Bitki çayları bilinçsiz tüketildiğinde sağlığı tehdit edebilir
Uzmanlar, bitki çaylarının yanlış hazırlanması ve bilinçsiz tüketilmesinin ilaç etkileşimleri ve sağlık risklerine yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Editor2
ŞEHİTLER ÖLMEZ / İSTANBUL, TÜRKİYE — 24 ARALIK 2025
Kış aylarında sık tüketilen bitki çaylarının doğru hazırlanmadığında ve bilinçsiz şekilde kullanıldığında faydadan çok zarar verebileceği konusunda uzmanlar uyarıyor.
Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Beslenme ve Diyet Uzmanı Derya Eren, soğuk havalarla birlikte artan bitki çayı tüketiminin bilinçli yapılması gerektiğini belirterek, her doğal ürünün herkese ve her koşulda uygun olmayabileceğini vurguladı.
Bitki çaylarında doğru demleme yöntemi önemli
Bitki çaylarının içeriği kadar hazırlanma biçiminin de büyük önem taşıdığına dikkat çeken Eren, bazı bitkilerin uzun süre kaynatılmasının etkin bileşenlere zarar verebileceğini söyledi.
“On dakikadan fazla kaynatılan bitkilerde faydalı bileşenler bozulabilir ya da acı maddeler suya geçebilir. Doğru yöntem, kaynar suyun üzerine bitkinin eklenmesi ve beş ila sekiz dakika demlenmesidir,” diyen Eren, bilinçsiz hazırlama yöntemlerinin çayın etkisini tersine çevirebileceğini ifade etti.
İlaçlarla etkileşim riski göz ardı edilmemeli
Bitki çaylarının bazı ilaçlarla etkileşime girebileceğine dikkat çeken Eren, özellikle kronik hastalığı olan bireylerin daha temkinli olması gerektiğini vurguladı. Zencefil ve sarı kantaronun kan sulandırıcılarla birlikte kullanıldığında risk oluşturabileceğini belirten Eren, ekinezya ve adaçayının da bazı ilaçların etkisini değiştirebildiğini söyledi.
Hamileler, emziren anneler ve düzenli ilaç kullanan bireylerin bitki çayı tüketmeden önce mutlaka sağlık uzmanına danışması gerektiğinin altını çizdi.
Bitki çayları hastalıklara karşı tek başına yeterli değil
Bitki çaylarının bağışıklığı destekleyici bir unsur olabileceğini belirten Eren, bu içeceklerin hiçbir zaman tek başına hastalıklara karşı koruyucu olmadığını ifade etti.
Kış aylarında sıklıkla tercih edilen ıhlamur, kuşburnu, rezene ve zencefil–limon karışımlarının sıvı alımını artırarak genel iyilik hâline katkı sunduğunu söyleyen Eren, “Bağışıklık sistemini güçlendiren asıl faktörler düzenli uyku, dengeli beslenme, yeterli protein alımı, hareket ve stres yönetimidir” dedi.
Hangi bitki çayı neye iyi geliyor?
Kış aylarında en sık tüketilen bitki çayları arasında ıhlamur, adaçayı, kuşburnu, papatya, zencefil, ekinezya ve zerdeçalın yer aldığını belirten Eren, her birinin farklı fitokimyasal özellikler taşıdığını söyledi.
Kuşburnunun yüksek C vitamini içeriğiyle antioksidan kapasiteyi desteklediğini aktaran Eren, zencefilin bulantı azaltıcı ve hafif antiinflamatuvar etkileriyle öne çıktığını belirtti. Papatya çayının uyku kalitesine katkı sunduğunu gösteren çalışmalar bulunduğunu hatırlatan Eren, bitki çaylarının “mucize” olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı.
Bilinçli tüketim sağlığın anahtarı
Uzmanlar, bitki çaylarının dengeli, ölçülü ve bireysel sağlık durumuna uygun şekilde tüketilmesi gerektiği konusunda hemfikir. Derya Eren’e göre, bilinçli tüketim sayesinde bitki çayları güvenli ve sürdürülebilir bir günlük destek rutini haline gelebiliyor.
