Peskov: Ukrayna barış tekliflerinde somut ilerleme bulunmuyor
Kremlin, hava ateşkesi dahil yeni Ukrayna barış teklifleri hakkında somut bilgi bulunmadığını açıkladı; Kuzey Kore askeri iddiasını yorumlamadı.
Editor2
AHMET TAŞ | ŞEHİTLER ÖLMEZ
MOSKOVA / RUSYA — Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik yeni teklifler ve olası hava ateşkesi konusunda Moskova’ya ulaşmış somut bir plan bulunmadığını açıkladı.
Peskov’un açıklaması, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile ABD Başkanı Donald Trump’ın 28 Temmuz’da Washington’da yapması planlanan görüşmenin hemen öncesinde geldi. Ukraynalı ve Amerikalı yetkililerin Rusya’ya sunulabilecek bir hava ateşkesi önerisini değerlendirdiği bildirilmişti.
Kremlin Sözcüsü ayrıca Rusya’nın 30 bin Kuzey Kore askerini savaşa dahil etmeye hazırlandığı yönündeki Ukrayna kaynaklı iddiayı yorumlamadı. Peskov, Rus ticari gemilerinin güvenliğine ilişkin sorular üzerine ise Rus donanmasının koruyucu ek önlemler alabileceğini söyledi.
Hava ateşkesi iddiasına temkinli yanıt
Peskov, Ukrayna ile ABD arasında hava saldırılarının karşılıklı olarak durdurulmasını öngören bir teklif üzerinde çalışıldığı yönündeki haberlerin henüz doğrulanmış bir diplomatik girişime dönüşmediğini belirtti.
Reuters’a göre Ukraynalı bir kaynak, ABD ve Ukrayna yetkililerinin yeni barış girişimleri kapsamında Rusya’ya sunulabilecek bir hava ateşkesini görüştüğünü aktardı. Böyle bir düzenlemenin füzeler, uzun menzilli insansız hava araçları ve savaş uçaklarıyla gerçekleştirilen saldırıları hangi ölçüde kapsayacağı ise açıklanmadı.
Peskov, birkaç gün önce medyaya yansıyan bilgilerin ayrıntı içermediğini söyleyerek Kremlin’in resmî bir metin görmeden değerlendirme yapmak istemediği mesajını verdi.
“Yeni teklifler veya öneriler konusunda somut ayrıntılar bulunmuyor.”
Kremlin’in açıklaması, Moskova’nın hava ateşkesi önerisini resmen kabul veya reddettiği anlamına gelmiyor. Rus yönetimi, henüz kendisine sunulmuş ayrıntılı ve doğrulanmış bir teklif bulunmadığını savunuyor.
Washington görüşmesinde barış önerileri ele alınabilir
Trump ile Zelenskiy’nin 28 Temmuz’da Washington’da gerçekleştireceği görüşmede, savaşın durdurulmasına yönelik yeni seçeneklerin ele alınması bekleniyor.
Ukrayna ile ABD arasındaki temaslarda yalnızca hava ateşkesi değil, daha kapsamlı bir müzakere sürecinin nasıl başlatılabileceği de tartışılıyor. Ancak ateşkesin süresi, denetlenme yöntemi ve ihlal hâlinde uygulanacak adımlar konusunda kamuoyuna açıklanmış bir mutabakat bulunmuyor.
Rusya daha önce Washington’ın yeni önerilerini beklemeye hazır olduğunu açıklamış, buna karşılık askerî operasyonlarını sürdürmeye devam edeceğini bildirmişti. Kremlin, diplomasiye açık olduğunu söylerken kendi savaş hedeflerinden vazgeçtiğine ilişkin bir işaret vermedi.
Bu nedenle Washington görüşmesinden çıkabilecek olası bir önerinin yalnızca ateşkes çağrısı içermesi değil, tarafların güvenlik talepleri, kontrol mekanizmaları ve daha sonraki siyasi görüşmeler için bir takvim sunması da önem taşıyor.
Kuzey Kore’den 30 bin asker iddiası doğrulanmadı
Zelenskiy, Rusya’nın savaşa katılmak üzere 30 bin Kuzey Kore askerini daha ülkeye getirmeyi planladığını ileri sürdü. Ukrayna Devlet Başkanı, askerlerin kabulü için Rusya’nın Voronej bölgesinde haziran ayından bu yana hazırlık yapıldığını söyledi.
Zelenskiy ayrıca Kuzey Kore’nin Rusya’ya yeni balistik füze fırlatma sistemleri sağlamaya hazırlandığını savundu. Ukrayna yönetimine göre Moskova-Pyongyang askerî iş birliği, Kuzey Kore’ye savaş tecrübesi ve silah sistemlerini geliştirme imkânı sağlıyor.
