Yaz aylarında kalp sağlığını korumak için uzmanlardan 9 altın kural
Sıcak havalarda kalp daha fazla çalışırken uzmanlar, su tüketimi, egzersiz saati, tansiyon takibi ve belirti kontrolü konusunda uyarıyor.
Editor2
Ahmet Taş | Şehitler Ölmez
ANKARA, TÜRKİYE — Yaz aylarında artan hava sıcaklıkları, özellikle kalp-damar hastalığı, kalp yetersizliği ve hipertansiyonu olan kişilerde ciddi sağlık risklerine yol açabiliyor.
Memorial Dicle Hastanesi Kardiyoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Ferhat Işık, sıcak havalarda vücudun ısı dengesini korumak için daha fazla çalıştığını, bu durumun kalp üzerinde ek yük oluşturduğunu belirtti. Işık’a göre yaz döneminde sıvı kaybı, tansiyon değişiklikleri, çarpıntı, nefes darlığı ve göğüs ağrısı gibi belirtiler dikkatle izlenmeli.
Sıcak hava kalbi neden daha fazla zorlar?
Yüksek sıcaklıklarda vücut, ısı dengesini koruyabilmek için damarları genişletir. Terleme yoluyla ısı kaybı artar. Ancak bu süreçte yalnızca su değil, elektrolit adı verilen mineraller de kaybedilir.
Sıvı ve elektrolit kaybı, tansiyon düşüklüğüne, çarpıntıya, halsizliğe ve böbrek fonksiyonlarında bozulmaya neden olabilir. Kalp ise vücudun ihtiyaç duyduğu kan dolaşımını sürdürebilmek için daha fazla çalışmak zorunda kalır.
Bu nedenle yaz aylarında özellikle ileri yaştaki kişiler, kalp-damar hastaları, kalp yetersizliği bulunanlar ve hipertansiyon hastaları daha dikkatli olmalıdır. Ancak sıcak hava yalnızca kronik hastalığı olanları değil, sağlıklı bireyleri de etkileyebilir.
Susamayı beklemeden su içilmeli
Yaz aylarında kalp sağlığını korumanın en önemli kurallarından biri düzenli su tüketimidir. Sıcak havalarda yalnızca susayınca su içmek yeterli olmayabilir.
Doç. Dr. Ferhat Işık, susama hissi beklenmeden su içilmesi gerektiğini belirterek, genel olarak günlük ortalama 3 litre civarında su tüketiminin önemine dikkat çekti. Ancak bu öneri herkes için aynı şekilde geçerli değildir.
Özellikle kalp yetersizliği olan hastalar sıvı tüketimi konusunda mutlaka kendi doktorlarının önerilerine uymalıdır. Çünkü bazı kalp hastalarında fazla sıvı alımı da sorun oluşturabilir. Bu nedenle kronik hastalığı bulunan kişilerin yaz aylarında su tüketimi, ilaç kullanımı ve tuz dengesi konusunda hekimleriyle görüşmeleri önem taşır.
Güneşin en yoğun olduğu saatlerden kaçının
Yaz aylarında 11.00-16.00 saatleri arasında güneş ışınları ve sıcaklık daha yoğun hissedilir. Bu saatlerde dışarıda kalmak, kalp ve damar sistemi üzerinde ek stres oluşturabilir.
Uzmanlara göre zorunlu olmadıkça bu saatlerde dışarı çıkılmamalıdır. Dışarı çıkılması gereken durumlarda gölge alanlar tercih edilmeli, şapka, güneş gözlüğü ve şemsiye gibi koruyucu önlemler kullanılmalıdır.
Kıyafet seçimi de kalp sağlığı açısından önemlidir. Açık renkli, bol ve hafif kıyafetler vücudun daha serin kalmasına yardımcı olur. Koyu renkli ve dar kıyafetler ise vücut ısısını artırabilir, terlemeyi ve sıvı kaybını daha belirgin hale getirebilir.
Egzersiz doğru saatte yapılmalı
Egzersiz kalp sağlığı için önemli olsa da yaz aylarında zamanlama kritik hale gelir. Sıcaklığın yüksek olduğu saatlerde yapılan yoğun egzersizler kalbi zorlayabilir.
Bu nedenle yürüyüş, hafif spor veya açık hava egzersizleri için sabah erken saatler ya da akşam serinliği tercih edilmelidir. Özellikle kalp hastalığı bulunan kişiler ani ve yoğun efor gerektiren aktivitelerden kaçınmalıdır.
Bahçe işleri, ağır yük taşıma, uzun süre güneş altında çalışma veya yoğun spor aktiviteleri sıcak havalarda kalp krizi riskini artırabilir. Bu tür fiziksel aktiviteler mümkün olduğunca sınırlandırılmalı, gerekiyorsa kısa aralıklarla dinlenilmelidir.
