Starmer'dan Çin ile stratejik ilişki vurgusu: "Ulusal çıkarımız"
İngiltere Başbakanı Starmer, sekiz yıl sonra gerçekleşen ilk Pekin ziyaretinde Şi Jinping ile görüşerek ticari bağlar ve göçle mücadelede anlaşma sağladı.
Editor2
AHMET TAŞ / ŞEHİTLER ÖLMEZ
LONDRA, İNGİLTERE — İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Pekin’de Çin Devlet Başkanı Şi Jinping ile bir araya gelerek, ulusal çıkarlar doğrultusunda ticari bağları güçlendirmek ve düzensiz göçle mücadele kapsamında şişme bot tedarikini engellemek üzere mutabakata vardı.
İngiliz hükümetinin sekiz yıl aradan sonra Çin’e gerçekleştirdiği bu ilk üst düzey ziyaret, transatlantik ticaret gerilimlerinin tırmandığı bir dönemde gerçekleşirken; Starmer, Çin ile stratejik ve tutarlı bir ilişki kurmanın Birleşik Krallık’ın ekonomik güvenliği açısından vazgeçilmez olduğunu vurguladı.
Resmî açıklamalar ve ticaret anlaşmaları
Pekin’deki Büyük Halk Salonu’nda yaklaşık 80 dakika süren görüşmenin ardından açıklamalarda bulunan Başbakan Starmer, toplantının İngiltere'nin ulusal çıkarlarına uygun, yapıcı ve somut sonuçlar doğuran bir nitelikte olduğunu belirtti. Görüşmede öne çıkan en önemli başlıklardan biri, Çin’in daha önce 70 ülke için kaldırdığı ancak İngiltere’yi kapsam dışı bıraktığı vizesiz seyahat uygulaması oldu; Starmer bu konuda ve viski ticaretine uygulanan gümrük tarifelerinde ilerleme kaydedildiğini duyurdu.
Ekonomik işbirliği kapsamında, İngiliz ilaç devi AstraZeneca’nın Çin’de 15 milyar dolarlık dev bir yatırım yapması kararlaştırıldı. Starmer’a ziyaretinde eşlik eden 60 kişilik iş dünyası heyeti, Çin’deki fırsatların Birleşik Krallık halkına doğrudan refah olarak dönmesi gerektiğini savunurken, Şi Jinping ise "çalkantılı ve değişken" bir dünyada iki ülke arasındaki diyaloğun tarihin sınavından geçeceğini ifade etti.
Düzensiz göçle mücadelede işbirliği
İngiltere’nin iç politikasındaki en hassas konulardan biri olan düzensiz göç, Starmer’ın ajandasında merkezi bir yer tuttu. Manş Denizi’ni geçmek için kaçakçılık çeteleri tarafından kullanılan şişme botların ve motorların tedarik zincirinin kırılması için Çin ile özel bir işbirliği anlaşması yapılması gündeme geldi. Veriler, geçen yıl bu amaçla kullanılan motorların %60’ından fazlasının Çin üretimi olduğunu ortaya koyuyor.
Hükümet, bu suç ağlarına yönelik lojistik desteğin kaynağında kesilmesini hedeflerken, Çin tarafının bu konuda teknik destek vermeye açık olduğu bildirildi. Starmer, Çin'in dünyanın en büyük ekonomik aktörlerinden biri olması hasebiyle, güvenlik ve göç gibi küresel krizlerde Pekin ile çalışmanın "hoşumuza gitse de gitmese de" zorunlu olduğunu yineledi.
İnsan hakları ve güvenlik endişeleri
Ziyaret, İngiltere içindeki muhalefet kanadında ise tepkiyle karşılandı. Ana muhalefetteki Muhafazakar Parti lideri Kemi Badenoch, hükümetin İngiliz ekonomisini baltalayan bir ülkeye taviz verdiğini savunarak ziyareti eleştirdi. Eleştiriler özellikle Çin’in Şincan bölgesindeki Uygur Türklerine ve diğer azınlıklara yönelik insan hakları ihlalleri ile Hong Kong’daki siyasi baskılar üzerinde yoğunlaştı.
Starmer, bu hassas konuları görüşme sırasında "beklendiği gibi" gündeme getirdiklerini ve saygılı bir tartışma yürüttüklerini ifade etti. Ancak güvenlik riskleri nedeniyle İngiliz heyetinin Çin’de kullan-at telefonlar ve geçici e-posta adresleri kullanması, ilişkilerdeki güven sorununun derinliğini bir kez daha gözler önüne serdi. Londra’da devasa bir Çin büyükelçilik binasına onay verilmiş olması da casusluk faaliyetleri endişesiyle eleştirmenlerin radarındaki yerini koruyor.
