Körfez stratejisi: Yüksek maaş, uzun vize, düşük vergi
Trump’ın H-1B için 100 bin dolarlık ücret planı, Silikon Vadisi’ndeki yabancı uzmanlar için belirsizlik yaratırken Körfez ülkeleri yüksek maaş, esnek vizeler ve büyük yapay zekâ projeleriyle yetenek çekmek için avantaj yakalıyor.
Editor2
Trump’ın vize hamlesi küresel yetenek rekabetini kızıştırıyor: Körfez, yapay zekâ uzmanlarını “yüksek maaş + esnek vize” ile çekmeye hazırlanıyor
ŞEHİTLER ÖLMEZ / ANKARA
H-1B’ye 100 bin dolarlık ücret planı dengeyi bozabilir
ABD Başkanı Donald Trump’ın H-1B çalışma vizeleri için 100 bin dolarlık başvuru ücreti getirmeye hazırlandığı yönündeki sinyaller, teknoloji profesyonelleri için küresel rekabeti yeni bir evreye taşıdı. Washington’un bu adımı, Silikon Vadisi’nde çalışan yabancı uzmanların göç planlarını belirsizleştirirken, Körfez ülkeleri—başta Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE)—için “yetenek çekme penceresi” açıyor. Finans ve teknoloji çevreleri, ücret planının hayata geçmesi halinde ABD’nin çekiciliğinin azalabileceği, buna karşılık Orta Doğu’nun yüksek paketler ve hızlı oturum seçenekleriyle öne çıkabileceği görüşünde birleşiyor.
Körfez stratejisi: Yüksek maaş, uzun vize, düşük vergi
Riyad ve Abu Dabi, yapay zekâ ve ileri dijital teknolojilerde kalifiye insan gücünü çekmek için yıllardır altyapı hazırlıyor. Suudi Arabistan’ın “Vizyon 2030” programı ile BAE’nin Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi; yüksek ücret, hisse opsiyonları, vergi avantajı ve aileyi kapsayan uzun süreli ikamet vizeleri (ör. BAE’nin 10 yıllık Golden Visa’sı) gibi teşviklerle destekleniyor. Bölge; NEOM, akıllı şehirler, otonom mobilite, savunma-uzay teknolojileri ve büyük veri projeleriyle, kıdemli yazılım mimarlarından araştırma bilimcilerine kadar geniş bir yelpazedeki uzmanlara “yeşil saha” imkânı sunuyor.
“ABD ve İngiltere kendi ayağına sıkıyor” eleştirisi
Yatırımcı ve fon yöneticileri, ABD ve İngiltere’nin göç politikalarındaki sertleşmenin nitelikli işgücünü uzaklaştırdığını savunuyor. Göç maliyetlerinin artması, vize süreçlerinin uzaması ve oturum güvencesine ilişkin belirsizlikler, profesyonelleri alternatif merkezlere yönlendiriyor. Körfez ülkelerinin esnek işgücü mevzuatı, şirket kurma kolaylığı ve hızlı vize/onay kanalları; uzaktan-hibrit çalışmanın yaygınlaştığı dönemde, “projeye göre taşınma” kararlarını hızlandırabilecek unsurlar olarak öne çıkıyor.
Silikon Vadisi için risk, Orta Doğu için fırsat penceresi
Uzmanlara göre, H-1B ücretinin 100 bin dolar düzeyine çıkması hâlinde, erken aşama girişimler ile orta ölçekli şirketler en çok etkilenecek; maliyet baskısı yabancı yetenek işe alımlarını frenleyebilecek. Büyük teknoloji şirketleri dahi, toplam istihdam maliyetini yeniden hesaplamak zorunda kalabilir. Bu senaryo, Körfez’deki kamu fonları ve teknoloji holdinglerinin cazibesini artırıyor. “Proje bazlı vize” ve “hızlı taşınma” paketleri, araştırma takımlarını olduğu gibi, bütün bir start-up ekibini de çekebilecek ölçekte tasarlanıyor.
BAE ve Suudi Arabistan’ın vize enstrümanları genişledi
BAE’de Golden Visa yanı sıra, seçili meslekler için çok girişli uzun süreli vizeler, serbest çalışanlara uygun izinler ve ölçeklenebilir şirket kurulum süreçleri bulunuyor. Suudi Arabistan ise NEOM ve diğer giga-projelerde görev alacak uzmanlar için hızlandırılmış oturum ve aile birleşimi imkânları sunuyor. Bölgedeki teknoloji serbest bölgeleri; veri barındırma, fikri mülkiyet ve yabancı mülkiyet oranına ilişkin düzenlemelerde “yatırımcı dostu” çerçeveler geliştiriyor.
Yetenek göçünün muhtemel etkileri: Ücretler, projeler, ekosistemler
Kısa vadede, üst düzey yapay zekâ ve yarı iletken uzmanlarının ücretlerinde küresel bir yukarı yönlü baskı bekleniyor. Körfez’deki kamu destekli fonlar, rekabeti “nakit + hisse + uzun vize + aile paketi” kombinasyonuyla kızıştırıyor. Orta vadede ise yapay zekâ araştırma kümelerinin coğrafi dağılımı yeniden şekillenebilir; Ar-Ge laboratuvarları ve veri merkezleri Körfez’de çoğalırken, yüksek maaşlı istihdamın bölgeye kayması, yerel eğitim ekosistemlerinin de (üniversite-sanayi işbirlikleri, doktora programları) hızla gelişmesini tetikleyebilir.
Türkiye’ye yansımalar: Yakın pazar, ortak projeler ve “çift merkezli” çalışma
Türkiye’deki teknoloji şirketleri ve araştırmacılar açısından Körfez’in yükselişi hem rekabet hem işbirliği anlamı taşıyor. İstanbul-Ankara-İzmir hattındaki ekipler için Riyad ve Abu Dabi ile “çift merkezli” çalışma modelleri (ürün-Ar-Ge Türkiye’de, iş geliştirme ve ölçekleme Körfez’de) öne çıkabilir. Kamu-özel fonların ortak yatırım programları, regülasyon uyumu ve veri güvenliği anlaşmaları; Türk girişimlerin Körfez projelerine erişimini kolaylaştırabilir.
Asker Vurulunca Değil, Unutulunca Ölür!
www.sehitlerolmez.com
