Moldova lideri Sandu: AB üyeliğimiz Birliğin de çıkarına
Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu, AB üyeliğinin her iki tarafın da yararına olduğunu belirterek sürecin hızlandırılmasını ve 2030’a kadar üyelik hedefini vurguladı.
Editor2
ŞEHİTLER ÖLMEZ / BRÜKSEL, BELÇİKA — 06 KASIM 2025
Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu, Euronews’in ev sahipliğindeki Genişleme Zirvesi’nde ülkesinin Avrupa Birliği’ne katılımının “sadece Moldova için değil, AB’nin kendisi için de stratejik bir ihtiyaç” olduğunu söyleyerek sürecin hızlandırılması çağrısında bulundu.
Sandu, Avrupa Komisyonu’nun kısa süre önce yayımladığı Genişleme Paketi’ne atıfla, Moldova’nın yıl sonuna kadar kalan üç müzakere başlığını açacak koşulları yerine getirmesinin beklendiğini, bu nedenle “önümüzdeki birkaç ay içinde somut çözümler bulunması gerektiğini” kaydetti. Komisyon, Moldova reform temposunu koruyabildiği takdirde müzakerelerin 2028’de tamamlanabileceğini açıklamıştı. Sandu, konuşmasını “2030’da Moldova’yı Avrupa Birliği’nin bir parçası olarak görüyorum” sözleriyle bitirdi.
Resmî açıklamalar
Moldova lideri konuşmasında, “AB’ye katılım Moldova’nın olduğu kadar Avrupa Birliği’nin de çıkarınadır. Çünkü bazı ülkelerin otoriter rejimler tarafından AB’ye karşı kullanılmasına izin verilemez. Gerçek bir entegrasyon perspektifi olmazsa, bu tam da yaşanacak olan bir şey,” dedi. Sandu’ya göre genişleme perspektifi sadece aday ülkelerin iç dönüşümünü desteklemekle kalmıyor, aynı zamanda Birliğin çevresinde jeopolitik boşluk oluşmasını da engelliyor.
Sandu, Moldova’nın AB müktesebatına uyum ve yargı–yolsuzlukla mücadele alanlarında son yıllarda hızlanan reformlar yaptığını, bu ivmenin korunması hâlinde siyasi kararın da daha kolay verileceğini belirtti. Buna karşın, Brüksel’in Moldova dosyasında “şeffaf ve öngörülebilir bir takvim” ortaya koymasının önemini vurguladı.
Takvim ve süreç
Avrupa Komisyonu, Moldova’nın yıl sonuna kadar kalan üç müzakere başlığını açma kriterlerini yerine getirmesini bekliyor. Sandu bu noktada, “Önümüzdeki birkaç ay içinde somut çözümler bulmamız gerekiyor,” diyerek hem kendi yönetimine hem de AB kurumlarına mesaj verdi. Komisyon’un kamuya açık değerlendirmesine göre Moldova, reform hızını korursa 2028’de müzakereleri kapatabilecek; bu da 2030’a kadar fiilî üyelik penceresi açıyor.
Moldova tarafı, genişleme dosyasının Ukrayna, Gürcistan ve Batı Balkanlar’la birlikte ele alınmasından yana. Ancak Kişinev, ülke içindeki reform kapasitesi ve siyasi iradeyi öne çıkartarak “hazır olanın ilerlemesi” ilkesinin uygulanmasını istiyor. Bu yaklaşım, Brüksel’de bazı üye devletlerin de savunduğu kademeli entegrasyon çizgisiyle örtüşüyor.
Rusya’nın etkisi ve dezenformasyon
Sandu, konuşmasının önemli bir bölümünü ülkesine yönelik Rus etkisine ayırdı. “Rusya’nın etkisini Moldova’da görmek çok kolay, çünkü müdahale o kadar açık ki vatandaşların çoğu bunu bizzat gördü,” diyen Moldova lideri, Moskova’nın dezenformasyon kampanyaları, manipülatif mesajlar ve kamu kurumlarını itibarsızlaştırmaya dönük girişimlerle süreci baltalamaya çalıştığını söyledi.
“‘AB’yi seçerseniz, Ukrayna’nın başına gelenler sizin de başınıza gelir’. Bu, Rus propagandasının en sık kullandığı mesajlardan biri,” ifadesini kullanan Sandu, bu mesajların özellikle Rusça konuşan nüfusta yankı bulmasını engellemek için kamu iletişimini artırdıklarını belirtti.
Sandu ayrıca, Rusya’nın huzursuzluk çıkarmaya ve “oy satın alma” gibi yöntemlere başvurmaya çalıştığını da kaydetti. Kişinev yönetimi, bu tür girişimlere karşı güvenlik ve seçim mevzuatında ilave düzenlemeler hazırlıyor. Moldova hükümeti, bu konuda AB kurumlarına ve üye devletlere “seçim güvenliği” ve “dezenformasyonla mücadele” başlıklarında işbirliği çağrısı yaptı; kuruma yorum talebinin iletildiği, yanıt beklendiği aktarıldı.
Arka plan
Moldova’da halkın çoğunluğu Romence konuşsa da önemli bir kesim Rusça konuşuyor; bu da ülkeyi tarihsel olarak Rus etkisine daha hassas kılıyor. Buna rağmen, eylül ayında yapılan seçimlerde Sandu’nun Avrupa yanlısı Eylem ve Dayanışma Partisi (PAS) açık farkla birinci gelerek ülkenin AB yolundaki kararlılığını pekiştirdi. PAS’ın başarısı, Brüksel’de Moldova dosyasına siyasal meşruiyet açısından olumlu yansıdı.
AB tarafı, Moldova’nın enerji bağımlılığını azaltması, yargıda şeffaflık ve yolsuzlukla mücadele adımlarını sürdürmesi ve Rusya kaynaklı hibrit tehditlere karşı direnç geliştirmesini “müzakerelerin hızlanması” için kritik görüyor. Moldova ise buna karşılık, katılım sürecinde kademeli mali destek ve iç pazarla daha erken entegrasyon gibi araçların devreye sokulmasını talep ediyor. Bu başlıklarda ayrıntılar, Komisyon’un yayımladığı Genişleme Paketi ve ülke raporlarında yer alıyor.
