Tahran ve Tel Aviv Boşalıyor: Füzeler Yağdı, Karaborsa Patladı
İsrail-İran savaşı beşinci gününe girerken, hava sahalarının kapanması kitlesel kaçışa yol açtı. Vatandaşlar ve turistler binlerce Euro ödeyerek deniz yoluyla kaçıyor. Karaborsa patladı, kriz derinleşiyor.
Editor
Tahran ve Tel Aviv Boşalıyor: Füzeler Yağdı, Karaborsa Patladı
YEREL GÜNDEM / TÜRKİYE
Hava Sahaları Kapandı, Kaçış Rotaları Deniz Üzerinden Kuruldu
İran ve İsrail arasında 13 Haziran’da başlayan çatışmalar beşinci gününde sürerken, başkentler Tel Aviv ve Tahran için yapılan tahliye uyarıları, büyük bir göç dalgasını tetikledi. Füzelerin art arda yağdığı bölgelerde siviller güvenli alan ararken, özellikle hava sahalarının kapanması, alternatif kaçış yollarını doğurdu. Bu tabloyu fırsata çevirenler ise deniz yoluyla ulaşım sağlayan özel tekne sahipleri oldu.
İsrail’de yaklaşık 40 bin yabancı turist ülkede mahsur kaldı. Haaretz gazetesinin aktardığına göre, Tel Aviv’den ayrılmak isteyenler, yatlarla Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ne (GKRY) geçmek için binlerce Euro’yu gözden çıkarıyor. Herzliya, Hayfa ve Askalan gibi sahil kentlerinde küçük yatlar aracılığıyla maksimum 10 kişilik gruplar halinde gerçekleşen bu yolculuklar, sosyal medya ve özel ağlar üzerinden organize ediliyor.
Karaborsa Hızla Yükseliyor: Ulaşım Maliyeti Binlerce Euro
Talebin sınırlı, tehlikenin yüksek olduğu bu süreçte, kaçış ücretleri karaborsada tırmanıyor. Facebook gruplarında düzenlenen geçiş organizasyonlarında bir kişilik bilet fiyatı yüzlerce Euro’dan başlayıp, birkaç bin Euro’ya kadar çıkıyor. Sadece deniz yoluyla değil, Tel Aviv'den Mısır sınırına doğru otobüslerle yapılan kara yolculukları da büyük ilgi görüyor. İsrail’in hava sahası tamamen kapalı durumda ve diplomatik çözüm ufukta görünmüyor.
Benzer bir tablo İran'da da yaşanıyor. Tahran’dan kaçış görüntüleri Reuters kameralarına yansırken, başkentte panik havası hâkim. İran vatandaşlarıyla birlikte başkentteki yabancı diplomatik misyonlar da alarm durumuna geçti.
Diplomatik Arayışlar Yetersiz, Saldırılar Sürüyor
Çatışmaların ilk günlerine göre saldırıların yoğunluğu kısmen azalsa da, gece boyunca her iki tarafın da füze ve insansız hava araçlarıyla karşılıklı bombardıman gerçekleştirdiği bildirildi. İran’ın üst düzey askeri lider kadrosunun hedef alındığı saldırılarda bugüne kadar İran Genelkurmay Başkanı, Devrim Muhafızları Komutanı ve 9 nükleer bilim insanı hayatını kaybetti. Sivil can kaybı 224’e ulaşırken, İsrail’deki ölü sayısı 24, yaralı sayısı ise 500’ü aştı.
İsrail ordusuna ait uçakların Güney Kıbrıs’a indiği yönündeki görüntüler de sosyal medyada gündem oldu. Bu adımın, olası tahliyeler veya koordinasyon amaçlı diplomatik bir hamle olup olmadığı henüz netleşmedi.
Kaosun İçinde Yurt Dışına Kaçış Yarışı
Çatışma ortamında yalnızca turistler değil, İsrail ve İran vatandaşları da ailelerini güvenli ülkelere taşımak için büyük çaba sarf ediyor. Tel Aviv yakınlarındaki Herzliya marinasında yaşanan kalabalık ve paniğin benzeri, İran’da Tahran’ın otobüs terminallerinde gözleniyor. Özellikle yurtdışında yaşayan çocuklarının yanına gitmek isteyen yaşlılar, pasaport ve ulaşım engellerine rağmen çare arıyor.
Her iki ülkede de altyapı baskı altında. Bankacılık sisteminden iletişim hatlarına kadar pek çok noktada aksaklıklar yaşanıyor. Uzmanlar, bölgede bir ateşkes sağlanmadığı takdirde göçün daha da büyüyebileceği ve insani kriz senaryolarının devreye girebileceği uyarısında bulunuyor.
Kriz Uluslararası Toplumun Radarında
BM ve Avrupa Birliği yetkilileri gelişmeleri yakından takip ederken, ABD ve Çin’in arabuluculuk teklifleri henüz taraflarca kabul görmedi. İsrail’in operasyonları genişletme sinyalleri vermesi ve İran’ın iç güvenlik krizine rağmen karşılık verme isteği, çatışmanın bölgesel bir savaşa evrilme riskini artırıyor.
Uluslararası topluma göre, iki başkentte yaşanan kitlesel kaçış ve panik, diplomatik masa kurulmadan önce son çıkış kapılarının kapanmakta olduğunu gösteriyor.
