Putin İstanbul’da Ne Hedefliyor? Barış Mı, Oyun Mu?
Putin’in Ukrayna ile müzakereler için İstanbul’u önermesi dünya gündemine oturdu. Uzmanlara göre bu adım, 2022'deki sonuçsuz görüşmelere bilinçli bir gönderme ve Trump’a yönelik diplomatik bir hamle.
Editor
Putin İstanbul’da Ne Hedefliyor? Barış Mı, Oyun Mu?
ŞEHİTLER ÖLMEZ / TÜRKİYE
İstanbul yeniden diplomasi sahnesinde
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ukrayna ile doğrudan müzakerelerin yeniden başlatılması için İstanbul’u önermesi, uluslararası gündemde büyük yankı uyandırdı. Gözler 15 Mayıs Perşembe gününe çevrilmişken, Ukraynalı ve Avrupalı liderler bu öneriyi ihtiyatla karşıladı. Ancak uzmanlara göre Putin’in İstanbul tercihi tesadüf değil; 2022 yılında Dolmabahçe’de yapılan ama sonuçsuz kalan görüşmelere bilinçli bir gönderme.
Zelenskiy hazır, Putin belirsiz
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Putin'in teklifine sıcak yaklaştı ve İstanbul’da hazır bulunacağını açıkladı. Ancak Putin’in şahsen katılıp katılmayacağı belirsizliğini koruyor. Ukrayna lideri, Rus liderin görüşmeye gelmemesi halinde bunun “barışa niyeti olmadığının” açık kanıtı olacağını söyledi. Kiev, Putin dışındaki herhangi bir Rus yetkiliyle masaya oturmayacağını da vurguladı.
2022’ye gönderme, kuralları Rusya koyuyor mesajı
Kiev merkezli Penta düşünce kuruluşunun direktörü Volodimir Fesenko’ya göre, Putin bu teklifle diplomatik üstünlük sağlamaya çalışıyor. İstanbul’un seçilmesi, Moskova’nın geçmişte Ukrayna’dan şartlı bir teslimiyet beklediği 2022 müzakerelerine bir atıf niteliğinde. Fesenko’ya göre Putin, oyunun kendi kurallarına göre oynanması gerektiğini hatırlatıyor.
Trump etkisi: Putin sahneyi büyütmek istiyor
Ukraynalı uzmanlara göre bu teklifin asıl hedefi, ABD Başkanı Donald Trump olabilir. Trump, olası bir Putin-Zelenskiy zirvesi için İstanbul’a gelme ihtimalini gündeme taşıdı. Bu, Putin için büyük bir fırsat. Fesenko, “Putin, Trump’ın ilgisini çekerek ABD iç siyasetinde manevra alanı arıyor” görüşünü dile getiriyor. Trump’ın önceliği, seçim süreci öncesi bir dış politika başarısı elde etmek.
Ukrayna stratejik davranmak zorunda
“United Ukraine” kuruluşundan dış politika uzmanı Dimitro Levus’a göre, Kiev bu diplomatik manevrayı lehine çevirmeli. Uluslararası toplum nezdinde barış isteyen taraf olarak öne çıkmak isteyen Ukrayna, müzakere teklifini reddedemez. Ancak bu süreçte müzakerelerin formatının genişletilmesi gerektiğini savunan Levus, Avrupa güvenliği açısından İstanbul görüşmelerinin doğru yönetilmesinin kritik olduğunu belirtiyor.
ABD’nin tutumu belirleyici olacak
Ukrainian Prism’den Oleksandr Krayev ise Batı desteğinin önemine dikkat çekiyor. ABD ve Avrupa, Kiev’e açık bir gelecek vizyonu ve güçlü destek sunmazsa, Ukrayna'nın sadece görüntü vermek adına masaya oturmak zorunda kalabileceğini söylüyor. Ancak bu, Rusya'nın taleplerini yeniden gündeme getirmesi anlamına geliyor. Öte yandan müzakereler başarısız olursa, bu sefer suçlanacak tarafın Moskova olacağı görüşü hakim.
İstanbul diplomasisi neyi değiştirebilir?
Putin’in İstanbul teklifinin perde arkasında farklı hesaplar olduğu açık. Bu görüşme, hem küresel liderlik mücadelesinin bir yansıması hem de Ukrayna savaşında yeni bir döneme kapı aralayabilecek bir eşik olabilir. Ancak İstanbul’daki masaya kimlerin oturacağı, hangi şartların konuşulacağı ve diplomatik denge oyununda kimin kazançlı çıkacağı hala belirsizliğini koruyor.
