İstanbul’da Tarihî Buluşma: Rusya ve Ukrayna Bir Kez Daha Masada
Rusya ve Ukrayna heyetleri, 2 Haziran’da İstanbul Çırağan Sarayı’nda bir araya geldi. Toplantı “olumsuz sonuçlanmadı” mesajıyla sona erdi. Tam ateşkes, esir takası ve kaçırılan çocuklar ana gündem maddeleriydi. Türkiye, olası liderler zirvesi için diplomatik zemin hazırlıyor.
Editor
İstanbul’da Tarihî Buluşma: Rusya ve Ukrayna Bir Kez Daha Masada
ŞEHİTLER ÖLMEZ / TÜRKİYE
Çırağan Sarayı’nda Kritik Görüşme
Rusya ve Ukrayna, savaşın başlamasından bu yana birkaç kez doğrudan görüşmelere sahne olan İstanbul’da bir kez daha masaya oturdu. 2 Haziran’da Çırağan Sarayı’nda gerçekleşen buluşma, yaklaşık iki hafta aradan sonra tarafların yeniden yüz yüze geldiği önemli bir diplomatik girişim oldu.
Toplantıya Türkiye adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve MİT Başkanı İbrahim Kalın katıldı. Dışişleri Sözcüsü Öncü Keçeli, görüşmenin “olumsuz sonuçlanmadığını” belirtirken, sürecin henüz tamamlanmadığını ima etti.
Barış İçin Yeni Bir Sayfa mı Açılıyor?
Ukrayna heyetine Savunma Bakanı Rüstem Umerov başkanlık ederken, Rus heyetinin başında Devlet Başkanı Vladimir Putin’in danışmanı Vladimir Medinskiy yer aldı. Görüşmenin ana gündemini; tam ateşkes, savaş esirlerinin takası ve Rusya tarafından kaçırılan Ukraynalı çocukların geri getirilmesi oluşturdu.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin daha önce dile getirdiği üç temel talep bu görüşmede net şekilde masaya konuldu. Zelenskiy, İstanbul’daki buluşmanın başarısız olması halinde Batılı müttefiklerin Rusya’ya uyguladığı yaptırımların artırılması gerektiğini ifade etti.
Tarafların Temel Talepleri
Ukrayna tarafı, Rusya’nın işgal ettiği topraklardan çekilmesini, kalıcı ateşkes ilan edilmesini ve savaş tazminatı ödemesini talep ediyor. Ayrıca NATO ve AB üyelik sürecinin hızlandırılmasını ve olası yeni saldırılara karşı Batı’dan güvenlik garantileri verilmesini istiyor.
Rusya ise Donbas ve Kırım’daki kontrolünü bırakmak istemiyor. Kremlin’in temel şartı; Ukrayna’nın NATO’ya girmemesi, sınırlarına yabancı askeri güçlerin yerleştirilmemesi ve Batı’nın uyguladığı yaptırımların kaldırılması.
Liderler Zirvesi İçin Zemin mi Hazırlanıyor?
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, toplantının açılışında yaptığı konuşmada bu görüşmenin bir “liderler zirvesi” için hazırlık niteliği taşıdığını belirtti. Ukrayna heyeti, bu olasılığı desteklediklerini ve liderler düzeyindeki buluşmaların nihai çözüme katkı sağlayabileceğini dile getirdi.
Zelenskiy, doğrudan Putin’le görüşmeye hazır olduğunu daha önce kamuoyuna açıklamıştı. Ancak Kremlin cephesinden henüz bu çağrıya olumlu bir yanıt gelmedi. Önceki görüşmelerde olduğu gibi, Rusya bu kez de lider seviyesinde bir katılım göstermedi ve temsil yetkisi daha düşük profilli bir heyete verildi.
Türkiye’nin Rolü Yine Merkezde
Türkiye, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın başından bu yana taraflar arasında diyalog zemini oluşturan nadir ülkelerden biri olmaya devam ediyor. Montreux Sözleşmesi’ne sıkı sıkıya bağlı kalan Ankara, Karadeniz’deki dengeleri korurken diplomatik alanda da etkin bir pozisyon üstleniyor.
Geçtiğimiz ay Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Moskova ve Kiev’e yaptığı ziyaretler, İstanbul’daki görüşmenin önünü açtı. Türkiye, hem Rusya hem Ukrayna ile ilişkilerini sürdüren ender ülkelerden biri olarak arabuluculuk potansiyelini sürdürüyor.
Esir Takasında İlerleme
Görüşmeden önce esir takası konusunda olumlu gelişmeler yaşanmıştı. Mayıs sonunda iki ülke, karşılıklı olarak 1000’er savaş esirini serbest bıraktı. Bu takas, taraflar arasında en azından insani konularda işbirliği yapılabileceğini ve müzakerelerin tamamen tıkanmadığını gösteriyor.
Kalıcı Çözüm Mümkün mü?
Savaş, üçüncü yılını geride bırakırken Rusya hâlâ Ukrayna topraklarının yaklaşık yüzde 20’sini işgal altında tutuyor. Buna rağmen İstanbul’daki müzakere süreci, umutları tamamen tüketmiş değil.
Kalıcı barışa giden yol hâlâ zorlu ve uzun görünse de Türkiye’nin çabaları, bu sürecin kırılma noktalarından birine ev sahipliği yapabilir. Önümüzdeki günlerde yeni bir liderler zirvesi gerçekleşirse, bu İstanbul görüşmesi tarihe “barışa atılan ilk adım” olarak geçebilir.
