KAAN motor krizi tartışılırken: Yaptırım var ama takvim değişmedi
KAAN’da motor lisansı tartışması: SSB “takvim değişmedi, prototip motorlar teslim” diyor; Tayyar “yaptırım var ama proje ilerliyor” mesajı veriyor. Detaylar burada.
Editor2
KAAN motor krizi tartışılırken: “Yaptırım var ama takvim değişmedi”
ŞEHİTLER ÖLMEZ / ANKARA
ABD onayı ve motor lisansı tartışması
AK Parti MKYK Üyesi Şamil Tayyar, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın yerli muharip uçak KAAN’ın motor lisansının ABD Kongresi’nde beklediği yönündeki açıklamasına tepki göstererek, “ABD’nin yaptığı bir densizlik ama KAAN projesi yaptırıma rağmen devam ediyor, umutsuzluğa kapılmayın” mesajını paylaştı. Tayyar, test fazında kullanılan General Electric F110 motorları için ek tedarik sürecinin Washington onayına takıldığını, buna karşın projenin yerli motor hedefiyle ilerlediğini vurguladı.
Tayyar’a göre Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB), prototip ve testler için F110’ların bir kısmını önceden temin etti; ek 20 prototip motor talebi ise lisans sürecine tabi. Aynı zamanda TRMotor çatısı altında geliştirilen milli turbofan için takvim korunuyor ve 2028 bandında üretime geçiş hedefleniyor. Tayyar, olası Endonezya ihracat paketinde de ABD menşeili motor yerine yerli güç grubu planlandığını hatırlattı.
SSB: “Teslimat takvimi değişmedi, prototip motorlar geldi”
Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Anadolu Ajansı’na yaptığı değerlendirmede, KAAN’ın seri üretim takviminin değişmediğini, prototip uçaklar için gerekli tüm motorların Türkiye’ye teslim edildiğini açıkladı. Görgün, “Seri üretimi riske atmamak için asla tek kaynağa bağlı kalmıyoruz; farklı tedarik kanallarını eş zamanlı yürütüyor, alternatifleri değerlendiriyoruz” dedi.
Görgün, nihai hedefin TF35000 yerli ana motor ve APU60 yardımcı güç ünitesiyle uçmak olduğunu yineledi; gerekmesi halinde ilk blokta motor konfigürasyonu değişikliğinin mümkün olduğunu, bunun proje ritmine “anlamlı bir takvimsel dezavantaj” getirmesini beklemediğini belirtti. “KAAN’ın geleceği tek bir ülkenin motoruna bağlı değildir” diyen Görgün, motor bağımsızlığı için yürütülen yol haritalarının planlandığı gibi sürdüğünü kaydetti.
“Tek ülkeye bağımlı değiliz”: Yol haritası ve alternatifler
SSB’ye göre Türkiye, gaz türbinli motorlardan kara-deniz platformlarına kadar geniş yelpazede yerli motor kabiliyetini büyütüyor. Kara araçları için TUNA, AZRA Gen-2, tank sınıfı için BATU ve UTKU, helikopterde TS1400, seyir füzelerinde KTJ serisi, İHA segmentinde PD170/PD200 gibi ürünlerin geliştirme ve envanter süreçleri ilerliyor.
Savaş uçağı ölçeğinde ise TF6000 (ANKA-III için ilk çalıştırma yapıldı), TF10000 (Kızılelma için geliştirme) ve KAAN’ın hedef motoru TF35000 gündemde. SSB, ABD onay süreçlerinin uzaması halinde dahi blok yaklaşımı sayesinde ara çözümlerin devreye alınabileceğini, dijital tasarım–entegrasyon ve çevik sistem mühendisliği ile değişim yönetiminin gömülü olarak yürütüldüğünü aktarıyor.
İhracat dosyaları ve yerli güç vurgusu
Görgün, Endonezya ile planlanan 48 adetlik KAAN paketinde yerli motor kullanımını teyit ederek, ihracatın uzun vadeli motor bağımsızlığını teşvik edecek şekilde kurgulandığını ifade etti. İlk blok teslimatlar için ABD’ye resmi motor başvurusu yapılmış olsa da, SSB’ye göre “asıl hedef” millî güç grubuyla tam kapasiteye geçmek.
Tayyar da benzer şekilde, “ABD’nin densizliği” olarak nitelediği lisans gecikmelerinin projeyi durdurmadığını, prototip–blok–yerli motor zincirinin planlandığı gibi işlediğini savundu. Her iki açıklama da, kamuoyundaki “takvim şaştı mı?” sorusuna karşı “hayır” yanıtını öne çıkarıyor.
2026 sonrası: Bloklama stratejisi ve sertifikasyon mesaisi
Uzmanlara göre beşinci nesil muharip uçak projelerinde bloklama; aviyonik, sensör füzyonu, görev yazılımı ve motor tarafında kademeli kabiliyet artışlarıyla ilerliyor. KAAN’da da ilk blokların ithal motor üzerinden sertifikasyon–uçuş zarfı genişletme–görev sistemleri olgunlaşması hedeflenirken, TF35000 ile birlikte yerli güç yoğunluklu aşamaya geçilmesi bekleniyor.
SSB, son iki yılda motor projelerinde “anlamlı mesafe” alındığını ve kritik test kapılarının açıldığını belirtiyor. Ankara’nın mesajı net: Takvim korunuyor, tek kaynağa bağımlılık yok, yerli motor yolu açık.
Asker Vurulunca Değil, Unutulunca Ölür!
www.sehitlerolmez.com
