AB liderlerinden Oreshnik tepkisi: Pervasız bir nükleer kumar
Rusya’nın Kiev saldırısında Oreshnik füzesini kullandığını açıklaması Avrupa’da sert tepki topladı; AB liderleri Moskova’yı tehlikeli tırmanışla suçladı.
Editor2
Yusuf İnan | Şehitler Ölmez
ANKARA, TÜRKİYE — Rusya’nın Ukrayna’nın başkenti Kiev’e yönelik ağır hava saldırısında Oreshnik orta menzilli balistik füzesini kullandığını açıklaması, Avrupa’da sert tepkiye yol açtı.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, pazar günü yaptığı açıklamada Rusya’nın Oreshnik füzesini yeniden kullandığını belirtti. Rusya Savunma Bakanlığı daha sonra fırlatmayı doğruladı ve saldırının Ukrayna’nın “sivil hedeflere” yönelik eylemlerine misilleme olarak gerçekleştirildiğini savundu. Kiev ise Moskova’nın bu iddiasını reddetti.
Oreshnik’in yeniden kullanılması, sadece Ukrayna savaşı açısından değil, Avrupa güvenliği açısından da kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Moskova’ya göre bu füze, 3 bin ila 5 bin 500 kilometre menzile sahip ve Avrupa’nın büyük bölümündeki hedefleri vurabilecek kapasitede.
Avrupa’dan sert tepki
Rusya’nın Oreshnik füzesini kullanması Almanya, Fransa ve Avrupa Birliği kurumlarında güçlü tepkiyle karşılandı.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, X hesabından yaptığı açıklamada saldırıyı “pervasız bir tırmanış” olarak nitelendirdi. Merz, Almanya’nın Ukrayna’ya desteğini sürdüreceğini vurguladı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da Rusya’nın son saldırılarını kınadı. Macron, Ukrayna’daki sivil hedeflerin bir kez daha vurulduğunu belirterek, nükleer kapasiteye sahip Oreshnik füzesinin kullanılmasını hem Rusya’nın savaş çabalarında yaşadığı çıkmazın işareti hem de çatışmanın tehlikeli şekilde tırmanması olarak değerlendirdi.
Macron, Fransa’nın Ukrayna’yı desteklemeye ve adil, kalıcı bir barış için çaba göstermeye devam edeceğini ifade etti.
Kallas: Pervasız bir nükleer kumar
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, saldırıları Ukrayna’nın sivil nüfusuna yönelik “dehşet verici terör eylemleri” olarak tanımladı.
Kallas’a göre Rusya askeri alanda bir çıkmaza girdiği için şehir merkezlerini ve sivilleri hedef alıyor. AB temsilcisi, Oreshnik füzesinin kullanılmasını özellikle endişe verici bulduğunu belirterek bunu “pervasız bir nükleer kumar” olarak nitelendirdi.
Kallas’ın açıklaması, Avrupa’da Oreshnik’in sadece klasik bir balistik füze olarak değil, aynı zamanda nükleer caydırıcılık mesajı taşıyan bir baskı aracı olarak görüldüğünü ortaya koydu.
AB dışişleri bakanlarının önümüzdeki hafta Rusya üzerindeki baskıyı artırmaya yönelik yeni adımları değerlendirmesi bekleniyor.
Von der Leyen: Bu çaresizliktir
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de Rusya’nın kitlesel saldırısını sert sözlerle eleştirdi.
Von der Leyen, saldırının “Kremlin’in acımasızlığını, insan hayatına ve barış müzakerelerine yönelik kayıtsızlığını” gösterdiğini söyledi. Sivil halka yönelik terörün bir güç gösterisi olmadığını belirten Von der Leyen, bunun “çaresizlik” anlamına geldiğini ifade etti.
Avrupa Komisyonu Başkanı, Avrupa Birliği’nin Ukrayna’ya desteğini sürdüreceğini, özellikle de Ukrayna’nın hava savunma sistemlerinin güçlendirilmesine öncelik verileceğini belirtti.
Bu açıklama, Kiev’in uzun süredir talep ettiği ek hava savunma sistemleri ve mühimmat desteğinin Avrupa gündeminde daha fazla öne çıkabileceğine işaret ediyor.
Oreshnik neden önemli?
