ABD’den İran’a kırmızı çizgi darbesi
ABD Başkanı Donald Trump, Fordow, Natanz ve İsfahan nükleer tesislerine B-2 bombardıman uçaklarıyla gerçekleştirilen operasyonun tamamlandığını açıkladı. İran misilleme sözü verirken küresel piyasalar sarsıldı.
Editor2
ABD’den İran’a “kırmızı çizgi” darbesi
YEREL GÜNDEM / TÜRKİYE
Trump: “Görev tamamlandı, şimdi barış zamanı”
ABD Başkanı Donald Trump gece yarısı Truth Social’dan yaptığı açıklamayla Fordow, Natanz ve İsfahan’daki nükleer tesislere yönelik hava saldırısının başarıyla tamamlandığını ilan etti. “Tüm uçaklarımız İran hava sahasının dışında, pilotlarımız evlerine dönüyor” diyen Trump, operasyonu “Amerikan tarihinin en hassas nokta atışı” olarak nitelendirdi.
B-2 “hayalet”leri sahnede
İsrail kaynaklı bilgilere göre baskın, Missouri’den havalanan altı B-2 Spirit ağır bombardıman uçağıyla icra edildi. 30.000 libre ağırlığındaki GBU-57 sığınak delici bombalarla donatılan “hayalet”ler, derin korunaklı Fordow yeraltı kompleksini hedef aldı. Operasyona Pasifik’te Guam’dan gelen KC-46 Pegasus tankerleri havada yakıt sağlayarak eşlik etti; uçaklar tek sortide 13 saatlik daire çizdi.
Washington’ın kırmızı çizgisi
Beyaz Saray yetkilileri, “İran’ın uranyum zenginleştirme oranı yüzde 90 eşiğine dayanmıştı; bu, ABD’nin ilan ettiği kırmızı çizgiydi” bilgisini paylaştı. New York Times manşetten “ABD, İran ile fiilen savaşa girdi” başlığını atarken, Pentagon kaynakları baskının “cerrahi operasyon” niteliğinde tutulduğunu, rejim değişikliği hedeflenmediğini vurguladı.
Tahran: “Misilleme hakkımız saklı”
İran Devlet Televizyonu resmi açıklamayla üç tesise isabet aldığını doğruladı; can kaybı paylaşılmadı. Devrim Muhafızları, “Amerika bölgede hiçbir yerde güvende değil” tehdidinde bulundu. Savunma Bakanlığı’na göre hava savunma sistemleri bazı mühimmatları engelledi, ancak Fordow’un bir bölümünde “ciddi yapısal hasar” oluştu.
Bölgesel domino etkisi
Operasyon, İsrail–İran savaşının onuncu gününde yeni bir cephe açtı. Ürdün, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri hava sahalarını sivil trafiğe kapattı. Brent petrol fiyatı Asya açılışında yüzde 7’lik sıçramayla 94 dolara kadar çıktı. Enerji analistleri, “Hürmüz Boğazı’nda milimetrik bir gerilim bile küresel arzın yüzde 20’sine sirayet eder” uyarısında bulunuyor.
Kongre’de “onay” tartışması
ABD Temsilciler Meclisi’nde Demokrat vekiller Başkan’ın Kongre onayı olmadan saldırı düzenlemesini sert dille eleştirdi. Cumhuriyetçiler “nükleer silahı olmayan bir İran” vurgusuyla operasyona destek verdi. Anayasa uzmanları, 1973 Savaş Güçleri Yasası kapsamında 60 gün içinde Kongre’ye resmi savaş bildiriminde bulunulmazsa hukuki kriz çıkabileceğine dikkat çekiyor.
NATO ve Moskova’dan ilk tepkiler
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, “İran nükleer tehdidi ortadan kalkmadıkça kolektif savunmamız tetikte kalacak” açıklaması yaptı. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov ise “Washington Orta Doğu’da Pandora’nın kutusunu açtı” diyerek Rusya’nın BM Güvenlik Konseyi’ni acil toplantıya çağırdığını duyurdu.
Piyasalar ve siber cephe
ABD Siber Komutanlığı, İran destekli hacker gruplarının kritik altyapılara misilleme saldırısı düzenleyebileceği uyarısında bulundu. Wall Street, açılış öncesi vadeli işlemlerde yüzde 2 düşüşle kırmızı görünüme büründü; altın 2.550 dolarla rekor tazeledi.
Sırada ne var?
Pentagon’un seçenekleri arasında Körfez’de ek hava savunma bataryası konuşlandırmak, Akdeniz’de görevli uçak gemisi Eisenhower’ı Hürmüz’e kaydırmak ve Irak’taki üsleri takviye etmek bulunuyor. Uzmanlar “Tahran’ın balistik füze kapasitesi hâlâ devrede, Washington’un cevap zinciri bitmedi” yorumunu yapıyor.
