Küresel servet raporu: Yüzde 10, varlıkların yüzde 75'ine sahip
Paris'te açıklanan rapora göre, 1990'lardan bu yana derinleşen gelir uçurumu sonucunda dünyanın en zengin yüzde 10'luk kesimi, küresel servetin dörtte üçünü elinde tutuyor.
Editor2
ŞEHİTLER ÖLMEZ / PARİS, FRANSA — 10 ARALIK 2025
Paris School of Economics bünyesindeki Dünya Eşitsizlikleri Laboratuvarı tarafından yayımlanan yeni bir rapor, 1990'lı yıllardan bu yana "süper zenginler" ile dünya nüfusunun geri kalanı arasındaki uçurumun rekor seviyede derinleştiğini ortaya koydu.
Rapora göre, dünya nüfusunun en zengin yüzde 10'luk kesimi, küresel gelirin yarısına ve toplam servetin dörtte üçüne (%75) sahip durumda. Buna karşılık, nüfusun yoksul olan diğer yarısı toplam gelirin sadece yüzde 8'ine, küresel servetin ise yalnızca yüzde 2'sine hükmediyor.
Stadyum dolusu insan dünyanın %6'sına sahip
Raporun en çarpıcı verilerinden biri, en tepedeki "süper zenginler" grubuyla ilgili. Bir futbol stadyumunu dolduracak sayıdaki 56 bin multimilyoner (nüfusun yüzde 0,001'i), dünyadaki tüm varlıkların yüzde 6'sından fazlasını elinde tutuyor. Bu oran 1990'ların ortasında yüzde 4 seviyesindeydi.
Ünlü ekonomist Thomas Piketty'nin de aralarında bulunduğu araştırmacılar, milyarderlerin servetinin 1990'lardan beri yıllık ortalama yüzde 8 arttığını, bunun yoksul kesimin servet artış hızının iki katı olduğunu belirtiyor.
Eşitsizliğin nedeni: Emek gelirleri eriyor
Araştırmacılar, bu tablonun temel nedeninin "siyasi kararlar" ve çalışma gelirlerindeki gerileme olduğuna dikkat çekiyor. Verilere göre, 1980'de yüzde 61 olan çalışma geliri payı 2025'te yüzde 53'e düşerken, sermaye gelirleri yüzde 39'dan yüzde 47'ye yükseldi.
Orta sınıfın da bu süreçte ezildiği görülüyor. 1980'den bu yana en yoksul kesimin geliri yıllık yüzde 1,8, en zenginlerin yüzde 3 artarken; ortadaki yüzde 40'lık kesimin gelir artışı yüzde 1'de kaldı.
Çözüm önerisi: Küresel servet vergisi
Raporun yazarları, eşitsizliğin azaltılması için milyarderlere yönelik düşük oranlı bir "küresel asgari servet vergisi" öneriyor. Bu verginin, küresel Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'nın yüzde 1,11'i kadar gelir yaratabileceği ve sosyal yatırımlarda kullanılabileceği belirtiliyor.
İklim krizinde zenginlerin payı
Gelir adaletsizliği, iklim krizindeki sorumluluk paylarına da yansıyor. Dünyanın en zengin yüzde 10'luk kesimi, özel sermaye kaynaklı küresel karbondioksit emisyonlarının yüzde 77'sinden sorumlu tutulurken, yoksul yarının payı sadece yüzde 3.
Ayrıca toplumsal cinsiyet eşitsizliğine de değinilen raporda, kadınların erkeklerin saatlik ücretinin ortalama yüzde 61'ini kazandığı, ücretsiz ev işleri dahil edildiğinde bu oranın yüzde 32'ye düştüğü vurgulandı.
