ABD-Çin hattında yeni dönem: Trump ve Xi’den ortaklık mesajı
Trump ve Xi, Pekin’deki zirvede ortaklık mesajı verirken ticaret, İran savaşı ve Tayvan başlıkları iki ülke ilişkilerinin ana gündemi oldu.
Editor2
Ahmet Taş | Şehitler Ölmez
PEKİN, ÇİN — ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Pekin’de yaptıkları görüşmede ilişkileri istikrara kavuşturma mesajı verirken, ticaret, İran savaşı ve Tayvan başlıkları zirvenin ana gündemini oluşturdu.
Euronews’in AP ve AFP’ye dayandırdığı haberine göre iki lider, 13-15 Mayıs tarihleri arasında Pekin’de gerçekleştirilen temaslar kapsamında bir araya geldi. Çin Dışişleri Bakanlığı da görüşmenin 14 Mayıs sabahı Pekin’deki Büyük Halk Salonu’nda yapıldığını duyurdu.
Trump ve Xi’den olumlu mesajlar
Trump, görüşme öncesinde Xi ile yan yana yaptığı açıklamada Çin ile ABD arasındaki ilişkilerin daha iyi bir döneme gireceğini söyledi. ABD Başkanı, iki ülkenin birlikte “harika bir geleceğe” sahip olabileceğini belirtti.
Xi Jinping ise iki ülkenin ilişkilerinde rekabetin yönetilebilir olması gerektiğini vurguladı. Çin lideri, ABD ve Çin’in “rakip değil, ortak” olması gerektiğini ifade ederken, istikrarlı ilişkilerin yalnızca iki ülke için değil dünya için de önem taşıdığını dile getirdi.
Pekin’de resmi tören düzenlendi
Trump, Pekin’deki Büyük Halk Salonu’nda kırmızı halıyla karşılandı. Törende Çin askeri bandosu iki ülkenin milli marşlarını çalarken, liderler askeri onur kıtasının önünden geçti. Çin Dışişleri Bakanlığı, törende 21 pare top atışı yapıldığını ve Trump’ın Halk Kurtuluş Ordusu onur kıtasını Xi ile birlikte selamladığını bildirdi.
Resmi karşılama töreninin ardından iki lider ikili görüşmelere geçti. Çin tarafının açıklamasına göre görüşmede ekonomi, ticaret, tarım, sağlık, turizm, diplomatik temaslar ve askeri iletişim kanalları gibi alanlarda iş birliğinin genişletilmesi ele alındı.
Gündemde ticaret ve ekonomi var
Trump’ın Pekin ziyaretinde ekonomi ve ticaret başlıklarının öne çıktığı belirtildi. Euronews’in aktardığına göre ABD tarafı, Çin’in Amerikan tarım ürünleri ve uçaklarına yönelik alımlarını artırmasını hedefleyen anlaşmalar üzerinde duruyor.
Çin Dışişleri Bakanlığı ise iki ülkenin ekonomi ve ticaret ekiplerinin “genel olarak dengeli ve olumlu sonuçlar” ürettiğini açıkladı. Pekin yönetimi, ABD şirketlerinin Çin’in dışa açılma sürecinde yer almaya devam etmesini istediğini bildirdi.
İran ve bölgesel krizler masada
Zirvede İran savaşı, Orta Doğu’daki gelişmeler, Ukrayna krizi ve Kore Yarımadası gibi bölgesel başlıklar da gündeme geldi. Çin Dışişleri Bakanlığı, iki liderin Orta Doğu’daki durum dahil olmak üzere önemli uluslararası ve bölgesel meseleler hakkında görüş alışverişinde bulunduğunu açıkladı.
Euronews’in haberine göre Trump, İran konusunda Xi ile kapsamlı bir görüşme yapacağını daha önce dile getirmişti. İran’ın yaptırımlar altındaki petrol satışlarında Çin’in önemli bir alıcı konumunda bulunması, bu başlığı Pekin zirvesinin hassas gündemlerinden biri haline getirdi.
Tayvan başlığı ilişkilerde kritik dosya
Görüşmenin en hassas başlıklarından biri Tayvan oldu. Çin Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasına göre Xi Jinping, Tayvan meselesinin Çin-ABD ilişkilerindeki “en önemli konu” olduğunu söyledi ve Washington yönetiminin bu konuda dikkatli davranması gerektiğini belirtti.
AP’nin haberine göre Xi, Tayvan konusunun yanlış yönetilmesi halinde iki ülke ilişkilerinde ciddi gerilim ve çatışma riski doğabileceği uyarısında bulundu. Pekin yönetimi, Tayvan’ı kendi toprağının parçası olarak görürken, Washington yönetiminin Tayvan’a silah satışları Çin tarafından tepkiyle karşılanıyor.
Ziyaret 2017’den bu yana ilk olma özelliği taşıyor
Trump’ın Pekin ziyareti, bir ABD başkanının 2017’den bu yana Çin’e yaptığı ilk ziyaret olarak öne çıktı. Çin hükümetinin İngilizce yayın organına göre Trump’ın ziyareti 13-15 Mayıs tarihleri arasında gerçekleşiyor ve bu, yaklaşık dokuz yıl aradan sonra yapılan ilk ABD başkanlık ziyareti niteliği taşıyor.
Trump’a ziyarette ABD yönetiminden üst düzey isimlerin yanı sıra iş dünyasından temsilciler de eşlik etti. Çin Dışişleri Bakanlığı, Trump’ın beraberindeki iş insanlarını görüşme sırasında Xi’ye tanıttığını duyurdu.
Pekin’deki temasların, iki ülke arasında son yıllarda ticaret, teknoloji, güvenlik ve Tayvan başlıklarında artan gerilimi sınırlamaya dönük yeni bir diplomatik kanal açıp açmayacağı yakından izleniyor.
