Ukrayna savaşında dördüncü yıl: Bağımsızlığımızı koruduk
İşgalin 4. yılında konuşan Zelenskiy, "Bağımsızlığımızı savunduk, Putin amaçlarına ulaşamadı" dedi. Savaşın bilançosu ise 1,8 milyon askeri kayıpla ağırlaşıyor.
Editor2
Ahmet Taş | Şehitler Ölmez
ANKARA, TÜRKİYE — Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya'nın geniş çaplı işgal girişiminin dördüncü yıl dönümünde yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında, ülkesinin bağımsızlığını başarıyla savunduğunu ve Vladimir Putin'in stratejik hedeflerine ulaşamadığını dünyaya ilan etti.
Yirmi dört Şubat iki bin yirmi iki tarihini "hayatımızın en uzun günü" olarak nitelendiren Zelenskiy, Ukrayna halkının o gün korkuya teslim olmak yerine büyük bir cesaretle ülkelerini savunmak için ayağa kalktığını vurguladı. Savaşın ilk anlarında uluslararası kamuoyunun beklentilerinin aksine, Ukrayna halkının "beyaz bayrak çekmek yerine mavi-sarı bayrağı savunmayı" seçtiğini ifade eden lider, dördüncü yıla girerken devletin bekasının korunduğunun altını çizdi.
Ağır bedel: Milyonları aşan askeri kayıp ve yıkım
İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Avrupa kıtasının gördüğü en kanlı ve en yıkıcı çatışma olarak kabul edilen savaşın insani maliyeti, bağımsız kuruluşların raporlarıyla dehşet verici boyutlara ulaştı. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) tarafından paylaşılan verilere göre, savaşın her iki tarafında ölen, yaralanan veya kaybolan asker sayısı toplamda bir virgül sekiz milyon kişiye ulaşmış olabilir. Kurumun tahminlerine göre, Rusya tarafı yaklaşık bir virgül iki milyon kayıp verirken, Ukrayna ordusunda ise beş yüz bin ile altı yüz bin arasında askerin bu süreçten etkilendiği öngörülüyor.
Tarafların askeri kayıplarına ilişkin resmi ve düzenli veri paylaşmaktan kaçınması, sahadaki gerçek bilançonun bağımsız kaynaklarca doğrulanmasını zorlaştırsa da CSIS verileri çatışmanın şiddetini ortaya koyuyor. Birleşmiş Milletler (BM) verileri ise meselenin sivil boyutundaki trajediyi gözler önüne seriyor. İki bin yirmi iki yılından bu yana on beş binden fazla sivilin hayatını kaybettiği BM tarafından doğrulanmış olsa da yetkililer, gerçek rakamların bu verilerin çok daha üzerinde olabileceği konusunda uyarıyor.
Müttefiklerin Kiev ziyareti ve sarsılmaz destek mesajları
Savaşın dördüncü yıl dönümü vesilesiyle Ukrayna’nın başkenti Kiev, önemli uluslararası ziyaretlere ev sahipliği yaptı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, Ukrayna halkıyla dayanışma göstermek amacıyla kente geldi. Ziyaret sırasında konuşan Von der Leyen, Avrupa Birliği’nin Ukrayna’nın arkasında "mali, askeri ve siyasi olarak sarsılmaz bir şekilde" durmaya devam edeceğini bir kez daha teyit etti.
Bu ziyaretler, özellikle cephe hattındaki mühimmat sıkıntıları ve Rusya’nın artan saldırıları karşısında Kiev yönetimine moral desteği sağlamayı amaçlıyor. Ancak müttefiklerin bu güçlü destek mesajlarına rağmen, sahadaki lojistik ihtiyaçların karşılanması ve uzun vadeli yardım paketlerinin sürdürülebilirliği konusunda Batı başkentlerinde tartışmaların devam ettiği de biliniyor.
Barış görüşmelerinde çıkmaz ve enerji krizi
Diplomatik alanda ise barış umutları henüz somut bir karşılık bulmuş değil. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump’ın yeniden göreve gelmesiyle birlikte gündeme gelen yeni müzakere girişimleri, taraflar arasındaki keskin görüş ayrılıkları nedeniyle şu ana kadar çatışmaları durdurmaya yetmedi. Kremlin yönetimi; Donetsk ve Luhansk bölgelerinin tamamının kontrolünün Rusya’ya bırakılmasını ve Batı’nın Kiev’e verdiği askeri desteğin tamamen sonlandırılmasını masadaki ön şartları olarak koruyor.
Ukrayna tarafı ise bu şartların anayasal düzene aykırı olduğunu, toprak bütünlüğünden taviz vermeyeceklerini ve bu tür bir anlaşmanın ülkeyi gelecekteki yeni Rus saldırılarına karşı tamamen savunmasız bırakacağını savunarak müzakere tekliflerini reddediyor. Şu an itibarıyla Rusya, Ukrayna topraklarının yaklaşık yüzde yirmisini kontrol altında tutarken, özellikle Donbas bölgesinde yavaş ama istikrarlı bir ilerleyiş sürdürüyor.
Kış şartlarının ağırlığını hissettirmesiyle birlikte Ukrayna, ciddi bir enerji kriziyle de mücadele ediyor. Rusya’nın enerji altyapısına yönelik düzenli bombardımanları, geniş halk kitlelerini elektriksiz ve susuz bırakırken, sanayi üretimini de durma noktasına getiriyor. Zelenskiy, Putin’in bu saldırılarla sadece toprak elde etmeyi değil, küresel düzende kendi yaşam biçimini dayatmayı amaçladığını ve aslında "Üçüncü Dünya Savaşı’nı fiilen başlattığını" savunuyor. Ukrayna halkı, dördüncü yılında da bir yandan cephede bağımsızlık mücadelesi verirken, diğer yandan yıkılan şehirlerini ve altyapısını ayakta tutmaya çalışıyor.
