Meclis’e Yeni Oylama Uygulaması mı Geliyor?
İktidar partisinin Meclis Genel Kurulu’nda fire vermemek için milletvekillerine mobil uygulama üzerinden oy kullandırmayı planladığı iddia ediliyor. Yeni sistemin yüz tanıma özelliği içereceği belirtiliyor.
Editor
Meclis’e Yeni Oylama Uygulaması mı Geliyor?
ŞEHİTLER ÖLMEZ / TÜRKİYE
Fire Korkusu Ankara’yı Dijital Oylamaya mı Zorluyor?
Ankara kulislerinde konuşulanlara göre, bayram sonrası hızlanması beklenen Anayasa görüşmeleri öncesinde iktidar partisi, milletvekillerinin Genel Kurul’a katılım sorununa teknolojik bir çözüm arıyor. İddiaya göre, Meclis kampüsü içinde mobil uygulama üzerinden oy kullanmayı mümkün kılacak bir sistemin hazırlığı yapılıyor. Bu sistemle vekillerin fiziken Genel Kurul salonunda bulunmalarına gerek kalmadan oy verebilmesi sağlanacak.
Güvenlik gerekçesiyle uygulamanın yalnızca Meclis kampüsü içerisinde çalışacağı ve her milletvekilinin telefonuna özel bir kod gönderileceği belirtiliyor. Danışmanlar ya da başka kişiler adına oy kullanılmaması için ise sistemde yüz tanıma teknolojisinin de entegre edileceği konuşuluyor.
Muhalefet Tepkili: Meclis Sekreterliğe Dönüştü
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmesinin ardından Meclis’in etkisinin azaldığını savunan muhalefet, bu uygulamanın yasama yetkisini daha da zayıflatacağı görüşünde. Milletvekillerinin el kaldırıp indirmesine dahi gerek kalmayacak bir sistemin, Meclis’i sadece bir onay mekanizmasına dönüştüreceği belirtiliyor.
İYİ Parti ve CHP’li milletvekilleri daha önce “Meclis artık Saray’ın onay makamı” benzetmesini yapmıştı. Yeni dijital oylama sistemi hayata geçerse, bu eleştirilerin daha da artacağı tahmin ediliyor.
Toplantı ve Karar Yeter Sayısı Sorunu Kronikleşti
TBMM Genel Kurulu'nda özellikle 28. Yasama Dönemi boyunca sık sık toplantı ve karar yeter sayısı sorunu yaşandı. 2023 ve 2024’te birçok oturum, iktidar milletvekillerinin salonda bulunmaması nedeniyle yapılamadı. Muhalefet partileri bu durumu fırsat bilerek yoklama talebinde bulunuyor, çoğu zaman birleşim ertelenmek zorunda kalıyordu.
Özellikle 2025’in ilk aylarında Siber Güvenlik Yasası ve İklim Yasası gibi önemli tekliflerin görüşüleceği oturumlarda yeter sayı sağlanamadı. Hatta bazı yoklamalarda sahte imza skandalı yaşandığı iddia edildi.
Meclis İç Tüzüğü Değişecek Mi?
Yeni uygulamanın yürürlüğe girebilmesi için öncelikle TBMM İçtüzüğü’nün değiştirilmesi gerekiyor. Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş’un da bu yönde hazırlık yaptığı Ankara kulislerinde konuşuluyor. Kurtulmuş, yeniden Meclis Başkanı seçildikten sonra yaptığı açıklamada “TBMM’nin demokratik standartlarını daha yukarıya çıkarmak için güçlü bir iç tüzük çalışmasını birlikte yapmak mümkün olsun” ifadelerini kullanmıştı.
Bu sözler, dijital oylama sistemine yeşil ışık olarak yorumlanırken, içtüzükte yapılacak değişikliklerin kapsamı henüz net değil.
Uygulama Yasama Kalitesini Artırır mı, Yoksa Düşürür mü?
İktidar cephesi, uygulamanın vekil katılımını artıracağını ve yasama sürecini daha verimli hale getireceğini savunuyor. Ancak uzmanlar, dijital sistemlerin parlamenter denetimi zayıflatabileceği ve milletvekillerini seçmenlerinden daha da koparabileceği uyarısında bulunuyor. Ayrıca anayasa gibi temel metinlerde yapılacak değişikliklerin, teknik kolaylıklarla değil, yüksek meşruiyetle tartışılması gerektiği vurgulanıyor.
Meclis’in, milli iradenin merkezi ve halkın doğrudan temsil edildiği bir yapı olarak varlığını sürdürebilmesi için, bu tür teknolojik değişimlerin şeffaf ve geniş mutabakatla yürütülmesi gerektiği ifade ediliyor.
