Hukukun Evrensel İlkeleri ve Türkiye'deki Uygulamalar
Türkiye’de hukukun üstünlüğü ve evrensel hukuk ilkeleri tartışılıyor. Feti Yıldız’ın "hukuk evrenseldir" açıklamaları, AİHM kararlarının uygulanmaması ve Boydak davası gibi örneklerle Türkiye’deki adalet sistemi ele alınıyor.
Editor
Hukukun Evrensel İlkeleri ve Türkiye'deki Uygulamalar
YEREL GÜNDEM / TÜRKİYE
MHP Genel Başkan Yardımcısı Av. Feti Yıldız’ın, "hukukun evrenselliği" ve adaletin herkes için eşit uygulanması gerektiğine dair açıklamaları dikkat çekiyor. Yıldız’ın özellikle hukuk üstünlüğü ve insan hakları konularındaki vurguları, partisi içinde farklı bir perspektif sunuyor.
Evrensel Hukuk ve İnsan Hakları
Av. Feti Yıldız, hükümlü ve tutukluların hayati tehlike durumlarında tıbbi raporla tahliye edilmeleri gerektiğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:
"Her insan doğuştan gelen yaşama hakkına sahiptir. Yaşama hakkı, insan haklarının temel taşıdır. Devlet bu hakka saygı göstermekle ve etkin olarak korumakla yükümlüdür."
Bu açıklamalar, "tabii hukuk" felsefesini benimsemiş bir anlayışı yansıtıyor. Ancak gazeteciler Öcalan ve FETÖ üyeleri gibi isimler için bu açıklamanın geçerli olup olmadığını sorduğunda Yıldız, "Hukuk evrenseldir, adalet herkes için eşit uygulanmalıdır," yanıtını verdi.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türkiye
Yıldız’ın "evrensel hukuk" vurgusu, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni (AİHS) hatırlatıyor. İnsan haklarını korumak amacıyla kurulan AİHM, Sözleşme’ye taraf ülkelerde temel hak ve özgürlüklerin ihlal edilip edilmediğini denetliyor. Türkiye, 2004 yılında Sözleşme’yi milli kanunlardan üstün kabul etti ve AİHM kararlarını bağlayıcı hale getirdi.
Buna rağmen, Osman Kavala ve Selahattin Demirtaş gibi davalarda AİHM kararlarının uygulanmaması, Türkiye’de hukukun üstünlüğü tartışmalarını alevlendirdi. Adalet Bakanı’nın Gezi olaylarına ilişkin iddiaları hakkında somut delil eksikliği dikkat çekiyor.
Boydak Davası ve Hukukun Evrensel İlkeleri
Boydak ailesine yönelik ağır cezalar, Türkiye’de evrensel hukuk denetiminin eksikliğine çarpıcı bir örnek. Boydak ailesi, hayır işleri ve eğitim faaliyetleri kapsamında yardım ettikleri Bank Asya gibi kuruluşlarla bağlantılı olarak cezalandırıldı. Ancak AİHM’nin 2023 tarihli Yalçınkaya kararı, bu tür eylemlerin suç sayılamayacağını belirtiyor.
AİHM’nin bu kararları, hukuki belirsizliklerin ve keyfi uygulamaların önüne geçilmesi için önemli bir rehber sunuyor. "Silahlı örgüt" suçlamasının, yasal olduğu dönemlerdeki faaliyetlere dayandırılamayacağı vurgulanıyor.
Evrensel Hukukun Önemi
Hukukun evrenselliği, adaletin tüm bireyler için eşit şekilde uygulanmasını gerektiriyor. Türkiye’deki örnekler, bu ilkenin ne kadar hayati olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Adaletin herkes için eşit olması, hukukun üstünlüğü ilkesini tam anlamıyla hayata geçirmenin temel şartıdır.
Kaynak: Taha Akyol / Karar
