NYT: Suriye ordusunun Kürt bölgelerine girişi bir dönemin sonu
New York Times, Suriye hükümet güçlerinin Haseke ve Rakka'ya girmesiyle Kürt grupların özerklik hayallerinin sona erdiğini ve ülkenin birleşme eşiğine geldiğini yazdı.
Editor2
AHMET TAŞ / ŞEHİTLER ÖLMEZ
ANKARA, TÜRKİYE — Ahmed el-Şara liderliğindeki yeni Suriye hükümet güçleri, ABD’nin desteğini çekmesinin ardından Haseke ve Rakka gibi stratejik Kürt kalelerine girerek 15 yıl sonra ülkeyi tek otorite altında birleştirme sürecini başlattı.
Karar'ın New York Times'tan aktardığı habere göre, Beşar Esad rejiminin devrilmesinin üzerinden geçen bir yılın ardından Şara hükümeti, Trump yönetiminin de onayıyla ülkenin doğusunda merkezi otoriteyi tesis etmeye başladı. New York Times muhabirlerinin bölgedeki iki haftalık gözlemlerine dayanan rapor, Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) savunma hatlarını kaybetmesiyle birlikte Kürt özerklik hayallerinin yerini belirsizlik ve hükümete entegrasyon sürecinin aldığını ortaya koyuyor.
[Suriye hükümet güçlerinin Haseke kentine girişi sırasında sokaklardaki askeri hareketlilik ve yerel halkın tepkisi]
Haseke'de yeni dönem ve SDG'nin entegrasyonu
Bölgedeki dengelerin değişmesindeki en temel etken, Trump yönetiminin Kürt gruplara olan desteği sonlandırarak Ahmed el-Şara’nın "birleşik Suriye" projesine yeşil ışık yakması oldu. Yapılan diplomatik anlaşmalar uyarınca, bölgedeki Kürt silahlı güçleri Suriye Savunma ve İçişleri Bakanlığı bünyesine dahil edilecek.
Hükümet birlikleri, ABD öncülüğündeki koalisyon uçaklarının uçuşları eşliğinde Haseke'ye giriş yaparken, SDG mensuplarının silahlarını teslim etmek ve serbest dolaşım belgesi almak için oluşturulan uzlaşma merkezlerinde uzun kuyruklar oluşturduğu gözlemlendi. Şara hükümeti, bu devasa toprak parçasını kontrol altına alırken hem askeri caydırıcılığı hem de müzakere yöntemlerini eş zamanlı olarak kullanıyor.
Toplumsal kutuplaşma: Kurtuluş ve ihanet duyguları
Hükümet güçlerinin ilerleyişi bölge halkı arasında keskin bir bölünmeye yol açmış durumda. SDG yönetimi altında yaşayan Arap nüfus, bu değişimi "baskıcı bir polis rejiminden kurtuluş" olarak nitelendirip kutlamalarla karşılıyor. Al Belasha köyü sakini 40 yaşındaki Ahmed el-Ahmad, "2013'te köyümüz boşalmıştı, şimdi geri döndük ve evimizi onarıyoruz" diyerek memnuniyetini dile getirdi.
Buna karşılık, özerklik hayaliyle SDG saflarında savaşan Kürt sakinlerin büyük bir kısmı yaşananları "ihanet" olarak tanımlıyor. Ancak mülkiyet haklarının iade edilmesi ve şehirlerin yeniden merkezi ağlara bağlanacak olması, bazı Kürt sakinler arasında ihtiyatlı bir iyimserliğe de neden oluyor.
Altyapı krizi ve rehabilitasyon çalışmaları
Yıllar süren çatışmaların ardından Rakka ve Haseke’de fiziksel ve ekonomik durum oldukça ağır seyrediyor. Elektrik kesintileri nedeniyle mahallelerde jeneratör sesleri yankılanırken, Rakka gibi büyük şehirlerde çöp yığınları yollara taşmış durumda. Yeni atanan Rakka Valisi Abdurahman Salamah, "Ülkenin tek bir parçası bile kontrolden çıkmışken Suriye ayakta kalamaz" diyerek merkezi yönetimin kararlılığını vurguladı.
Rehabilitasyon süreci kapsamında Rakka'daki ana hapishanede bulunan 1.600 tutuklunun dosyasını incelemek üzere 11 hakimden oluşan bir heyet hafta sonu boyunca mesai yaptı. Şara hükümetinin önündeki en büyük zorluk, derin toplumsal yaraları sarmak ve çöken yerel ekonomiyi yeniden canlandırarak binlerce işsize istihdam sağlamak olacak.
