Türk askeri Ukrayna’ya mı gidiyor?
Fransa Cumhurbaşkanı Macron’un açıklamalarıyla yeniden gündeme gelen Ukrayna’ya asker gönderme tartışmaları Türkiye’nin rolünü de öne çıkardı. Ankara’nın olası katkısı, Rusya’nın tutumu ve NATO’nun sınırlı desteği süreci belirleyecek.
Editor2
Türk askeri Ukrayna’ya mı gidiyor?
YEREL GÜNDEM / ANKARA
Beyaz Saray’daki zirvede güvenlik garantileri tartışıldı
Ukrayna’da Şubat 2022’den bu yana süren savaşın sona erdirilmesi için diplomatik çabalar hızlanıyor. ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya lideri Vladimir Putin’in Alaska’da yaptığı kritik görüşmenin ardından, Washington’da Avrupalı liderlerin katılımıyla düzenlenen Ukrayna zirvesinde Kiev’e verilecek güvenlik garantileri masaya yatırıldı. Zirve sonrası en dikkat çekici açıklama Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’dan geldi. Macron, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu bazı ülkelerin askerlerinin Ukrayna’ya gönderilebileceğini belirtti.
Macron: Türk askerleri de Ukrayna’ya gidebilir
Macron, Beyaz Saray’daki toplantı sonrası yaptığı açıklamada Fransa, İngiltere ve Almanya’nın yanı sıra Türkiye’nin de güvenlik garantileri kapsamında sahada rol üstlenebileceğini söyledi. Bu kuvvetlerin doğrudan cephe hattında görev yapmayacağını vurgulayan Macron, olası bir Rusya saldırısında bu birliklerin caydırıcı güç olacağını dile getirdi.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz de sürecin “tüm Avrupa’nın ortak sorumluluğu” olduğunu vurgularken, İngiltere Başbakanı Keir Starmer ise gönüllü ülkelerden oluşan Koalisyon’un Ukrayna için askeri planlarını hazır tuttuğunu açıkladı.
Türkiye kapıyı açık bırakıyor
Mart ayında Milli Savunma Bakanlığı, Ukrayna’ya asker gönderme seçeneği konusunda “bölgesel istikrar ve barış için gerekli görülürse değerlendirilecektir” ifadesiyle kapıyı kapatmamıştı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da aynı dönemde Avrupa güvenlik mimarisinin Türkiye ile birlikte planlanmasının “müşterek menfaat” olacağını belirtmişti.
Son dönemde Türkiye, bu sürece dahil olabilecek aktörler arasında öne çıkıyor. Paris ve Londra’da yapılan toplantılara Türk Genelkurmay Başkanı ve Dışişleri Bakanı seviyesinde katılım sağlanırken, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da Koalisyon toplantılarında yer aldı.
Moskova’dan sert tepki
Rusya, Avrupalı ya da NATO üyesi ülkelerin Ukrayna topraklarında asker bulundurmasına kesin bir dille karşı çıkıyor. Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, “İster ulusal bayraklarla ister başka bir şemsiye altında olsun, Avrupa ülkelerini Ukrayna’da kabul etmeyeceğiz” açıklamasını yapmıştı. BM Daimi Temsilcisi Vasily Nebenzya da bir BM kararı olmaksızın konuşlandırılacak askerlerin “meşru hedef” olacağını söylemişti.
Uzmanlara göre, Moskova ikna edilmeden hayata geçirilecek bir misyon hem askeri açıdan riskli hem de diplomatik açıdan sürdürülemez görünüyor.
NATO’nun 5’inci maddesi Türk askerini korur mu?
Savunma analistlerine göre, Ukrayna’ya gönderilecek Türk askerleri NATO’nun 5’inci maddesi kapsamına girmiyor. NATO Antlaşması’na göre kolektif savunma yalnızca üye ülkelerin topraklarında geçerli. Bu nedenle Ukrayna’da görev yapacak birlikler olası saldırılarda NATO kalkanından yararlanamayacak.
Bu durum, olası bir misyon için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararının önemini artırıyor. Ancak Rusya’nın veto hakkı, bu seçeneği şimdilik zora sokuyor.
Türkiye’nin olası rolü
Türkiye, Karadeniz’deki stratejik konumu ve hem Moskova hem Kiev ile yürüttüğü diplomatik ilişkiler sayesinde, Ukrayna’daki olası bir barış gücüne askeri ve lojistik katkı sağlayabilecek nadir ülkelerden biri. Ankara’nın böylesi bir misyonda yer alıp almayacağı, büyük ölçüde Rusya’nın ikna edilip edilemeyeceğine ve uluslararası garantilerin netleşmesine bağlı.
Kaç asker gerekecek?
Ukrayna lideri Volodimir Zelenskiy, ateşkesi güvence altına almak için 100 binden fazla Avrupa askerine ihtiyaç olduğunu belirtmişti. Fransa ve İngiltere ise daha sınırlı, 30 bin civarında bir gücün cephe hattı gerisinde konuşlandırılmasını öneriyor. Stratejik araştırma merkezleri ise Ukrayna’nın geniş cephe hattı nedeniyle “145 bin askerden azının” barışı korumada yetersiz kalabileceğini vurguluyor.
Türkiye’nin olası katkısı, sembolik bir askeri varlıktan lojistik destek ve Karadeniz güvenliği alanına kadar farklı şekillerde gündeme gelebilir. Ancak sahaya asker gönderme seçeneği, hem iç kamuoyunda hem de Moskova ile ilişkilerde hassas dengeleri beraberinde getirecek.
Etiketler:
#Türkiye #Ukrayna #NATO #Rusya #Macron #Trump #Güvenlik #BarışGücü
