İran’dan İsrail’e Füze Yağmuru: Orta Doğu’da Savaş Gün Gün Tırmanıyor
İsrail ve İran arasında 13 Haziran’da başlayan askeri saldırılar, karşılıklı füzelerle devam ediyor. Tel Aviv, Hayfa ve Kudüs hedef olurken; İran’da yüzlerce sivil hayatını kaybetti. Çatışmalar enerji piyasalarını da sarstı.
Editor
İran’dan İsrail’e Füze Yağmuru: Orta Doğu’da Savaş Gün Gün Tırmanıyor
YEREL GÜNDEM / TÜRKİYE
13 Haziran’da başlayan karşılıklı saldırılar tüm bölgeyi yangın yerine çevirdi
Orta Doğu’da tansiyon her geçen saat yükseliyor. 13 Haziran sabahı İsrail’in İran’daki nükleer tesislere yönelik geniş çaplı hava saldırısıyla başlayan kriz, gün gün büyüyerek yeni bir savaş senaryosunu gündeme taşıdı. İran, misilleme olarak 14-16 Haziran tarihleri arasında İsrail’in Tel Aviv, Hayfa ve Kudüs gibi kentlerine balistik füzelerle karşılık verdi. Sivil hedeflerin de vurulmasıyla can kayıpları hızla arttı.
Tel Aviv sokaklarında korku, İran’da öfke
16 Haziran sabahı Tel Aviv’de füzelerin isabet ettiği bölgelerde büyük bir yıkım yaşandı. BBC muhabiri Aakriti Thapar, “Anonsla uyandık, ardından sirenler çaldı. Korunaklı alana geçtikten sonra birkaç büyük patlama sesi duyduk” sözleriyle yaşanan paniği aktardı. İsrail acil sağlık hizmetleri, son saldırılarda sekiz kişinin öldüğünü, 67 kişinin yaralandığını açıkladı.
İsrail Başbakanlığı ise 13 Haziran’dan bu yana İran’ın saldırılarında toplam 24 kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. Aynı dönemde İran da ağır kayıplar verdi: Sağlık Bakanlığı'na göre, 224 İran vatandaşı yaşamını yitirdi.
İran: Nükleer görüşmeler iptal, Batı'ya öfke büyük
İran Dışişleri Bakanlığı, saldırıların ardından ABD ile yapılması planlanan nükleer müzakereleri iptal etti. Bakanlık sözcüsü, “ABD, İsrail’in suç ortağıdır. Bu şartlar altında görüşme yapmak anlamsız” açıklamasını yaptı.
İranlı yetkililer, İsrail’in hedef aldığı noktalar arasında sivil bölgelerin kasıtlı olarak seçildiğini belirterek Tel Aviv yönetimini "terör devleti" olmakla suçladı.
Askeri liderler hedefte, intikam çağrısı büyüyor
İsrail saldırılarında İran Devrim Muhafızları İstihbarat Şefi Muhammed Kazemi, yardımcısı Hasan Mohaqiq ve üst düzey komutan Muhsin Bekiri’nin öldüğü açıklandı.
İsrail Savunma Bakanı Israel Katz ise Hamaney’i “sivilleri kalkan yaparak İsrail’in saldırılarını durdurmaya çalışmakla” suçladı. Tel Aviv yönetimi, “Tahran semalarında mutlak hava üstünlüğüne sahibiz” mesajı verdi.
Trump: “Bazen önce savaşmak gerekir”
ABD Başkanı Donald Trump, İran-İsrail krizine ilişkin yaptığı açıklamada, “Bazen ülkelerin önce savaşması gerekir” dedi. Trump, İsrail'e olan desteği sürdüreceğini ancak doğrudan müdahale konusunda net konuşmaktan kaçındı.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise bu çatışmaların “rejim değişikliğine” yol açabileceğini belirtti. Netanyahu, “İran halkının yüzde 80’i mevcut rejimi istemiyor. Şimdi özgürlük zamanı” mesajını verdi.
İran ve İsrail’de karşılıklı saldırılar nasıl gelişti?
13 Haziran:
İsrail, sabah saatlerinde İran’daki Natanz, Fordo ve Buşehr nükleer tesislerine saldırdı. İran 78 ölü, 320 yaralı açıkladı. Misilleme olarak İran, Tel Aviv’e 100’den fazla balistik füze fırlattı.
14 Haziran:
İsrail, İsfahan ve Tahran’daki askeri ve sivil bölgeleri vurdu. İran, Rişon Lezion’da konut alanlarına füze gönderdi. Bat Yam’da çok sayıda bina hasar gördü.
15 Haziran:
İran, Hayfa, Kudüs ve Tel Aviv’e yeni saldırılar düzenledi. İsrail, Meşhed Havalimanı’nı hedef aldı. İran’da halk şehir dışına çıkmaya başladı.
16 Haziran:
İran, Tel Aviv’in merkezine balistik füze gönderdi. İsrail basını çok sayıda ölü ve yaralı olduğunu yazdı.
Enerji piyasaları diken üstünde
Bu gelişmelerin ardından küresel petrol fiyatlarında yeniden sıçrama yaşandı. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,8 artarak 76,37 dolara çıktı. Bu, Cuma günü yaşanan yüzde 7’lik yükselişin üzerine geldi.
Analistler, İsrail-İran geriliminin tırmanması durumunda, enerji arzında ciddi aksamalar yaşanabileceği ve bunun tüm dünyada akaryakıt, gıda ve lojistik maliyetlerine doğrudan yansıyacağı uyarısında bulunuyor.
BM çağrı yaptı, ancak saldırılar sürüyor
BM Güvenlik Konseyi acil toplantı yaparken, İran temsilcisi saldırıları “barbarlık ve savaş suçu” olarak tanımladı. İsrail’in BM Temsilcisi ise “Tehditler ortadan kalkana kadar saldırılar devam edecek” dedi.
İki ülke arasında kısa sürede sonlanması beklenmeyen bu kriz, sadece İsrail ve İran’ı değil; tüm bölgeyi ve hatta dünya ekonomisini tehdit eden bir savaşa dönüşme riski taşıyor.
