Washington’da Üçlü İmza: Kafkasya’da Yeni Dengeler
Washington’da imzalanan mutabakat, Zengezur Koridoru üzerinden Azerbaycan ile Ermenistan arasında kalıcı barışa giden yolu açıyor; ABD, 99 yıllık işletme hakkıyla Kafkasya’da etkisini artırıyor.
Editor2
Washington’da Üçlü İmza: Kafkasya’da Yeni Dengeler
YEREL GÜNDEM / WASHINGTON
Tarihi Mutabakatın Ardındaki Güç Dengeleri
ABD’nin arabuluculuğunda Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ve eski ABD Başkanı Donald Trump arasında imzalanan mutabakat, Güney Kafkasya’da barış sürecinin en kritik adımı olarak değerlendiriliyor. Anlaşmanın merkezinde, Nahçıvan ile Azerbaycan’ın ana karası arasında kesintisiz ulaşımı sağlayacak ve 99 yıllığına ABD’nin işleteceği Zengezur Koridoru yer alıyor.
Bu koridor, sadece karayolu ve demiryolu değil; enerji hatları, doğalgaz boru hatları ve dijital altyapıyı da kapsayacak şekilde planlandı. “Trump Uluslararası Barış ve Refah Yolu” adıyla anılacak proje, taraflara hem ekonomik hem de stratejik avantajlar sağlıyor.
Tarihsel Bir Kırılma Noktası
Mutabakat, 1987’de Azerbaycanlıların Ermenistan’dan sürülmesi ve Karabağ’ın işgaliyle başlayan acı süreci sonlandırmayı hedefliyor. 2020’deki İkinci Karabağ Savaşı sonrasında Bakü, Erivan ve Moskova arasında imzalanan üçlü bildiriye rağmen somut bir ilerleme sağlanamamıştı. ABD’nin devreye girmesiyle, yıllardır çözülemeyen Zengezur Koridoru konusunda kritik bir adım atıldı.
Ermenistan’ın Syunik bölgesinden geçecek yaklaşık 40 kilometrelik güzergâh, Erivan tarafından 99 yıllığına ABD’ye tahsis edildi. Bu adım, Ermenistan’ın küresel ticaret yollarına yeniden dâhil olmasına, Azerbaycan’ın ise Nahçıvan ile engelsiz bağlantı kurmasına imkân tanıyacak.
Bölge Ülkelerinden Farklı Tepkiler
Türkiye, projeyi stratejik bir sıçrama olarak görüyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, koridorun “Türkiye’yi doğrudan Türk dünyasına bağlayan çok maksatlı bir yol” olacağını vurguladı.
Rusya ise daha temkinli yaklaşarak süreci “müsbet bir gelişme” olarak değerlendirdi. Moskova’nın Ukrayna savaşı nedeniyle ABD ile yürüttüğü görüşmelerin gölgesinde bu anlaşmaya açıktan karşı çıkmadığı dikkat çekti.
En sert tepki İran’dan geldi. İranlı yetkililer, Zengezur Koridoru’nun ülkenin kuzey sınırlarını zayıflatacağını ve güvenliği tehlikeye sokacağını belirterek projeye karşı çıkacaklarını açıkladı. Ancak uzmanlara göre Tahran’ın bu projeyi engelleme kapasitesi sınırlı görünüyor.
Kalıcı Barışın Önündeki Engeller
Koridorun faaliyete geçebilmesi için nihai barış anlaşmasının imzalanması gerekiyor. Bu noktada iki kritik engel bulunuyor: Ermenistan Anayasası’nda Azerbaycan topraklarına yönelik iddiaların yer alması ve sınırların henüz kesin çizilmemesi. Bu sorunların çözülmesi halinde, koridorun bölge için kalıcı barışın sembolü haline gelmesi bekleniyor.
Washington’un Artan Etkisi
ABD, 99 yıllık işletme hakkıyla Kafkasya’da daha önce hiç olmadığı kadar güçlü bir pozisyon elde etti. Avrupa ile Asya arasında stratejik bir köprü görevi gören bölge, artık Washington’un aktif politikalarının merkezinde yer alıyor. Bu hamle, hem küresel enerji hatlarının güvenliği hem de jeopolitik dengelerin yeniden şekillenmesi açısından büyük önem taşıyor.
Etiketler: #Azerbaycan #Ermenistan #ABD #Zengezur #Trump #Aliyev #Paşinyan #Kafkasya