Reuters, Kuzey Kore’nin 2024 yılında karşılıklı savunma anlaşması kapsamında Rusya’nın Kursk bölgesine tahminen 14 bin asker gönderdiğini aktardı. Ancak yeni 30 bin kişilik sevkiyat iddiası bağımsız kaynaklarca doğrulanmış değil.
Peskov, Zelenskiy’nin iddiasını değerlendirmeyi reddederek Rusya’nın planları hakkında konuşmanın Ukrayna liderinin görevi olmadığını söyledi. Kremlin’in yorum yapmaması, iddiayı doğrulamıyor veya kesin biçimde çürütmüyor.
Rus donanması ticari gemileri koruyabilir
Peskov’a, Rus ticari gemilerinin yabancı devletler tarafından durdurulması veya bunlara el konulması girişimlerine karşı silahlandırılıp silahlandırılmayacağı da soruldu.
Kremlin Sözcüsü, Putin’in Rus ticari gemilerine yönelik el koyma girişimlerine karşı donanmaya dikkatli fakat kararlı hareket etme talimatı verdiğini hatırlattı. Putin, bu tür durumlarda uluslararası deniz hukuku içinde hareket edilmesini ancak “korsanlık” olarak nitelendirdiği girişimlere gerekli karşılığın verilmesini istemişti.
Peskov, ticari gemilere ek silah ve askerî teçhizat yerleştirilemeyeceğini savunurken Rus donanmasının gemilerin korunmasına yönelik başka önlemler alabileceğini söyledi. Bu önlemlerin askerî refakat, deniz ve hava gözetiminin artırılması veya tehdit durumunda donanma unsurlarının bölgeye sevk edilmesi gibi seçenekleri kapsayıp kapsamayacağı açıklanmadı.
Rus yetkililer daha önce de ticari filonun donanma gemileri tarafından korunması ve gemilere yönelik tehditlerin gerçek zamanlı olarak izlenmesi gibi uygulamaların değerlendirildiğini bildirmişti.
Ticari gemilerin silahlandırılması hukuken mutlak biçimde yasak değil
Peskov’un “uluslararası deniz hukukuna göre ticari gemilerin silahlandırılamayacağı” yönündeki açıklaması, uluslararası düzenlemelerin tamamını yansıtan kesin ve genel bir hukuk kuralı olarak değerlendirilmemeli.
Uluslararası Denizcilik Örgütü, ticari gemilerde ateşli silah ve silahlı güvenlik personeli bulundurulmasını karmaşık bir hukuki konu olarak tanımlıyor. IMO’ya göre ülkelerin uygulamaları farklılık gösteriyor ve bazı bayrak devletleri belirli koşullarda özel silahlı güvenlik personeline izin veriyor.
IMO, silahlı personelin kullanımını genel olarak onaylamıyor veya yasaklamıyor; kararı geminin bağlı olduğu bayrak devletinin hukukuna bırakıyor. Özellikle korsanlık tehdidinin yüksek olduğu bölgelerde ticari gemilerde silahlı güvenlik ekiplerinin kullanıldığı biliniyor.
Silahlı güvenlik personeli taşımak ile ticari bir gemiyi doğrudan askerî silah sistemleriyle donatmak da aynı hukuki durum değil. San Remo Deniz Savaşları Hukuku El Kitabı’na göre tarafsız bir ticari geminin yalnızca silahlı olması, tek başına ona saldırılması için yeterli gerekçe oluşturmuyor.
Dolayısıyla Peskov’un sözleri, uluslararası hukukta tartışmasız ve istisnasız bir yasaktan çok Kremlin’in mevcut güvenlik ve hukuk yaklaşımı olarak aktarılmalı.
Diplomatik süreçte yeni aşama henüz başlamadı
Peskov’un açıklamaları, Washington’daki Trump-Zelenskiy görüşmesi öncesinde kamuoyuna yansıyan barış beklentilerinin henüz resmî ve ayrıntılı bir sürece dönüşmediğini gösteriyor.
Hava ateşkesi, daha kapsamlı bir barış anlaşmasından önce uygulanabilecek sınırlı bir güven artırıcı adım olabilir. Ancak hangi silahların kapsama alınacağı, saldırıların nasıl izleneceği, ihlallerin kimin tarafından tespit edileceği ve tarafların hangi karşılıkları verebileceği gibi soruların yanıtlanması gerekiyor.
Rusya’nın Kuzey Kore ile askerî iş birliğinin genişlediği yönündeki iddialar ve ticari gemilerin güvenliğine ilişkin tartışmalar ise savaşın yalnızca kara cephesinde değil, hava ve deniz alanlarında da yeni riskler ürettiğini ortaya koyuyor.
Kremlin yeni tekliflere ilişkin somut bilgi bulunmadığını savunurken diplomatik sürecin sonraki aşaması, Trump ile Zelenskiy’nin Washington görüşmesinin ardından yapılacak açıklamalar ve tekliflerin Moskova’ya resmen iletilip iletilmeyeceğiyle şekillenecek.
SehitlerOlmez.com