Kişi egzersiz sırasında göğüs ağrısı, aşırı nefes darlığı, baş dönmesi, çarpıntı veya baygınlık hissi yaşarsa aktiviteyi hemen bırakmalı ve sağlık desteği almalıdır.
Tuz, kafein ve alkol tüketimine dikkat edilmeli
Yaz aylarında beslenme düzeni de kalp sağlığını doğrudan etkiler. Ağır, yağlı ve tuzlu yiyecekler sıcak havalarda vücudu daha fazla zorlayabilir.
Tuz tüketiminin artması, tansiyon kontrolünü güçleştirebilir. Kalp yetersizliği hastalarında ise fazla tuz, vücutta sıvı tutulmasına ve nefes darlığı gibi şikâyetlerin artmasına neden olabilir.
Bu nedenle yaz aylarında daha hafif, dengeli ve su içeriği yüksek besinler tercih edilmelidir. Sebze, meyve, yoğurt, hafif protein kaynakları ve dengeli öğünler kalp sağlığı açısından daha uygun bir seçim olabilir.
Alkol ve aşırı kafein tüketiminden de kaçınılmalıdır. Bu içecekler sıvı kaybını artırabilir, çarpıntı ve ritim bozukluklarına zemin hazırlayabilir. Özellikle tansiyon, ritim bozukluğu veya kalp yetersizliği olan kişilerin bu konuda daha dikkatli olması gerekir.
Kalbin verdiği sinyaller ciddiye alınmalı
Sıcak havalarda bazı belirtiler “yorgunluk” veya “sıcaktan oldu” düşüncesiyle hafife alınabilir. Ancak özellikle kalp-damar hastalığı olan kişilerde göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı veya efor kapasitesinde belirgin azalma önemli uyarı işaretleri olabilir.
Kalp yetersizliği bulunan kişilerde ani kilo artışı, bacaklarda şişlik, nefes darlığında artış veya gece nefes almakta zorlanma sıvı dengesinin bozulduğunu gösterebilir.
Bu tür belirtiler ortaya çıktığında vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Erken değerlendirme, ciddi komplikasyonların önüne geçilmesine yardımcı olabilir.
Kalp hastalarının yaz döneminde düzenli doktor kontrollerini aksatmaması, ilaçlarını önerilen şekilde kullanması ve olağan dışı belirtileri takip etmesi büyük önem taşır.
Tansiyon ilaçları hekim önerisi olmadan değiştirilmemeli
Artan sıcaklıklar, hipertansiyon hastalarında tansiyon değerlerinde değişikliklere neden olabilir. Bazı kişilerde damar genişlemesi ve sıvı kaybı nedeniyle tansiyon düşebilir; bazı kişilerde ise tuz tüketimi, stres, düzensiz ilaç kullanımı veya sıvı dengesizliği tansiyon kontrolünü bozabilir.
Bu nedenle tansiyon ilacı kullanan kişilerin yaz aylarında düzenli ölçüm yapmaları önerilir. Olağan dışı yüksek veya düşük değerlerde mutlaka doktora danışılmalıdır.
Kalp ilaçları hekim önerisi olmadan kesinlikle bırakılmamalı, dozları değiştirilmemelidir. Yaz aylarında tansiyonun düşmesi veya halsizlik yaşanması, ilacı kendi kendine kesmek için gerekçe sayılmamalıdır. Tedavi düzeni yalnızca hekim değerlendirmesiyle değiştirilmelidir.
Sağlıklı kişiler de sıcak havayı hafife almamalı
Yaz sıcakları yalnızca kalp hastaları için risk oluşturmaz. Sağlıklı bireylerde de aşırı sıcak, yoğun fiziksel aktivite, yetersiz su tüketimi ve uzun süre güneş altında kalmak kalp üzerinde ek yük meydana getirebilir.
Özellikle ileri yaşta olanlar, kronik hastalığı bulunanlar, tansiyon ilacı kullananlar ve daha önce kalp-damar hastalığı geçirenler sıcak havalarda basit önlemlerle ciddi riskleri azaltabilir.
Doç. Dr. Ferhat Işık’ın uyarılarına göre yaz aylarında kalp sağlığını korumanın en etkili yolu, vücudun verdiği sinyalleri dikkate almak, yeterli sıvı almak, güneşin yoğun olduğu saatlerden kaçınmak, ilaçları düzenli kullanmak ve hekim önerilerine uygun hareket etmektir.
Bu haber bilgilendirme amacı taşır; göğüs ağrısı, nefes darlığı, baygınlık hissi, çarpıntı, tansiyon düzensizliği veya ani şişlik gibi belirtilerde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
