ABD’nin İran Saldırılarına Dünya Liderlerinden Farklı Tepkiler
ABD’nin İran’daki nükleer tesislere düzenlediği saldırılar, dünya liderleri arasında sert tartışmalara yol açtı. İsrail destek verirken, BM ve Latin Amerika sert kınama mesajları yayımladı. Avrupa ise diplomasi çağrısında bulundu.
Editor2
ABD’nin İran Saldırılarına Dünya Liderlerinden Farklı Tepkiler
YEREL GÜNDEM / TÜRKİYE
Trump'ın İran Operasyonu Küresel Çatlağa Yol Açtı
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki nükleer tesislere yönelik düzenlediği “başarılı” saldırının ardından dünya liderlerinden gelen tepkiler dikkat çekici şekilde bölgesel ve politik çizgilere göre şekillendi. Fordo dahil olmak üzere üç stratejik tesisi hedef alan saldırılar, küresel diplomaside yeni bir sarsıntı yarattı.
Netanyahu'dan Destek, Guterres'ten Uyarı
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Trump’ın saldırı kararını açık şekilde destekledi. "Tarihi değiştirecek bir karar" olarak nitelendirdiği açıklamasında, "Güç yoluyla barış" söylemini yineledi. Netanyahu, İsrail’in İran’a karşı ABD ile ittifakını net biçimde ortaya koydu.
Ancak aynı açıklamalar, Birleşmiş Milletler cephesinde yankı bulmadı. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, saldırının bölgede tehlikeli bir tırmanmaya yol açabileceği ve küresel barışa doğrudan tehdit oluşturduğu uyarısında bulundu. “Bu çatışmanın kontrolden çıkma riski artıyor, siviller için felaket sonuçlar doğurabilir,” dedi.
İran Misilleme Sinyali Verdi
İran Dışişleri Bakanı Abbas Irakçi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, ülkesinin “tüm seçenekleri masada tuttuğunu” vurguladı. Irakçi, saldırıları “kanunsuz, suç teşkil eden ve kalıcı sonuçlar doğuracak” bir eylem olarak niteledi. İran'ın uluslararası hukuk çerçevesinde kendini savunma hakkına sahip olduğunu dile getirdi.
Latin Amerika'dan Net Kınama Mesajları
ABD’nin askeri operasyonuna en sert tepki Latin Amerika’dan geldi. Venezuela Dışişleri Bakanı Yvan Gil, saldırıyı kınadı ve “derhal düşmanlıkların durdurulması” çağrısında bulundu. Küba lideri Miguel Diaz-Canel ise saldırının “uluslararası hukukun ve BM Şartı’nın açık ihlali” olduğunu belirtti ve “insanlığı geri dönüşü olmayan bir krize sürüklüyor” ifadesini kullandı.
Şili Devlet Başkanı Gabriel Boric, ABD’nin eylemini "hukuka aykırı" olarak nitelendirirken, Meksika Dışişleri Bakanlığı ise tarafları diplomasiye çağırdı. “Bölgedeki gerginliğin barışçıl yollarla çözülmesi önceliğimizdir,” mesajı verildi.
Avrupa’dan Diyalog ve İtidal Çağrısı
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, İran’ı müzakere masasına çağırdı. İran’ın nükleer programını uluslararası güvenlik için tehdit olarak gördüklerini belirten Starmer, “Ancak önceliğimiz istikrar ve barıştır,” dedi. Avustralya hükümeti de benzer şekilde diyalog ve tansiyonun düşürülmesi yönünde çağrıda bulundu.
Çin: Ortadoğu’da Aynı Hatalar Tekrarlanmasın
Çin devlet medyasında yer alan yorumlarda, ABD’nin 2003 Irak işgaline atıfla “aynı hataları İran’da tekrarlama riski” vurgulandı. CGTN yayınında, askeri müdahalelerin bölgesel istikrarsızlık ve uzun süreli çatışmalara yol açtığına dikkat çekilerek, diplomasiye öncelik verilmesi gerektiği belirtildi.
Suudi Arabistan: Endişeliyiz, Çözüm Siyasi Olmalı
ABD’nin bölgedeki en önemli müttefiklerinden biri olan Suudi Arabistan ise temkinli bir açıklama yaptı. Dışişleri Bakanlığı, saldırılardan “büyük endişe” duyduklarını belirtti ve tüm taraflara “sınırlama, gerilimi azaltma ve siyasi çözüme odaklanma” çağrısı yaptı. Krallık, bu tür gelişmelerin istikrarı tehlikeye atabileceğini vurguladı.
Bölgesel Kriz Küresel Güç Dengelerini Sarsabilir mi?
Trump’ın saldırı emriyle başlayan yeni gerilim süreci, İran ile Batı arasındaki dengeyi yeniden şekillendirme potansiyeli taşıyor. Askeri karşılık olasılığı, petrol piyasasından diplomatik masalara kadar geniş yelpazede etkiler yaratabilir. Peki bu adım, ABD'nin yalnızlaştığı bir dönemde küresel müttefiklerini ne kadar yanında tutabilecek? Bu sorunun cevabı, önümüzdeki günlerde atılacak adımlarla netleşecek.
