Duygusal açlıkla başa çıkmanın yolları: Stres anında yemeğe dikkat
Uzmanlar, stresin "duygusal açlık" olarak bilinen yeme davranışlarını tetiklediğini belirterek farkındalık ve sağlıklı stratejilerin kilit rol oynadığını vurguluyor.
Editor2
AHMET TAŞ | ŞEHİTLER ÖLMEZ
İSTANBUL, TÜRKİYE — Modern yaşamın getirdiği yoğun stresin "duygusal açlık" davranışını tetiklediğini belirten Prof. Dr. Ömer Faruk Şimşek, bu durumun ancak farkındalık geliştirme ve sağlıklı başa çıkma stratejileriyle yönetilebileceğini ifade etti.
Duygusal açlık, bireyin fiziksel bir ihtiyaç hissetmediği hâlde kaygı, üzüntü, öfke veya sıkıntı gibi yoğun duyguları geçici olarak bastırmak amacıyla yiyeceklere yönelmesi şeklinde ortaya çıkıyor. İstanbul Rumeli Üniversitesi Psikoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ömer Faruk Şimşek, bu davranışın stresle başa çıkmak için kullanılan otomatik bir rahatlama mekanizması olduğunu ancak uzun vadede fiziksel ve psikolojik sağlığı olumsuz etkileyebileceğini belirtti.
Duygusal açlık ve gerçek açlık farkı
Prof. Dr. Şimşek, duygusal açlık ile gerçek açlık arasındaki farkı görebilmenin sağlık açısından kritik önem taşıdığını vurguladı. Bireyin kendi duygularını tanıyıp yeme davranışını gözlemlemeye başladığında, stresle daha sağlıklı yollarla başa çıkmayı öğrenebileceğini belirten Şimşek, farkındalığın azaldığı anlarda kontrolsüz yeme eğiliminin arttığına dikkat çekti. Fiziksel olmayan bu açlık türü, beyinde bir "ödül" arayışı olarak başlar ve genellikle yüksek kalorili veya şekerli gıdalara yönelimi artırır.
Beynin 'ödül' arayışı ve olumsuz duygular
Yorgunluk veya stres hissiyle karşılaşıldığında beynin haz odaklı gıdalara yönelmesi, kısa süreli bir rahatlama sağlasa da bu durum yerini hızla olumsuz hislere bırakabiliyor. Uzmanlar, yeme eylemi sonrasında bireylerin pişmanlık, suçluluk veya daha fazla stres gibi duygularla baş başa kalabileceği uyarısında bulunuyor. Bu döngüyü kırmak için yemekle duygular arasındaki bağı fark etmek ve gerektiğinde profesyonel destek almak, dengeyi korumada kritik rol oynuyor.
Stresle sağlıklı başa çıkma yöntemleri
Duygusal yükü azaltmak için alternatif yöntemlerin önemine değinen Prof. Dr. Şimşek, fiziksel aktivite, nefes egzersizleri, kısa yürüyüşler veya yaratıcı uğraşların stresin bedensel etkilerini hafiflettiğini ifade etti. Bu aktivitelerin kişinin duygusal olarak rahatlamasını sağlarken yemek yeme eğilimini de azalttığını belirten Şimşek, özellikle yoğun stres dönemlerinde bireylerin kendilerine iyi gelen etkinliklere zaman ayırmasının kontrol duygusunu güçlendireceğini ekledi.
Mücadelede amacın yemeği yasaklamak olmadığını belirten Şimşek, "Duyguların yerine konan bu davranışı anlamak ve sağlıklı alternatiflerle dönüştürmektir," diyerek yeme davranışını kontrol altına almanın bir kendini tanıma süreci olduğunu vurguladı. Bilinçli seçimler yapabilen bireyin, bedenini ve zihnini denge içinde tutmayı başarabileceğini ifade ederek sözlerini tamamladı.
