İran'da devir teslim: Yeni dini lider Mücteba Hamaney oldu
İran Uzmanlar Meclisi, öldürülen Ali Hamaney'in yerine 56 yaşındaki oğlu Mücteba Hamaney'in yeni dini lider olarak seçildiğini duyurdu.
Editor2
AHMET TAŞ | ŞEHİTLER ÖLMEZ
TAHRAN, İRAN — İran devlet televizyonu, öldürülen Ayetullah Ali Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney’in Uzmanlar Meclisi tarafından ülkenin yeni dini lideri olarak seçildiğini duyurdu.
1979 İslam Devrimi'nden bu yana ülkede yaşanan bu ikinci liderlik geçişi, İran'ın devlet politikaları, nükleer programı ve silahlı kuvvetleri üzerindeki nihai yetkinin 56 yaşındaki Mücteba Hamaney'e geçmesi anlamına geliyor. Resmi bir devlet görevi olmamasına rağmen uzun yıllardır iktidar çevrelerinde etkili bir figür olan yeni liderin seçimi, Orta Doğu'da tırmanan bölgesel savaşın gölgesinde gerçekleşti.
"Güçlü oy çoğunluğu" ve iç destek
Anayasal olarak dini lideri seçme yetkisine sahip olan Uzmanlar Meclisi, Mücteba Hamaney'in "güçlü oy çoğunluğuyla" seçildiğini açıklayarak İran halkını yeni lider etrafında birleşmeye çağırdı. Açıklamanın ardından başkent Tahran'ın çeşitli bölgelerinde kutlamalar yapıldığı görüntülere yansıdı.
Yeni liderliğe İran içinden ve bölgesel müttefiklerden destek gecikmedi. İran Devrim Muhafızları seçimi destekleyen resmi bir açıklama yayımlarken, Lübnanlı silahlı grup Hizbullah da yeni liderin fotoğrafını "mübarek İslam devriminin lideri" notuyla paylaştı. Üst düzey güvenlik yetkilisi Ali Laricani ise yoğun hava saldırıları sürerken Uzmanlar Meclisi'nin toplanarak bu kararı almasını "cesur bir adım" olarak değerlendirdi.
Trump'tan tepki: "Benim için kabul edilebilir değil"
Mücteba Hamaney'in liderlik ihtimali daha önce de uluslararası arenada tartışmalara neden olmuştu. ABD Başkanı Donald Trump, bu atamaya karşı olduğunu açıkça belirterek, "Hamaney’in oğlu benim için kabul edilebilir değil. İran’a barış ve uyum getirecek birini istiyoruz" ifadelerini kullanmıştı. Trump ayrıca, savaş sonrası İran'da iktidara gelecek lider üzerinde ABD'nin de söz sahibi olması gerektiğini savunmuştu.
Bölgesel savaşın ağırlaşan bilançosu
Yeni liderin ataması, bölgeyi sarsan ve ekonomik dengeleri altüst eden şiddetli bir savaşın ortasında gerçekleşti. Petrol üretimi ve taşımacılığındaki aksamalar nedeniyle petrol fiyatları üç buçuk yıl aradan sonra ilk kez varil başına 100 doların üzerine fırladı.
Çatışmaların etkisi Körfez ülkelerine de sıçradı. Bahreyn, içme suyu sağlayan bir tuzdan arındırma tesisini vurmakla İran'ı suçlarken; Suudi Arabistan'da bir yerleşim bölgesine düşen mühimmat nedeniyle Hindistan ve Bangladeş vatandaşı iki sivil hayatını kaybetti.
Savaşın insani boyutu ise giderek derinleşiyor. Yetkililerin son verilerine göre çatışmalarda İran'da en az 1.230, Lübnan'da 397 ve İsrail'de 11 kişi yaşamını yitirdi. ABD ordusu, bir İran saldırısında yaralanan askerinin hayatını kaybetmesiyle savaşta ölen ABD'li asker sayısının yediye yükseldiğini duyurdu. İsrail Güney Lübnan'daki çatışmalarda iki askerinin daha öldüğünü açıklarken, Lübnan hükümeti bir haftadır süren şiddet dalgası nedeniyle 500 binden fazla sivilin yerinden edildiğini bildirdi.
