Polonya'da 'Polexit' tartışması: Tusk'tan AB'den çıkış uyarısı
Polonya Başbakanı Donald Tusk'ın uyarıları ve patlak veren veto krizinin ardından alevlenen 'Polexit' iddiaları, ülkenin AB'den ayrılma ihtimalini gündeme taşıdı.
Editor2
Ahmet Taş | Şehitler Ölmez
VARŞOVA, POLONYA — Polonya Başbakanı Donald Tusk, ülkede yükselen aşırı sağ ve popülist akımların etkisiyle Polonya'nın Avrupa Birliği'nden (AB) ayrılma tehlikesinin giderek gerçek bir senaryoya dönüştüğü uyarısında bulundu.
Euronews'in haberine göre, sağ popülist Hukuk ve Adalet Partisi'ne (PiS) bağlı Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki'nin 44 milyar euroluk
Veto krizi ve Tusk'ın uyarıları
Varşova ile Brüksel arasındaki ilişkileri onarmaya çalışan Başbakan Tusk, eski bir tarihçi olan rakibi Cumhurbaşkanı Nawrocki’nin SAFE programı kapsamındaki krediyi veto etmesinin ardından kararı geçersiz kılmak için siyasi ve hukuki adımlar atmaya başladı.
Tusk, X hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, Rusya, ABD'deki 'Amerika'yı Yeniden Büyük Yap' (MAGA) destekçileri ve Macaristan Başbakanı Viktor Orban liderliğindeki Avrupa sağının Avrupa Birliği'ni zayıflatmak istediğini savundu. Bloktan ayrılmanın Polonya için büyük bir yıkım olacağını vurgulayan Tusk, şu ifadeleri kullandı:
"Bu durum ülkemiz için tam bir felaket olur. Onları durdurmak ve Polonya'nın Avrupa'daki yerini korumak için elimden gelen her şeyi yapacağım."
Yapay zekâ destekli dezenformasyon
Siyasi arenadaki bu gerilim, dijital dünyaya da hızlı bir şekilde yansıdı. Son günlerde Polonya'da özellikle genç kadınların
Polonya'daki bağımsız doğrulama kuruluşları tarafından yalanlanan ve sahte olduğu kanıtlanan bu videoların binlerce kez izlendiği tespit edildi. Uzmanlar, söz konusu kampanyanın genç nesil arasında AB karşıtı görüşleri artırmayı ve toplumsal kutuplaşmayı derinleştirmeyi hedeflediğini belirtiyor.
'Hukuki Polexit' tehlikesi ve 50. madde
Sokakta ve sosyal medyada tartışmalar sürse de, Polonya'yı AB'den çıkarmaya yönelik halihazırda atılmış resmî bir yasal adım bulunmuyor.
Ancak analistler, Polonya'daki sağcı muhalefetin AB entegrasyonunu engelleme çabalarına dikkat çekerek bir "hukuki Polexit" ihtimali üzerinde duruyor. 2021 yılında Polonya Anayasa Mahkemesi'nin bazı AB yasalarını anayasaya aykırı bularak yerel yasaların üstünlüğüne hükmetmesi, bu durumun en somut örneği olarak gösteriliyor. PiS partisi AB'nin yalnızca ticari bir blok olarak kalmasını savunurken, daha küçük aşırı sağcı Konfederasyon partisi ise ayrılığı açıkça talep ediyor.
Polonyalılar AB'den ayrılmak istiyor mu?
Siyasetteki sert kutuplaşmaya rağmen veriler, halkın büyük çoğunluğunun Birlik'te kalmaktan yana olduğunu ortaya koyuyor. Polonya Kamuoyu Araştırma Merkezi (CBOS) tarafından kısa süre önce yapılan bir araştırmaya göre, vatandaşların yüzde 82'si AB üyeliğini güçlü bir şekilde desteklerken, bu duruma karşı çıkanların oranı yüzde 14'te kalıyor.
Bununla birlikte, entegrasyonun seviyesi konusunda halk ikiye bölünmüş durumda. Ankete katılanların yüzde 26'sı AB ile daha derin bağlar kurulmasını, yüzde 23'ü ise daha fazla ulusal özerklik talep ediyor. Polonyalıların yüzde 62'si olası bir Polexit'in ülkeye kazançtan çok kayıp getireceğine inanırken, ayrılığın fayda sağlayacağını düşünenlerin oranı yalnızca yüzde 9 olarak ölçüldü.
