Trump'tan NATO resti: Ayrılmayı ciddi şekilde düşünüyoruz
ABD Başkanı Donald Trump, müttefiklerin askeri üs kısıtlamalarına sert tepki göstererek NATO'yu kâğıttan kaplan olarak niteledi ve ittifaktan çekilmeyi değerlendirdiklerini açıkladı.
Editor2
Ahmet Taş | Şehitler Ölmez
WASHINGTON, ABD — ABD Başkanı Donald Trump, bazı Avrupa ülkelerinin ABD ordusuna yönelik askeri üs ve hava sahası kısıtlamalarına sert tepki göstererek ülkesini NATO'dan çekmeyi ciddi şekilde değerlendirdiğini açıkladı.
Trump'ın Batı ittifakını "kâğıttan kaplan" olarak nitelendirmesi ve üst düzey ABD yetkililerinin ilişkileri gözden geçirme uyarıları, Ortadoğu'daki çatışmalar sürerken NATO içindeki derin çatlakları gün yüzüne çıkardı. İngiltere'de yayımlanan The Telegraph gazetesine konuşan Trump, müttefiklerin Hürmüz Boğazı'nın güvenliği gibi kritik konularda yeterli desteği vermemesini eleştirdi.
"Kâğıttan kaplan olduklarını hep biliyordum"
Başkan Trump, NATO ile olan ilişkilerin yeniden değerlendirilmesinin ötesine geçildiğini belirterek, ittifakın mevcut yapısından duyduğu rahatsızlığı açıkça dile getirdi. Orta Doğu'daki gerilim tırmanırken Hürmüz Boğazı'nın deniz trafiğine yeniden açılması için oluşturulan görev gücüne müttefiklerin beklenen katılımı göstermemesine tepki gösteren Trump, şu ifadeleri kullandı:
"NATO’dan hiçbir zaman etkilenmedim. Onların bir kâğıttan kaplan olduğunu hep biliyordum, bu arada Vladimir Putin de bunu biliyor. Orada olmamaları bir yana, buna inanmak bile zordu. Bunun otomatik olması gerektiğini düşünüyorum."
ABD üslerine yönelik Avrupa kısıtlamaları
Krizin temelinde, bazı NATO üyesi Avrupa ülkelerinin, ABD ordusunun kendi topraklarındaki üsleri Ortadoğu operasyonları için kullanmasına getirdiği son kısıtlamalar yatıyor. Hafta başında İspanya, İran'a yönelik görevlerde kullanılan ABD uçaklarına hava sahasını kapatırken, İtalya'nın da muharebe görevi için bölgeye giden bir Amerikan uçağının inişine izin vermediği ortaya çıkmıştı.
Gelişmeler üzerine Fox News kanalına konuşan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington'ın müttefiklerinden İran'a yönelik saldırılara doğrudan katılmalarını beklemediğini ancak lojistik engellerin kabul edilemez olduğunu vurguladı. Rubio, ittifakın ABD için değerinin, Avrupa'daki askeri üsler aracılığıyla küresel güç projeksiyonu yapabilmesine dayandığını belirterek, "İhtiyaç duyduğumuzda üslerini kullanmamıza 'Hayır' diyorlarsa, o zaman neden NATO’dayız? Eğer NATO artık bu üsleri kullanmamıza engel oluyorsa, o zaman bu tek taraflı bir ilişkiye dönüşür" değerlendirmesinde bulundu.
İngiltere'den NATO'ya tam destek ve Hürmüz planı
Washington'dan gelen bu sert çıkışlara karşılık İngiltere, ittifakın arkasında durduğunu açıkladı. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, NATO'yu "dünyanın gördüğü en etkili askeri ittifak" olarak nitelendirerek, ittifakın onlarca yıldır güvenliği sağladığını ve İngiltere'nin NATO'ya tamamen bağlı olduğunu ifade etti.
Starmer ayrıca, küresel enerji ve ticaret yolları için kritik öneme sahip olan ve şubat ayı sonunda fiilen kapanan Hürmüz Boğazı'nın durumunu görüşmek üzere geniş çaplı bir zirveye ev sahipliği yapacaklarını duyurdu. Dışişleri Bakanı Yvette Cooper başkanlığında düzenlenecek ve aralarında Fransa, Almanya, İtalya ile Japonya'nın da bulunduğu yaklaşık 35 ülkenin katılacağı toplantıda, bölgedeki seyrüsefer serbestisinin yeniden sağlanması ve kritik emtia akışının başlatılması için diplomatik seçenekler masaya yatırılacak. Normal şartlarda dünya petrolü ve sıvılaştırılmış doğalgazının yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçiyor.
