Son Halife Abdülmecid İçin Hindistan'da İnşa Edilen Türbe Neden Boş Kaldı?
Osmanlı’nın son halifesi Abdülmecid’in Hindistan’daki Haydarabad Nizamı tarafından desteklendiği ve onun için bir türbe inşa ettirdiği ortaya çıktı. Ancak siyasi gelişmeler nedeniyle bu türbe boş kaldı ve Abdülmecid’in naaşı Suudi Arabistan’a defnedildi.
Editor
Son Halife Abdülmecid İçin Hindistan'da İnşa Edilen Türbe Neden Boş Kaldı?
YEREL GÜNDEM / TÜRKİYE
Halifeliğin Kaldırılmasının Ardından Gelen Sürgün
Osmanlı İmparatorluğu’nun son halifesi Abdülmecid Efendi, 3 Mart 1924’te halifeliğin kaldırılmasıyla birlikte ailesiyle birlikte sürgüne gönderildi. İsviçre’ye giden Abdülmecid, yaşamının büyük bölümünü Avrupa'da geçirdi. Ancak Hindistan’ın en büyük devletlerinden biri olan Haydarabad Nizamlığı, sürgündeki halifeye sahip çıktı.
Haydarabad Nizamı Mir Osman Ali Han, Abdülmecid’in yaşam giderlerini karşılarken, ilerleyen yıllarda onun için bir türbe yaptırmayı da planladı. Ancak bu plan hiçbir zaman gerçekleşmedi ve Abdülmecid’in naaşı Hindistan yerine Suudi Arabistan’a defnedildi.
Haydarabad Nizamı ve Son Halife Abdülmecid
Mir Osman Ali Han'ın serveti 1937 yılında Time dergisine kapak olmuştu
İngiltere'nin sömürgesi altında bulunan Hindistan’ın en zengin ve güçlü yöneticilerinden biri olarak kabul edilen Haydarabad Nizamı Mir Osman Ali Han, İslam dünyasındaki prestijini artırmak için Abdülmecid’e destek oldu.
Abdülmecid, Fransa’nın Nice kentinde Nizam’ın finanse ettiği bir villaya yerleştirildi.
Burada halifeliğin yeniden canlandırılması için bir kampanya yürüttü.
1931 yılında Hindistan’ın önemli liderlerinden Mevlana Şevket Ali ile ittifak kurarak Kudüs’te bir İslam Kongresi düzenlemeyi planladı.
Ancak İngiliz hükümeti onun Filistin'e girişini yasakladı ve bu plan suya düştü.
Bu süreçte Abdülmecid’in kızı Dürrüşehvar Sultan ile Haydarabad Nizamının oğlu Prens Azim Şah’ın evlendirilmesi gündeme geldi. 1931’de gerçekleşen düğün, Osmanlı hanedanı ile Haydarabad Nizamlığı arasında bir bağ kurulmasını sağladı. Ancak bu evlilik, halifeliğin yeniden kurulması planlarını gerçekleştiremedi.
Hindistan’da İnşa Edilen Ancak Boş Kalan Türbe
Abdülmecid'in kızı Dürrüşehvar Sultan, 1944 yılında Hindistan'da
Abdülmecid’in ölümünden sonra onun naaşının Hindistan’a getirilmesi planlandı. Hindistan’ın Maharaştra eyaletinde, Aurangabad bölgesinde Abdülmecid için özel bir türbe inşa edildi. Türbe, Osmanlı mimarisinden esinlenerek tasarlanmıştı ve kubbeli yapısıyla dikkat çekiyordu.
Ancak türbe hiçbir zaman kullanılmadı. Bunun başlıca sebepleri şunlardı:
✔ 1944’te İngiliz yönetimi, Abdülmecid’in Hindistan’a gömülmesine sıcak bakmadı.
✔ Eylül 1948’de Hindistan ordusu Haydarabad Nizamlığı’na son verdi ve Osman Ali Han’ın gücü tamamen elinden alındı.
✔ Bu gelişmeler, türbenin bir anıt olarak kalmasına neden oldu.
Sonuç olarak Abdülmecid’in naaşı 1954 yılında Suudi Arabistan’ın Medine kentine defnedildi ve Hindistan’da hazırlanan türbe boş kaldı.
Abdülmecid ve Nizam'ın torunu Mükerrem Jah'ın ilk eşi Prenses Esra, 1959
Halifelik Konusunda Tartışmalı Belge
Bazı tarihçiler, Abdülmecid’in 1931’de Hindistan’a bir belge göndererek halifelik unvanını Haydarabad Nizamı’na devrettiğini iddia ediyor.
2021’de Seyid Ahmed Han adlı bir kişi, dedesinin arşivlerinde Abdülmecid’in imzaladığı iddia edilen bir belge buldu.
Bu belgeye göre, Abdülmecid halifeliği Nizam’a bırakıyordu ve bu durum torunu Mükerrem Jah doğduğunda açıklanacaktı.
Ancak belgenin gerçek olup olmadığı tartışmalı. Türk tarihçi Murat Bardakçı ve bazı uzmanlar, belgenin sahte olduğunu öne sürüyor. Buna karşılık bazı araştırmacılar, belgedeki mürekkebin ve kağıdın döneme uygun olduğunu ve belgenin gerçek olabileceğini savunuyor.
Haydarabad Nizamlığı Çöküşe Geçti, Planlar Gerçekleşmedi
1944’te Abdülmecid’in ölümü ve 1948’de Hindistan ordusunun Haydarabad’ı işgal etmesiyle Nizam’ın gücü sona erdi.
Prens Azam ve Dürrüşehvar’ın oğlu olan Mükerrem Jah, 1967’de Haydarabad Nizamı oldu ancak siyasi bir gücü kalmamıştı.
1971’de Hindistan hükümeti, hanedan mülklerine el koydu ve Nizam ailesinin ekonomik gücünü zayıflattı.
Mükerrem Jah, 1973’te Avustralya’ya taşındı ve bir koyun çiftliği kurarak farklı bir hayat sürdü.
Son olarak 2023’te Türkiye’de hayatını kaybetti ve Hindistan’daki Mekke Mescidi’ne defnedildi.
Sonuç: Hindistan’daki Boş Türbe Bir Tarihi Anıt Olarak Kaldı
Son halife Abdülmecid’in Hindistan’a defnedilme planları gerçekleşmedi. Hindistan’da inşa edilen türbe, içinde hiçbir mezar bulunmadan terk edildi.
Bu durum, Osmanlı’nın son dönemine ve halifeliğin kaldırılmasının ardından yaşanan tarihi değişimlere dair önemli bir simge olarak görülüyor. Eğer Abdülmecid’in naaşı Hindistan’a getirilmiş olsaydı, Haydarabad Nizamlığı’na ve İslam dünyasındaki halifelik tartışmalarına farklı bir boyut kazandırabilirdi.
