İran'da Rıza Pehlevi çağrısı sonrası protestolar: İnternet kesildi
Sürgündeki veliaht prens Rıza Pehlevi'nin çağrısıyla Tahran'da binlerce kişi sokağa çıkarken, İran hükümeti ülke genelinde internet ve telefon hatlarını kesti.
Editor2
ŞEHİTLER ÖLMEZ / TAHRAN, İRAN
İran'ın sürgündeki veliaht prensi Rıza Pehlevi'nin kitlesel gösteri çağrısının ardından başkent Tahran'da binlerce kişi sokağa çıkarken, İran hükümeti ülke genelinde internet erişimini ve telefon hatlarını tamamen kesti.
Aralık ayında ulusal para birimi riyalin rekor düzeyde değer kaybetmesiyle başlayan ekonomik protestolar, Pehlevi'nin müdahalesiyle siyasi bir boyut kazanarak 1979 İslam Devrimi'nden bu yana rejime yönelik en ciddi sınavlardan birine dönüştü. Cloudflare ve NetBlocks gibi bağımsız gözlem grupları, kesintinin hükümet müdahalesi kaynaklı olduğunu doğrularken, uluslararası toplumdan Tahran yönetimine tepkiler yükseliyor.
Tahran sokaklarında şah lehine sloganlar
Pehlevi’nin perşembe gecesi yerel saatle 20:00 için yaptığı çağrı sonrası Tahran’ın birçok mahallesinde eylemler başladı. Sokaklara dökülen kalabalıklar "Diktatöre ölüm" ve "İslam Cumhuriyeti’ne ölüm" sloganlarının yanı sıra, "Pehlevi geri dönecek" diyerek sürgündeki veliaht prensi öven ifadeler kullandı. Eylemlerin yayılması üzerine pazar yerlerinde esnafın protestoculara destek amacıyla kepenk kapattığı bildirildi.
Pehlevi yaptığı açıklamada, "Büyük İran milleti, dünyanın gözü üzerinizde. Birleşerek taleplerinizi haykırın," diyerek Devrim Muhafızları’nı ve dini lider Ayetullah Ali Hamaney’i halkın bastırılması konusunda uyardı. ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı, şimdiye kadar yaşanan şiddet olaylarında en az 39 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.
Trump ve Avrupa'dan Tahran'a uyarı mesajları
İran yönetiminin göstericilere yönelik müdahalesi uluslararası arenada yakından takip ediliyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın barışçıl protestocuları öldürmesi halinde "ABD'nin yardıma koşacağını" belirtirken, Tahran Dışişleri Bakanlığı bu açıklamaları "ikiyüzlü ve müdahaleci" olarak nitelendirerek reddetti.
Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola ise yayınladığı mesajda, "Dünya bir kez daha İran halkının cesurca ayağa kalkışına tanıklık ediyor. Avrupa onların haykırışını duyuyor," ifadelerini kullanarak eylemcilere destek verdi. Uzmanlar, inandırıcı bir liderlik alternatifinin yokluğu nedeniyle geçmişte zayıflayan hareketin, Pehlevi’nin çağrısıyla nasıl bir evrim geçireceğini tartışıyor.
Güvenlik güçlerinden drone ile takip tehdidi
İranlı yetkililerin planlanan gösterileri ciddiye aldığı ve güvenlik tedbirlerini en üst seviyeye çıkardığı görülüyor. Sert çizgideki Kayhan gazetesi, güvenlik güçlerinin protestocuları havadan tespit etmek için dronelar kullanacağını öne süren görüntüler paylaştı. İnternet ve telefon hatlarının kesilmesinin, geçmişteki eylemlerde olduğu gibi daha sert bir güvenlik müdahalesinin habercisi olabileceğinden endişe ediliyor.