Oreshnik füzesinin bilinen ilk kullanımı 2024 yılında Ukrayna’nın Dnipro kentine düzenlenen saldırıda gerçekleşmişti. O tarihten bu yana bu sistem, Kremlin’in en yakından takip edilen askeri projelerinden biri haline geldi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Oreshnik’i “son teknoloji” bir balistik füze olarak tanıtıyor. Moskova, füzenin orta menzilli balistik füze sınıfında olduğunu ve Avrupa’nın büyük bölümünü hedef menziline sokabildiğini savunuyor.
Rus askeri yetkililerine göre füze, 3 bin ila 5 bin 500 kilometre arasındaki hedefleri vurabilecek kapasiteye sahip. Belarus’un da bu füze sistemine erişmiş olabileceği değerlendiriliyor.
Bu nedenle Oreshnik’in Ukrayna’da yeniden kullanılması, sadece Kiev’e yönelik bir saldırı değil, Avrupa başkentlerine gönderilen stratejik bir mesaj olarak da yorumlanıyor.
Kiev’e geniş çaplı saldırı
Oreshnik füzesinin fırlatılması, Rusya’nın pazar gününe bağlayan gece başlattığı geniş çaplı taarruzun bir parçası olarak gerçekleşti.
Ukrayna Hava Kuvvetleri’ne göre Moskova, yaklaşık 600 insansız hava aracının yanı sıra 90 füze ve seyir füzesi fırlattı. Hedeflerin önemli bir bölümü Ukrayna hava savunma sistemleri tarafından engellendi. Ancak buna rağmen onlarca isabet bildirildi.
Kiev, saldırının en ağır hedeflerinden biri oldu. Kentte pazar sabahı gün doğumunda birçok bölgede dumanlar yükseldi. Konutlar, altyapı unsurları ve sivil yapılar hasar gördü.
Saldırı, Moskova’nın Ukrayna’nın hava savunmasını yormaya, siviller üzerinde baskı kurmaya ve Avrupa’ya askeri kapasite mesajı vermeye çalıştığı şeklinde yorumlandı.
ARD stüdyosu da hasar gördü
Saldırıda zarar gören yerler arasında Alman kamu yayıncısı ARD’nin Kiev merkezindeki stüdyosu da yer aldı.
Yayıncı kuruluşa göre stüdyo ağır hasar gördü ve kısmen yıkıldı. İlk değerlendirmelere göre yıkıma büyük olasılıkla devasa bir patlama dalgası neden oldu. Binanın pencereleri kırıldı, stüdyonun bir bölümü kullanılamaz hale geldi.
Saldırı sırasında binada çalışan bulunmadığı için yaralanan olmadı. Ancak Avrupa medyasına ait bir yayın noktasının hasar görmesi, saldırının uluslararası basın çevrelerinde de dikkatle izlenmesine neden oldu.
Avrupa için güvenlik alarmı
Oreshnik’in yeniden kullanılması, Avrupa’nın güvenlik mimarisi açısından yeni bir alarm olarak görülüyor.
Rusya, bu füze üzerinden Avrupa’ya menzil ve nükleer kapasite mesajı verirken, AB liderleri bunun Moskova’nın gücünü değil, savaşta sıkışmışlığını gösterdiğini savunuyor.
Avrupa başkentlerinde asıl soru, Rusya’nın bu tür silah sistemlerini daha sık kullanıp kullanmayacağı ve bunun NATO ile AB’nin Ukrayna politikasını nasıl etkileyeceği.
Kiev ise saldırının ardından daha fazla hava savunması, daha güçlü yaptırımlar ve Rusya’nın savaş kapasitesini sınırlayacak daha sert uluslararası önlemler talep ediyor.
Baskının artması bekleniyor
AB liderlerinin açıklamaları, Rusya’ya yönelik siyasi ve ekonomik baskının önümüzdeki günlerde yeniden gündeme geleceğini gösteriyor.
Kaja Kallas’ın dışişleri bakanlarının Rusya üzerindeki baskıyı artırmayı görüşeceğini söylemesi, yeni yaptırımların veya mevcut yaptırımların sıkılaştırılmasının masaya gelebileceğine işaret ediyor.
Avrupa için mesele artık yalnızca Ukrayna’ya destek değil. Oreshnik gibi sistemlerin kullanılması, Rusya’nın savaşı Avrupa güvenliğiyle doğrudan bağlantılı bir krize dönüştürdüğünü gösteriyor.
Bu nedenle Kiev’e yönelik son saldırı, Avrupa başkentlerinde sadece bir Ukrayna savaşı gelişmesi olarak değil, kıtanın güvenlik geleceğini ilgilendiren stratejik bir uyarı olarak okunuyor.
