Trump, Şi’nin ekibi için: Hiç bu kadar korkmuş insan görmedim
ABD Başkanı Donald Trump, Cumhuriyetçi senatörlerle yaptığı toplantıda Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’le görüşmesini anlatarak, Şi’nin yanında yer alan üst düzey yetkililerin “son derece disiplinli ve ürkek” göründüğünü söyledi, “Hayatımda bu kadar korkmuş insanı bir arada görmedim” ifadelerini kullandı.
Editor2
ŞEHİTLER ÖLMEZ / WASHINGTON, ABD — 06 KASIM 2025
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da Cumhuriyetçi senatörlerle yaptığı toplantıda Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’le geçen ayki görüşmesini aktararak, Şi’nin yanında yer alan altı üst düzey Çinli yetkilinin “tam anlamıyla hazır ol vaziyetinde” durduğunu ve “hiç bu kadar korkmuş insanı bir arada görmediğini” söyledi.
Trump’ın aktardıkları, hem Pekin’in üst düzey protokol disiplinine hem de Washington–Pekin hattındaki hassas gündeme dair yeni bir perde açtı. Trump, Çin heyetinin tavrını övgüyle anlattıktan sonra kendi ekibine dönerek esprili bir dille “Benim kabinem de böyle olsun” mesajı verdi.
Trump’ın aktardığı sahne
Toplantıya katılan senatörlere göre Trump, Şi Cinping’in iki yanında altı üst düzey yetkilinin bulunduğunu, hepsinin “eller arkada, çene yukarıda, kıpırtısız” beklediğini söyledi. Trump, “Birine ‘Bana cevap verecek misiniz?’ dedim. Hiç yanıt vermedi. Hayatımda bu kadar korkmuş insanı bir arada görmedim. Başkan Xi de tepki vermedi” ifadelerini aktardı. Bu sözler salonda gülüşmelere yol açtı.
ABD Başkanı, benzer bir disiplinin kendi ekibinde de olmasını istediğini esprili biçimde dile getirdi ve yanında oturan Başkan Yardımcısı JD Vance’e dönerek, “Neden sen de öyle davranmıyorsun JD? En azından birkaç günlüğüne böyle kal, olur mu?” diye sordu. Vance’in dik oturması salonda yeni bir kahkaha yarattı.
“Kabine övgüsü” tartışmalarıyla benzerlik
Trump’ın açıklamaları, önceki döneminde kamuoyuna açık biçimde düzenlediği ve kabine üyelerinin başkana övgüler sıraladığı toplantıları hatırlattı. O dönem eski Beyaz Saray Sözcüsü Jen Psaki, bu toplantıları “dalkavukluk gösterisi” olarak nitelendirmiş, bazı yorumcular da “Trump’ı en çok övenin kazandığı bir yarış” benzetmesi yapmıştı. Trump’ın şimdi Çinli yetkililerin disiplinini örnek göstermesi, iç kamuoyunda yeniden “Beyaz Saray’da protokol mü, övgü mü?” tartışmasını gündeme getirdi.
Busan’daki ilk yüz yüze temas
Trump ile Şi Cinping, Kasım ayında Güney Kore’nin Busan kentinde yapılan 32. APEC Ekonomi Liderler Zirvesi öncesinde bir araya gelmişti. Bu görüşme, Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşünün ardından Çin lideriyle yaptığı ilk yüz yüze temas oldu. Trump, Şi’yi “çok sert bir müzakereci” olarak tanımlayarak, masada ağırlıklı olarak ticaret ve teknoloji başlıklarının bulunduğunu anlattı.
Washington ile Pekin arasındaki dosyalarda ise tablo hâlâ karmaşık: ABD tarafı Tayvan, Güney Çin Denizi, yapay zekâ ve kritik teknolojilerde ihracat kontrolleri gibi alanlarda sert tutumunu sürdürürken, Pekin yönetimi de karşı tarafa “ilişkileri istikrara kavuşturma” çağrısı yapıyor. Busan’da gerçekleşen görüşme, bu nedenle daha çok “iletişim kanallarını açık tutma” çabası olarak yorumlandı.
Arka planda sertleşen Çin politikası
Trump yönetimi, göreve dönüşünden bu yana Çin’e karşı önceki dönemine benzer şekilde ticaret, teknoloji ve güvenlik alanlarında sert çizgi izliyor. Beyaz Saray, Çinli şirketlere yönelik ihracat kısıtlamalarını ve ABD’li firmaların bazı ortaklıklara girişini denetleyen mekanizmaları genişletme sinyali veriyor. Trump’ın senatörlere aktardığı anekdot da bu sertleşen çerçeve içinde, “Pekin karşısında güçlü ve özgüvenli duruş” vurgusunun mizahi bir versiyonu olarak değerlendirildi.
