Trump'ın İran tepkisi: ABD ve İsrail savaşta aynı çizgide mi?
İsrail ve İran arasındaki karşılıklı enerji tesisi saldırılarının ardından ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamaları, Washington ile Tel Aviv arasındaki uyumu sorgulattı.
Editor2
Ahmet Taş | Şehitler Ölmez
WASHINGTON, ABD — İsrail'in İran'a ait devasa Güney Pars doğal gaz sahasını vurması ve Tahran'ın Katar'daki bir enerji tesisine saldırarak misilleme yapmasının ardından, ABD Başkanı Donald Trump'ın "saldırıdan haberimiz yoktu" çıkışı, ABD-İsrail koordinasyonu hakkında ciddi soru işaretleri yarattı.
Enerji fiyatlarında ani bir artışa yol açan karşılıklı saldırıların ardından Trump'ın sosyal medyadan verdiği sert tepkiler ve İsrail'in eylemlerine yönelik kullandığı dil, iki müttefikin İran savaşında strateji ve hedefler konusunda gerçekten aynı çizgide olup olmadığı tartışmalarını beraberinde getirdi.
Çelişkili "haberimiz yoktu" iddiaları
BBC Türkçe'nin aktardığına göre, ABD Başkanı Trump, ülkesinin İsrail'in doğal gaz sahasına yönelik saldırısı hakkında önceden hiçbir bilgiye sahip olmadığını iddia etti. Ancak bu açıklama, saldırının ardından İsrail medyasında yer alan haberlerle açıkça çelişiyor.
Merkez sol eğilimli Yedioth Ahronoth gazetesi, saldırının "önceden ABD ile koordine edildiğini ve Başbakan Netanyahu ile ABD Başkanı Trump tarafından kararlaştırıldığını" öne sürerken, sağcı Israel Hayom gazetesi Trump'ın hafta sonu Körfez ülkelerinin liderleriyle beklenen saldırıyı görüştüğünü yazdı. Ayrıca Trump'ın, İsrail'in saldırısını tanımlamak için müttefik operasyonlarında nadir görülen "öfkeyle" ve "şiddetle" ifadelerini kullanması, Netanyahu yönetimine yönelik bir rahatsızlık belirtisi olarak yorumlandı.
Hedef ayrışması: Rejim değişikliği mi, kapasite zayıflatmak mı?
Londra'daki İsrail Büyükelçiliği Sözcüsü Alex Gandler, iki ülkenin nükleer programlar ve Devrim Muhafızları gibi konularda "tam bir uyum içinde" olduğunu vurgulasa da sahadaki eylemler farklı önceliklere işaret ediyor.
İsrail, Güney Pars saldırısını İran rejiminin otoritesini sarsmaya ve halkı ayaklanmaya teşvik etmeye yönelik bir çaba olarak görürken, Başbakan Netanyahu İslamcı rejimi devirme arzusunu gizlemiyor. Buna karşılık ABD, askeri çabalarının büyük kısmını rejim değişikliğinden ziyade İran'ın füze, insansız hava aracı ve donanma kapasitesini zayıflatmaya yoğunlaştırıyor.
Katar detayı ve "havaya uçurma" tehdidi
Trump'ın Truth Social platformundaki açıklamalarında Katar'ın pozisyonu da dikkat çekti. Trump, Katar'ın saldırılara karışmadığını ve İran'ın bunu "bilmeden" misilleme yaptığını savunarak, Tahran'ı Katar'ı yanlışlıkla hedef almış olabileceği konusunda uyardı.
Paylaşımın devamında tipik Trump tarzı şiddet tehditleri de yer aldı. ABD Başkanı, İran'ın Katar'daki tesislere yeniden saldırması halinde şu sert uyarıda bulundu:
"ABD, İsrail'in yardımı veya onayı olsun ya da olmasın, İran'ın daha önce hiç görmediği veya tanık olmadığı bir güç ve şiddetle Güney Pars Doğalgaz Sahası'nın tamamını havaya uçuracaktır."
Trump'ın "İsrail'in onayı olsun ya da olmasın" ifadesi, Netanyahu yönetimine gelecekte daha sıkı istişare yapması yönünde bir uyarı olarak değerlendiriliyor. Petrol ve doğal gaz fiyatlarının yeniden yükselmesiyle sabırsızlanan Trump yönetimi için savaşın giderek daha karmaşık ve öngörülemez bir hal aldığı belirtiliyor.
