İran savaşı Ukrayna'yı vurdu: Barış çıkmazda, Rusya taarruzda
Orta Doğu'daki çatışmalar Ukrayna barış görüşmelerini askıya alırken, ABD'nin askeri odağının değişmesi ve artan petrol fiyatları Rusya'nın elini güçlendiriyor.
Editor2
Ahmet Taş | Şehitler Ölmez
KİEV, UKRAYNA — ABD'nin Orta Doğu'da İran ile yaşadığı çatışmalar uzadıkça, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy üzerindeki diplomatik ve askeri baskı giderek artıyor.
Küresel petrol fiyatlarındaki sert yükseliş Rusya'nın savaş bütçesini doldururken, ABD'nin askeri odak noktasının ve hava savunma kapasitesinin Körfez'e kayması, Kiev'in Batı ittifakından aldığı desteği ciddi şekilde tehlikeye atıyor. Rus işgalinin beşinci yılında ortaya çıkan bu tablo, ABD'nin Ukrayna'ya ne kadar kaynak aktarabileceği konusunda büyük soru işaretleri doğuruyor.
Trump ve Zelenskiy hattında gerilim
DW Türkçe'nin haberine göre, ABD'nin arabuluculuğunda sürdürülen Ukrayna barış görüşmeleri, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle fiilen askıya alındı. ABD Başkanı Donald Trump'ın Ukrayna'ya yönelik pragmatik ve zaman zaman sert tutumu da Kiev'de endişe yaratıyor. 28 Şubat 2025'te Zelenskiy'nin Beyaz Saray ziyaretinde Başkan Yardımcısı J.D. Vance'in kameralar önünde sarf ettiği "Hiç teşekkür ettin mi?" sözleri, müttefikler arasındaki gerginliğin en açık göstergelerinden biri oldu.
ABD'nin, Rus petrolüne geçici bir yaptırım muafiyeti tanıyarak gemilere yüklenmiş petrolün satışına izin vermesi Kiev'i hayal kırıklığına uğrattı. Zelenskiy'i barışın önündeki engel olarak gören Trump, NBC News'e verdiği röportajda durumu şu sözlerle değerlendirdi:
"Harekete geçmesi ve bir anlaşma yapması gerekiyor. Putin anlaşmaya hazır ancak Zelenskiy ile anlaşmaya varmak çok daha güç."
Ortadoğu savaşının Ukrayna üzerindeki etkisinden "çok kötü bir his" duyduğunu belirten Zelenskiy, Patriot füzesi kıtlığı yaşayabileceklerini vurguladı. Zelenskiy'nin, İran yapımı Şahed insansız hava araçlarına (İHA) karşı mücadele için Körfez'e 200 askeri uzman gönderme teklifi ise Trump tarafından "İHA savunmasında onların yardımına ihtiyacımız yok" denilerek reddedildi.
Rusya ilkbahar taarruzuna hazırlanıyor
Batı ittifakında çatlaklar belirirken, Rus ordusu havaların ısınmasıyla birlikte yeni bir saldırı dalgasına hazırlanıyor. Washington merkezli Savaş Araştırmaları Enstitüsü (ISW), Rus birliklerinin kara saldırılarından önce Ukrayna savunmasını yıpratmak amacıyla Donetsk ve çeşitli cephe hatlarında topçu ve İHA saldırılarını yoğunlaştırdığını tespit etti.
Kremlin'in planlarını sekteye uğratmak isteyen Ukrayna kuvvetleri ise Dnipropetrovsk ve Zaporijya bölgelerinde karşı saldırılar başlattı. Ukrayna'nın, beklenen taarruzu engellemek amacıyla Rus ikmal hatları ile askeri teçhizatlarına yönelik orta menzilli saldırılarını da artırdığı bildiriliyor. ISW analistlerine göre, Ukrayna'nın başarılı karşı harekâtları Rusya'yı savunma ve taarruz arasında güç bölüştürmeye zorluyor.
Yıpratma savaşı ve müzakere çıkmazı
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in açıklamalarına göre, halihazırda Ukrayna'da yaklaşık 700 bin Rus askeri görev yapıyor. Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü'nden (RUSI) analist Jack Watling, artan Rus saldırı gücü ve Ukrayna'nın azalan asker sayısı nedeniyle Kiev'in savunma mevzilerinin zorlandığını belirterek, Rusya'nın ağır kayıplara rağmen asker temini hızını koruyabildiğine dikkat çekti.
ABD Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard da Senato İstihbarat Komitesi'nde yaptığı açıklamada, Rusya'nın savaşta üstünlüğünü koruduğunu ve hedeflerine ulaşana kadar yavaş bir yıpratma savaşıyla ilerleyeceğini öngördü.
Taraflar arasındaki barış müzakerelerinde ise tam bir çıkmaz yaşanıyor. Putin, ilhak ettikleri dört bölgeden Ukrayna'nın tamamen çekilmesini, ordusunu küçültmesini ve NATO hedefinden vazgeçmesini şart koşuyor. Bu talepleri kesin bir dille reddeden Zelenskiy ise ateşkes ilan edilmesini ve toprak bütünlüğünü koruyan, ABD garantili güvenlik taahhütleri verilmesini talep ediyor.
