığını sürdürüyor.
Almanya ve İngiltere cephesinde yumuşama
Özellikle 2019'daki Barış Pınarı Harekatı sonrası Türkiye'ye karşı en katı tutumu sergileyen ülkelerden biri olan Almanya, geri adım atan ülkelerin başında geliyor. Berlin yönetimi, deniz kuvvetlerine yönelik kısıtlamaları tamamen kaldırırken, Hava Kuvvetleri'mizin gücüne güç katacak Eurofighter savaş uçaklarının satışı konusunda da uzlaşma sağlandı.
Ancak Altay tankının güç grubuyla ilgili süreçlerdeki pürüzlerin tam olarak giderilmesi için görüşmeler sürüyor.
Kısa sahne açıklaması: İngiltere ve Almanya'nın satışına onay verdiği Eurofighter savaş uçağı. (Fotoğraf: UK MOD)
İngiltere ise Türkiye ile stratejik ortaklığını derinleştiren adımlar atıyor. 2022'de kısıtlamaları kaldıran Londra, Türkiye'ye 20 adet Eurofighter satışını stratejik bir hamle olarak görüyor ve savunma iş birliğini en üst seviyede tutuyor.
NATO üyeliği karşılığı kalkan yasaklar
İsveç ve Finlandiya'nın NATO'ya üyelik süreçleri, Türkiye'nin kararlı duruşu sayesinde ambargoların kırılmasında dönüm noktası oldu.
-
İsveç ve Finlandiya: Türkiye'nin üyelik onayı için koyduğu şartlar neticesinde, bu ülkeler Türk savunma sanayisine yönelik tüm ihracat yasaklarını 2022 ve 2023 yıllarında kaldırmak zorunda kaldı.
-
Hollanda ve Norveç: Hollanda 2023'te, NATO müttefiki olmasına rağmen kısıtlama uygulayan Norveç ise Eylül 2024'te ambargolardan vazgeçti.
-
Kanada: Türk SİHA'larında kullanılan optik sistemlere getirdiği yasağı, diplomatik müzakereler sonucu Ocak 2024'te tamamen iptal etti.
ABD ve AB çifte standartı sürüyor
Ambargoların büyük kısmı kalksa da müttefiklik ruhuna en büyük zararı veren ABD yaptırımları (CAATSA) kısmen devam ediyor. S-400 hava savunma sistemi bahanesiyle Türkiye'yi F-35 programından çıkaran Washington ile F-16 tedariki konusundaki pürüzler aşılmaya çalışılıyor.
Öte yandan Avrupa Birliği, Türkiye'nin kıtadaki en büyük ikinci orduya sahip olmasına rağmen siyasi oyunlarına devam ediyor.
Türkiye'nin NATO Daimi Temsilcisi Büyükelçi Basat Öztürk, Brüksel'de düzenlenen zirvede Batı'nın ikiyüzlülüğünü şu sözlerle yüzlerine vurdu:
"NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahibiz. En kötü senaryo gerçekleştiğinde takviyeler Türkiye'den gelecektir ancak biz AB regülasyonları esas alınırsa AB toprakları boyunca hareket bile edemeyeceğiz. PESCO kapsamındaki Askeri Hareketlilik Projesinden dışlanmamız açık bir ayrımcılıktır."
Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin blokajları nedeniyle, Türkiye'nin Avrupa savunma projelerine (PESCO ve SAFE) tam katılımı engellenmeye çalışılıyor.
